ضرورت برنامه ریزی برای جلوگیری از فرسایش خاک

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، علی نظری‌دوست گفت: خوشبختانه ایران جزو کشورهایی است که به لحاظ حاصلخیزی خاک، وضعیت نسبتا خوبی دارد، اما از طرفی باید گفت، این حاصلخیزی برای ابد باقی نمی‌ماند و اگر خاک در معرض فرسایش و تخریب قرار گیرد و یا آلوده و شور شود، حاصلخیزی‌اش را از دست می‌دهد.

وی افزود: سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) مطالعات مختلفی را در سطح جهان در حوزه خاک انجام می‌دهد و یک مطالعه هم در مورد خاک ایران در حال انجام دارد و به طور کلی می‌توان گفت، حاصلخیزترین خاک‌ها مربوط به مناطق جنگلی و آسیب‌پذیرترین‌ها، خاک‌هایی هستند که در معرض شیب زمین، وضعیت اقلیمی و فرسایش قرار دارند.

نظری‌دوست کاهش پوشش گیاهی را از عوامل فرسایش خاک دانست و اظهار داشت: کاهش پوشش گیاهی موجب می‌شود خاک در معرض عوامل طبیعی مانند باد و آب قرار گیرد و این بستگی به نوع منطقه دارد.

وی با بیان این که کشاورزی تنها کشت و کار نیست، تصریح کرد: کشاورزی شامل دامداری و آبزی‌پروری هم می‌شود و این نوع فعالیت‌ها اگر صحیح انجام نشود می‌تواند بر خاک تاثیر بگذارد.

مشاور برنامه‌های ملی و توسعه مشارکتی سازمان فائو درباره حفاظت خاک گفت: برای حفظ خاک در درجه نخست در مناطق بالادست باید ظرفیت مراتع را در نظر گرفت و لازم است بهره‌برداری به صورت دامداری در این مناطق تنظیم شود.

وی ادامه داد: در مناطق پایین‌دست نیز باید بهره‌وری آب را افزایش دهیم و روش‌های آبیاری را متناسب با نوع و ظرفیت عرصه‌ها انجام دهیم، زیرا تنها بحث فرسایش خاک مطرح نیست و شوری خاک به دلیل زهکشی در مناطق مستعد کشاورزی نیز یک مخاطره به حساب می‌آید.

نظری‌دوست اظهار داشت: این اقدامات و حفظ پوشش گیاهی در مناطق بالادست و حفظ جنگل‌ها، توان تولید خاک را حفظ می‌کند و ما در تامین امنیت غذایی در بلندمدت مشکل نخواهیم داشت.

وی گفت: خاک ضمن آن که عامل بقا باشد، همزمان می‌تواند مشکل‌آفرین نیز شود، زیرا اگر خاک به علت فرسایش بادی، وارد هوا شود، گرد و غبار و بیماری ایجاد می‌کند و رشد گیاهان را هم کاهش دهد.

مشاور برنامه‌های ملی و توسعه مشارکتی سازمان فائو اضافه کرد: اگر خاک دچار فرسایش آبی نیز شود، وارد رودخانه‌ها و سدها شده و دوباره حاصلخیزی‌اش از بین می‌رود، از این رو خاک باید در جای خودش حفاظت شود و برای همین سازمان فائو چهار اصل محیط زیست بهتر، تغذیه بهتر، تولید بهتر و زندگی بهتر را دنبال می‌کند.