افزایش سه برابری بازداشت روزنامه نگاران در دوره بن سلمان

جزئیات دیگری از تحقیقات گزارشگران بدون مرز درباره وضعیت خبرنگاران در عربستان

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صداوسیما؛ سازمان گزارشگران بدون مرز در گزارش سالانه خود اعلام کرد که عربستان سعودی در فهرست آزادی مطبوعات در سال ۲۰۲۲ از ۱۸۰ در رتبه ۱۶۶ قرار داده است.

این سازمان بین‌المللی اعلام کرد که هیچ رسانه آزادی در عربستان سعودی وجود ندارد و خبرنگاران تحت نظارت شدید قرار دارند حتی اگر آن‌ها در خارج از کشور باشند.

بر اساس این گزارش، تقریباً تمام رسانه‌های سعودی تحت کنترل مقامات سعودی هستند و این در حالی است که خودسانسوری حتی در پلتفرم‌های رسانه‌های اجتماعی حاکم است.

رسانه‌هایی که نیز از بخش خصوصی تامین مالی می‌شوند مجبورند از رویکرد رسانه‌های رسمی عربستان تبعیت کنند.
هر کسی که از نقش عربستان در جنگ علیه یمن انتقاد یا با عادی‌سازی روابط با اسرائیل مخالفت کند به خیانت متهم می‌شود، در حالی که روزنامه‌نگارانی که بی‌طرفی را انتخاب می‌کنند، اگر پیرو رسانه‌های رسمی در تمجید از محمد بن سلمان نباشند، در معرض اتهامات قرار می‌گیرند.

قانون مجازات و همچنین قوانین «ضد تروریسم» و جرایم سایبری در عربستان سعودی، روزنامه‌نگاران را ملزم می‌کند که هر انتقاد یا نظر خود را در مورد مسائل سیاسی بیان نکنند؛ چراکه آن‌ها قطعا بازداشت خواهند شد.

سازمان گزارشگران بدون مرز در گزارش خود تصریح کرده که مقامات سعودی با سرکوب آزادی بیان و بازداشت روزنامه نگاران، وبلاگ نویسان و نویسندگان، روش‌های مختلفی را برای سرکوب مطبوعات و روزنامه نگاران اعمال می‌کنند.

ازجمله روش‌های سرکوب آزادی بیان در عربستان، اعمال محدودیت در اخذ گذرنامه و یا لغو آن‌ها برای کنترل رفت و آمد شهروندان به خارج از کشور، هک تلفن همراه با استفاده از نرم افزار‌های جاسوسی و تهدید اعضای خانواده فعالان اجتماعی مقیم خارج کشور می‌باشد.

مقامات سعودی تنها به بازداشت روزنامه‌نگاران اکتفا نمی‌کنند؛ بلکه بسیاری از آن‌ها را شکنجه می‌کنند یا به قتل می‌رسانند که از برجسته‌ترین آن‌ها «جمال خاشقجی» روزنامه نگار منتقد سعودی بود که به دلیل انتقاد از اوضاع عربستان در کنسولگری عربستان در استانبول به طرز فجیعی به قتل رسید.

همچنین «ترکی الجاسر» روزنامه‌نگار عربستانی که در زندان به سر می‌برد، تحت شکنجه عوامل سعودی کشته شده است. «صالح الشیحی» نویسنده سعودی نیز به دلیل انتقاد از فساد در دربار سلطنتی آل سعود بازداشت و پس از آزادی از زندان به دلیل شکنجه در زندان‌های سعودی به بیماری دچار شد و در نهایت جان سپرد.

در فهرست بلند بالای زندانیان در زندان‌های عربستان تعدادی روزنامه نگار مانند «زهیر کتبی»، «زانه الشهری» و «خالد العلکمی» نیز دیده می‌شود. به گفته خبرنگاران بدون مرز، عربستان همچنان دستکم ۳۱ روزنامه نگار را تحت بازداشت دارد.

بعد از قدرت یابی بن سلمان سرکوب‌ها تشدید شده است

درسایه یک نظام سرکوبگرانه که محمد بن سلمان آن را اداره می‌کند، عربستان به سرکوب آزادی‌ها با اشکال مختلف ادامه می‌دهد و آزادی سیاسی در این کشور تقریبا جایی ندارند. به گفته سازمان مطالعات Freedom House، عربستان رتبه اول را در نبود آزادی‌های سیاسی دارد.

به رغم آنکه «محمد بن سلمان» ولیعهد سعودی زمانی که قدرت را در ژوئن ۲۰۱۷ به دست گرفت، از رویکرد باز سخن گفت؛ اما سرکوب‌ها دراین کشور به طور قابل ملاحظه‌ای افزایش یافته است. از سال ۲۰۱۸، دولت کنترل خود را بر رسانه‌های اجتماعی بیشتر کرده است.

کمیته بین المللی حمایت از روزنامه نگاران اذعان کرد که رژیم سعودی تحت نظارت ولیعهد محمد بن سلمان، پس از چندین موج دستگیری که از سال ۲۰۱۷ افزایش یافت و در سال ۲۰۱۹ به اوج خود رسید، عمدا خبرنگاران را با زور سرکوب کرد.

اگردر گذشته برخی افراد و اقشارخاص در معرض سیاست‌های سرکوب رژیم سعودی قرار داشتند، اما امروز با قاطعیت می‌توان گفت که هیچ فرد و قشر و مذهب خاصی از این اقدامات سرکوب گرانه در امان نیستند و اتفاقا هرچه به دربار و بن سلمان نزدیک باشند بیشتر درمعرض اتهام و سوء ظن قرار می‌گیرند. به این ترتیب ناظران پیش‌بینی می‌کنند که با توجه به تحرکات فراوان محمد بن سلمان برای نشستن بر تخت پادشاهی عربستان، گذشته از فعالان و معارضان، شاهزادگان سعودی و حتی نزدیکان محمد بن سلمان نیز از موج تازه سرکوبگری‌های وی در امان نخواهند بود.

جمال قاشقچی که به طرز فجیع سلاحی شد سنی بود و به دربار راه داشت. یا قبایلی که مجبور به کوچ اجباری از مناطق اجرای طرح بلندپروانه موسوم به نئوم مجبور شده و در صورت مقاومت به اعدام و حبس محکوم می‌شوند همگی دارای اشتراکات مذهبی با بن سلمان هستند.

تشدید جو خفقان و سرکوب دردوره بن سلمان با نزدیکی به رژیم صهیونیستی ارتباط دارد

با وجود اینکه برخی از دلایل تشدید سرکوب‌ها و ایجاد محدودیت علیه خبرنگارن به خود بن سلمان و ویژگی‌های شخصیتی وی مربوط می‌شود که تمایلات دیکتاتوری دارد و قدرت را نیز نه با مشروعیت داخلی بلکه با توسل به زور و سرکوب مخالفان و از طریق کودتای سفید بدست اورده است بلکه ارتباط معناداری بین تغییر سیاست‌های داخلی و خارجی عربستان در دوره بن سلمان با نزدیکی گام به گام آن به رژیم صهیونیستی مشاهده می‌شود به گونه ایی که علاوه بر سیاست داخلی، عربستان در دوره بن سلمان در حوزه سیاست خارجی نیز به آموزه‌های صهیونیستی روی اورده است که مصداق آن را به روشنی می‌توان در تجاوز نظامی به یمن و اجرای راهبرد زمین سوخته در آن مشاهده کرد.

درعین حال نمی‌توان از این واقعیت هم غافل شد که کشور‌های غربی علیرغم ادعای حمایت از دموکراسی و آزادی بیان هیچ واکنشی در قبال اقدامات سرکوب گرانه عربستان انجام نداده و نمی‌دهند و همواره فریب دلار‌های سعودی را می‌خورند و نمونه بارز ان کوتاه امدن ترکیه و امریکا در قبال قتل فجیع جمال قاشقچی است و برخورد‌های این چنینی عربستان و شخص بن سلمان را به ادامه سیاست سرکوب وترورعلیه مخالفان و منتقدان تشویق و تحریک می‌کند.احمد کاظم زاده