آبله یک ویروس ۴ هزار ساله است

 

محققان این تیم پژوهشی می‌گویند: یافته‌های آن‌ها تایید می‌کند که ویروس آبله از زمان تمدن‌های باستانی جوامع بشری را درگیر کرده است. از نظر فنی، آبله توسط ویروس واریولا ایجاد می‌شود. تا چند سال پیش، اولین شواهد ژنتیکی آبله تنها مربوط به اوایل قرن هفدهم میلادی بود، ولی در سال ۲۰۲۰ و زمانی که باستان شناسان از بقایای استخوان و دندان اسکلت‌های دوره وایکینگ‌ها نمونه برداری کرد، چندین سویه واریولا شناسایی شد که بر این اساس مشخص شد آبله حداقل از هزار سال پیش وجود داشته است.

 

با این حال، بسیاری از مورخان معتقدند: آبله خیلی قبل از عصر وایکینگ‌ها وجود داشته است. زخم مشکوک مشاهده شده روی مومیایی‌های مصر باستان از جمله فرعون رامسس پنجم که در سال ۱۱۵۷ قبل از میلاد درگذشت، برخی از دانشمندان را بر آن داشته تا حدس بزنند که تاریخچه آبله حداقل به ۳ هزار سال می‌رسد.

 

به تازگی، اما کل این فرضیه‌ها تغییر کرده و دانشمندان موفق شدند جد باستانی آبله را پیدا کنند. طی این مطالعات تیمی از دانشمندان مؤسسه علمی Eugenio Medea و دانشگاه میلان با مقایسه ژنوم هر دو نوع جدید و تاریخی ویروس واریولا، تکامل این ویروس را در گذشته با موفقیت ردیابی کردند.

 

آن‌ها گونه‌های مختلف آبله را گزارش می‌کنند که همگی از یک جد مشترک منشا گرفته اند. نکته قابل توجه این است که بخش کوچکی از اجزای ژنتیکی موجود در ژنوم‌های عصر وایکینگ تا قرن هجدهم باقی ماندند.

 

نویسندگان این مطالعه همچنین تخمین زدند: ویروس آبله واقعاً چه زمانی ظهور کرده است. در حین انجام این محاسبات، محققان موضوعی به نام پدیده نرخ وابسته به زمان را در نظر گرفتند که به سرعت تکامل بسته به مدت زمانی که دانشمندان اندازه گیری می‌کنند، اشاره دارد. بر این اساس ویروس‌ها اغلب در یک بازه زمانی کوتاه‌تر با سرعت بیشتری تغییر می‌کنند و در یک بازه زمانی طولانی‌تر به کندی تغییر می‌کنند.

 

با استفاده از یک معادله ریاضی، محققان اکنون می‌توانند پدیده نرخ وابسته به زمان ویروس آبله را محاسبه و تاریخ‌های دقیق تری را برای رویداد‌های تکاملی مانند ظهور یک ویروس جدید ارائه کنند. در مجموع، این رویکرد تخمین جدیدی را برای تیم تحقیقاتی برای بررسی اولین ظهور آبله دردوره تاریخی ۳ هزار و ۸۰۰ سال پیش ارائه کرد.

 

نویسندگان مطالعه امیدوارند، این کار به حل یک بحث تاریخی و علمی طولانی مدت کمک کرده و در عین حال بینش مورد نیاز را در مورد تاریخ یکی از مرگبارترین بیماری‌های بشریت ارائه دهد.

 

دکتر دیگو فورنی، نویسنده اول این مطالعه، در رابطه با موضوع فوق می‌گوید: ویروس واریولا ممکن است بسیار بسیار قدیمی‌تر از آن چیزی باشد که ما فکر می‌کردیم. این مساله بسیار مهم است، زیرا فرضیه تاریخی وجود آبله در جوامع باستانی را تأیید می‌کند. همچنین مهم است که در نظر بگیریم که برخی از جنبه‌ها در تکامل ویروس‌ها وجود دارد که باید هنگام انجام این نوع کار در نظر گرفته شوند.

 

شرح کامل این مطالعه در آخرین شماره مجله تخصصی Microbial Genomics منتشر شده است.