درباره مدیریت پسماند از شهرداری ها گلایه داریم

خانم عبادتی در ابتدا تعریف کوتاهی از پسماند ارائه داد و گفت: هر نوع ماده جامد، مایع و گازی که مستقیم یا غیر مستقیم در اثر فعالیت‌های انسان تولید شود و از نظر تولیدکننده دیگر زائد باشد، پسماند است.
وی انواع مختلف پسماند را چنین برشمرد: ۱- پسماند عادی که ناشی از فعالیت‌های روزمره مردم در شهر‌ها و روستا‌ها است ۲- پسماند‌های صنعتی ۳- پسماند‌های ویژه ۴- پسماند‌های پزشکی ۵- پسماند‌های کشاورزی.
عبادتی سرانه تولید پسماند در کشور را روزانه ۷۱۰ گرم و در تهران ۷۹۰ گرم اعلام کرد و گفت: این در حالی است که سرانه تولید پسماند در دنیا تنها ۳۰۰ گرم است.
معاون اداره محیط زیست استان تهران اضافه کرد: در استان تهران روزانه ۱۰ هزار تن و در شهر تهران روزانه حدود شش تا هفت هزار تن پسماند تولید می‌شود.
عبادتی ادامه داد: تفکیک و بازیافت پسماند هنوز به درستی در کشور و در تهران انجام نمی‌شود و اگر تفکیک زباله به درستی صورت گیرد، سرانه تولید زباله قطعاً کاهش می‌یابد و به حفظ محیط زیست کمک می‌کند.
وی خاطرنشان کرد: پسماند کالایی اقتصادی است که اگر به صورت صحیح مدیریت شود، به اقتصاد کشور، به همه مردم و در نهایت به حفظ محیط زیست کمک خواهد کرد.
معاون اداره محیط زیست استان تهران تصریح کرد: طبق قانون مدیریت پسماند، مسئول جمع آوری، تفکیک، انتقال، مدیریت و بازیافت پسماند، مدیران اجرایی پسماند‌ها هستند.
ایشان توضیح داد: مدیران اجرایی پسماند در محدوده شهر‌ها شهرداری ها، در روستا‌ها دهیاری‌ها و در فاصله بین شهر‌ها و روستا‌ها هم بخشداری‌ها هستند.
عبادتی یادآور شد: البته در مورد پسماند‌های صنعتی و ویژه، تولیدکننده خود مدیر اجرایی پسماند است.
وی در مورد شهر تهران تأکید کرد: جمع آوری و مدیریت پسماند در شهر تهران هنوز مانند شیوه‌های پیشرفته و درستی که در همه دنیا انجام می‌شود نیست.
معاون اداره محیط زیست استان تهران در مورد سرانجام پسماند در استان و شهر تهران گفت: بخشی از پسماند در منازل تفکیک می‌شود، اما تعداد غرفه‌های جمع آوری پسماند خشک کم است یا شهرداری‌ها خود برای تحویل پسماند خشک به در منازل مراجعه نمی‌کنند.
وی افزود: بنابراین مردم همین پسماند تفکیک شده را کنار مخازن زباله قرار می‌دهند که به صورت غیر مجاز توسط زباله گرد‌ها جمع، به مراکز غیر مجاز منتقل و به روش غیر اصولی بازیافت می‌شود و نهایتاً کالا‌های پلاستیکی غیر استاندارد و غیربهداشتی تولید و تحویل مردم داده می‌شود.
عبادتی ادامه داد: پسماند‌های‌تر یا عادی، در مخازن تخلیه، توسط شهرداری‌ها جمع آوری و به مراکز دفع زباله منتقل می‌شوند.
ایشان درباره نقش مردم در زمینه کاهش و تفکیک پسماند گفت: اولاً مردم باید تلاش کنند به هر نحو، سرانه تولید زباله را کم کنند؛ مثلاً برای خرید از کیسه‌های پارچه‌ای استفاده و از کاربرد ظروف یک بارمصرف خودداری کنند. ثانیاً در منازل تفکیک پسماند خشک باید از پسماند‌تر انجام شود که واقعاً کار راحتی است.
وی تأکید کرد: مدیران اجرایی باید با هدایت درست زنجیره پسماند از ابتدا تا انتها، کاری کنند که نهایتاً دفن زباله به حداقل برسد؛ چراکه در مراکز دفن کنونی، دفن زباله به صورت غیر اصولی انجام و منجر به ایجاد شیرابه و گاز متان و مشکلات زیست محیطی فراوان می‌شود.
معاون اداره محیط زیست استان تهران اضافه کرد: مدیران اجرایی پسماند بر اساس قانون موظفند برنامه مدیریتی را طوری هدایت کنند که ۱- سرانه تولید زباله کاهش پیدا کند که بخشی از موضوع فرهنگ سازی است ۲- تفکیک در مبدا و در مراکز دفن به درستی انجام شود ۳- بازیافت به درستی صورت گیرد ۴- تا حد ممکن، پسماند‌ها از دسترس افراد سودجود و زباله گرد‌ها خارج شوند ۵- مراکز بازیافت غیر اصولی که در جنوب تهران و شهر‌های جنوبی و جنوب غربی به وفور وجود دارند کنترل و جمع آوری شوند ۶- پسماند‌ها با عنوان کالای اقتصادی، به صورت مکانیزه و اصولی جمع آوری و بازیافت شوند.
ایشان تصریح کرد: ما در بحث مدیریت پسماند واقعاً از شهرداری‌ها گلایه داریم، چون سازمان حفاظت محیط زیست ناظر عالی است و علی رغم جلسات مکرر، مکاتبات، پیگیری‌ها و تأکیدات بسیار، هنوز نتیجه‌ای که به حفظ محیط زیست کمک کند نگرفته ایم.
عبادتی خاطرنشان کرد: حتی اداره کل محیط بر حسب وظایف قانونی خود، از طریق مراجع قضایی پیگیر‌های حقوقی هم انجام داده و امیدواریم که این موضوع به عنوان یکی از اولویت‌های شهرداری ها، به ویژه شهرداری تهران قرار بگیرد.
وی در خصوص تولید گاز متان نیز توضیح داد: بعد از دفن زباله، برای تجزیه آن، یک سری فرآیند‌های بی هوازی در مراکز دفن اتفاق می‌افتد و یکی از گاز‌هایی که بر اثر این فرآیند تولید می‌شود، گاز متان است. پس تولید گاز متان در مراکز دفن زباله امری طبیعی است؛ مگر اینکه مدیران اجرای پسماند از روش‌های غیر از روش دفن برای مدیریت پسماند استفاده کنند.
معاون اداره محیط زیست استان تهران یادآور شد: گاز متان یک گاز اقتصادی است یعنی می‌تواند برای ما برق و گرما تولید کند و به انرژی تبدیل شود؛ اما نیازمند این است که در مراکز دفن، این گاز با روش‌های مهندسی و اصولی استحصال شود.
ایشان افزود: در همه جای دنیا نیروگاه‌هایی را در کنار این مراکز ایجاد و گاز متان را به برق تبدیل می‌کنند.