مقایسه اثر عوامل مختلف بر بازده لوزالمعده موش صحرایی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، پژوهشگران پژوهشگاه رویان با هدف بررسی اثر عوامل مختلف بر جزایر استخراج‌شده از لوزالمعده موش صحرایی، مطالعه‌ای را انجام دادند.

دیابت مشکلی جدی در سلامت جامعه انسانی محسوب می‌شود. بنابر گزارش فدراسیون جهانی دیابت، آمار مبتلایان به بیماری دیابت بیش از ۵۳۶ میلیون نفر در سال ۲۰۲۱ است و تا سال ۲۰۴۵ به بیش از ۷۸۳ میلیون نفر خواهد رسید.

در لوزالمعده (پانکراس)، جزایر سلولی کوچکی به نام جزایر لانگرهانس (Islets of Langerhans) مسئول ترشح انسولین و تنظیم قند خون هستند. استخراج جزایر لانگرهانس، امکان دسترسی به یک منبع پژوهشی ارزشمند برای بررسی پیوند سلولی، بستر سلولی مناسب برای آزمایش دارو‌های جدید و مدل‌سازی دیابت را فراهم می‌کند.

استخراج جزایر لانگرهانس کاری پیچیده و دارای مراحل متعدد است که در صورت انجام صحیح مراحل استخراج، حجم مناسبی از جزایر زنده، خالص و دارای عملکرد برای پژوهش آزمایشگاهی یا مطالعه در بدن موجودات زنده فراهم می‌شود.

این مسئله حائز اهمیت است که تفاوت در سویه جوندهِ هدفِ استخراج، جنسیت، وزن و گرادیان غلظت، ممکن است بر جزئیات روش استخراج مؤثر باشد.

با هدف مقایسه بازده و خلوص جزایر لانگرهانس استخراج‌شده در دو سویه متفاوت از موش صحرایی غیر دیابتی، دکتر انسیه حاجی زاده صفار، مائده مؤذن چی، آنوا صدر هاشمی نژاد، محمود ایزدی و همکارانشان در پژوهشگاه رویان جهاد دانشگاهی طی پژوهشی، تعداد ذرات و میزان استاندارد (equivalent) جزایر لانگرهانس استخراج‌شده را مقایسه کردند.

همچنین اثر جنسیت و وزن بر بازده استخراج جزایر سنجیده شد و تأثیر سه گرادیان غلظت متفاوت بر خلوص و بازده نهایی جزایر به‌دست‌آمده، مورد بررسی قرار گرفت. در نهایت میزان زنده‌مانی و عملکرد جزایر لانگرهانس به‌دست‌آمده با روش‌های آزمایشگاهی بررسی شد.

نتایج این پژوهش نشان داد، تعداد ذرات و میزان استاندارد و خلوص جزایر لانگرهانس استخراج‌شده در موش‌های صحرایی سویه لیستر هودر (lister hooded rats) به شکل معنی‌داری بالاتر از سایر سویه‌ها است. همچنین در جنس نر سویه مذکور در مقایسه با جنس ماده، میزان استاندارد جزایر لانگرهانس استخراج‌شده به شکل معنی‌داری بالاتر بود؛ اما در تعداد ذرات و میزان استاندارد جزایر، تفاوتی میان گروه‌هایی وزنی و گرادیان غلظت متفاوت دیده نشد.

جزایر لانگرهانس استخراج‌شده ۲ تا ۵ روز پس از پیوند به مدل آزمایشگاهی مبتلا به دیابت، باعث کاهش معنی‌دار میزان قند خون شدند.

نتایج این پژوهش که در نشریه بین‌المللی یاخته (Cell Journal) منتشر شده است، همچنین نشان داد که روش مورد استفاده برای استخراج جزایر لانگرهانس جوندگان در پژوهشگاه رویان، بهینه شده و قابل اعتماد است و ابزار پایه مورد نیاز برای پژوهش‌های پایه فراهم شد