ساخت «حسگر ایمنی» برای تشخیص زود هنگام آلزایمر

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، آلزایمر بیماری مزمن و پیشرونده مغزی است که با زوال پیشرونده حافظه، تغییرات فاحش شخصیتی، مشکلات شناختی، زوال عقل و سرانجام مرگ، شناخته می‌شود.
ردیابی فسفوریله شدن فرم سیس پروتئین تائو (cis P-tau) می‌تواند به عنوان روشی برای تشخیص آلزایمر در مراحل ابتدایی مورد استفاده قرار گیرد.
تشخیص زود هنگام آلزایمر با فراهم کردن امکان درمان و مهار بیماری در مراحل اولیه کمک شایانی به مبتلایان می‌کند.
پیشتر دکتر کورش شاهپسند از محققان پژوهشگاه رویان موفق به ساخت نخستین آنتی بادی مونوکلونال با دقت بالا برای شناسایی cis P-tau شده بود.
محققان دیگر این پژوهشگاه با هدف ساخت یک ایمنوسنسور بر پایه این آنتی برای استفاده در تشخیص زود هنگام آلزایمر در آزمایشگاه‌های تشخیص طبی، طی پژوهشی آنتی بادی را روی الکترودی از جنس طلا تثبیت کردند و به بررسی پاسخ الکتروشیمیایی آن با روش‌های مختلف طیف سنجی و ولتومتری پرداختند.
نتایج این پژوهش که در نشریه بین المللی و معتبر Biosensors منتشر شده است، نشان داد حسگر ایمنی ساخته شده از میان اهداف غیر اختصاصی مانند فرم ترنس پروتئین تائو، قادر به تشخیص cis P-tau است.
همچنین این حسگر می‌تواند پروتئین هدف خود را در محدوده غلظتی گسترده‌ای در سرم خون انسان با محدودیت غلظت ۰۲.۰ تا ۰۵.۰ پیکومولار شناسایی کند.
با توجه به امکان ذخیره سازی طولانی مدت این ایمنوسنسور و تأیید کارکرد دقیق آن پس از آزمون‌های متعدد با مایه مغزی-نخاعی و سرم خون بیماران مبتلا به مراحل مختلف آلزایمر، استفاده بالینی از آن توصیه می‌شود و می‌تواند کمک چشمگیری به تشخیص زود هنگام آلزایمر باشد.
نتایج این پژوهش نشان داد این ایمنوسنسور ساده می‌تواند کاربرد خوبی در تشخیص زودهنگام آلزایمر داشته باشد که یک نیاز فوری و پیش بینی نشده در خدمات بهداشتی امروز در جهان است.
این طرح را دکتر فائره شکری، دکتر محمد حسین قانیان، دکتر فرنوش فریدبد، دکتر کورش شاهپسند، ایوب شیروندی و همکارانشان از پژوهشگاه رویان و دانشگاه تهران به انجام رسانده اند.