زلزله ۸ ریشتری ۱۰۰۰ برابر قوی‌تر از زلزله ۴ ریشتری

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صداوسیما  به نقل از شبکه سی تی وی، هم اکنون جان کسیدی زلزله شناس سازمان منابع طبیعی کانادا و از شهر ویکتوریا، بریتیش کلمبیا به برنامه ما پیوسته است. کمی بیشتر درباره اندازه و شدت این زمین لرزه توضیح دهید.

جان کسیدی زلزله شناس: این بدیهی است که زلزله ای بزرگ و رویدادی بسیار غم انگیز رخ داده است. این زمین لرزه ۷.۸۱ ریشتر بود و یکی از بزرگترین زمین لرزه های آن منطقه در حدود یک قرن گذشته است و در جریان آن گسلی که احتمالاً ۳۰۰ تا ۴۰۰ کیلومتر طول داشت، شکست.
بنابراین وقتی این چنین زمین لرزه واقعاً بزرگی رخ می دهد لرزش شدید و طولانی در منطقه رخ می دهد و کل منطقه ای که روی گسل است لرزش بسیار شدیدی را تجربه می کند.
حدود ۱۵ میلیون نفر در این منطقه پر جمعیت، لرزش شدیدی را تجربه کردند، لرزشی که همانطور که گفته شد بیش از یک دقیقه ادامه یافت. بنابراین برای این چنین زلزله‌های بزرگ و با منشأ کم عمق این نکته کلیدی است که لرزش شدید برای مدت طولانی رخ می دهد و پس از آن شاهد صدها، اگر نگوییم هزاران ، پس لرزه هستیم که می تواند به ساختمان های از قبل ضعیف شده، آسیب برساند.
بنابراین، زمانی که زلزله‌ای به این بزرگی در منطقه‌ای پر جمعیت رخ دهد، بدترین سناریو روی داده است.

مجری: درباره معنای این عددها و طول زمان لرزش به ما بیشتر توضیح دهید. شما درباره زلزله ۷.۸ ریشتری صحبت کردید، وقتی مردم این اعداد را می شنوند، واقعاً این چه معنایی و مفهومی می‌تواند براشون داشته باشه؟

جان کسیدی زلزله شناس: شدت زلزله بر حسب واحد ریشتر یا «بزرگی» بالا می رود، اگر ۳.۸ یا حدود چهار ریشتر باشد ، زلزله ای شبیه آنچه امروز نزدیک بوفالو رخ داد خواهیم دید، اگر از ۴ به ۵ ریشتر برسد، لرزش زمین ده برابر قوی تر خواهد بود.
اگر شدت زلزله از چهار ریشتر به شش ریشتر برسد از نظر لرزش، قدرت زلزله ۱۰۰ برابر قوی تر خواهد بود و زلزله هشت ریشتری ۱۰۰۰ برابر قوی تر از زلزله چهار ریشتری انرژی آزاد می کند. بنابراین این اعداد خیلی سریع بالا می رود. یعنی هم قدرت تکان دادن منطقه بالاتر می‌رود و هم مدت زمان تکان خوردن منطقه طولانی تر می شود.
بنابراین این سه عامل کلیدی هستند و اینها عواملی هستند که به میزان آسیب ساختمان ها و زیرساخت ها و همچنین مدت زمان لرزش و قدرت لرزش کمک می کنند.

مجری: درست است.. همانطور که اشاره کردید، آقایی در خلال گزارش دانیل شنیدیم که گفت تقریباً دو دقیقه احساس می‌کردم که زمین می‌لرزید. آیا می توانید درباره این منطقه خاص با ما بیشتر صحبت کنید؟ آیا انتظار وقوع این زلزله در این منطقه وجود داشت؟

جان کسیدی زلزله شناس: بله درباره منطقه ، باید بگویم که بیشتر مناطق ترکیه در واقع زلزله های قوی را تجربه می کنند. این یکی از بزرگترین و بلکه بزرگترین زلزله از سال ۱۹۳۹ به این سو است. بنابراین زلزله های بزرگی در گذشته در همین منطقه رخ داده است. یک گسل بزرگ وجود دارد که از منطقه می گذرد. گسل بزرگ دیگری در شمال ترکیه وجود دارد که در طول سال ها زلزله های بزرگ زیادی را باعث شده است.
بنابراین این منطقه بسیار مستعد زلزله است. ما در گذشته زلزله های بزرگی را دیده ایم و متأسفانه بیشتر ناشی از "تکتونیک صفحه ای" این منطقه است. این منطقه به این لحاظ، یک محیط بسیار پیچیده است و این وضعیت از آفریقا به سمت شمال امتداد دارد تا شبه جزیره عربستان و در حال چرخش در منطقه است.
بنابراین عمل تکتونیک صفحه ای (لایه های زیرین زمین) در نهایت چیزی است که باعث این زمین لرزه های بزرگ در سراسر ترکیه و شمال سوریه شد.

مجری: وقوع زلزله ۷.۵ ریشتری دوم بعد از زلزله اول که ۷.۸ ریشتر بود، برای شما تعجب‌آور نبود؟ این اتفاق چقدر نادر است؟

جان کسیدی زلزله شناس: بله، این اتفاق نسبتاً نادر است. زلزله ۷.۸ ریشتری طبق الگوی معمولی ، پس لرزه ها بزرگتری خواهد داشت و پس لرزه ها تقریباً یک واحد بزرگتر یا کوچکتر خواهند بود.
بنابراین پس لرزه های ۶.۸ و ۷.۵ ریشتری بسیار بسیار بزرگتر از آن چیزی است که انتظار می رود. ممکن است این زلزله ۷.۵ ریشتری زلزله دیگری باشد. یعنی ممکن است به خودی خود یک زلزله جداگانه باشد و فهمیدن این موضوع کمی زمان می برد.
زلزله دوم حدود ۱۰۰ کیلومتر با زمین لرزه دیشب فاصله داشت، بنابراین مدتی طول می کشد تا این موضوع مشخص شود، اما می تواند یک سیستم گسلی جداگانه و یک زلزله جداگانه باشد که بعد از زلزله شب گذشته فعال شده است.