نگاهی به وضعیت بازار چای در ایران

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما رئیس سازمان چای کشور در برنامه مجله کشاورزی در شبکه رادیویی اقتصاد به جزئیات تفاهم نامه  وزارت جهاد کشاورزی و اتحادیه تولیدکنندگان چای کشور پرداخت .شرح گفتگو را در ذیل می خوانید .

سؤال : تفاهم نامه ای بین وزارت جهاد کشاورزی و اتحادیه تولیدکنندگان و بازرگانان چای برای واگذاری یکسری مسائل به بخش خصوصی امضاء شد. ما که در مورد تفاهم نامه و مفاد آن خیلی اطلاعاتی نداریم. اگر شما اطلاعات دقیق تری دارید بفرمایید. در حد همین یک جمله انعکاس پیدا کرده است .

حبیب الله جهانساز : تفاهم نامه ای که امضاء شده است ناظر بر پاسخگو کردن اتحادیه ها، انجمن ها، تعاونی هایی که از امکانات استفاده می کنند، بحث واردات را انجام می دهند و بسته بندی و توزیع را انجام می دهند. و عموماً هم در گذشته شاید خیلی پاسخگو در مقابل این امکانات نبودند ولی الان با این تفاهم نامه ای که امضاء شده است در مقابل امتیازاتی که دریافت می کنند و اموراتی که انجام می دهند قطعاً پاسخگویی هم دارند عموماً هم در بحث توزیع چای با مخصوصاً بحث واردات چای و قیمت چای است این تفاهم نامه که بتوانند با توجه به هزینه های تمام شده یک قیمت واحدی در سراسر کشور داشته باشند و این تفاوت قیمت ها را ما کمتر داشته باشیم .

سؤال : البته قیمت واحد که نمی توانیم داشته باشیم کیفیت ها با متفاوت است .

جهانساز : متناسب با هزینه های تمام شده متناسب با قیمت واردات چای بتوانیم یک قیمت منطقی بگوییم که اگر اختلاف قیمتی هم باشد در یک رنج منطقی باشد. مشمول قیمت گذاری نیست چای مان قبلاً قیمت های متفاوتی را داشته ایم عرضه ها در شهرستان های مختلف یا در یک شهرستان با قیمت های متفاوت بود .

سؤال : فرمودید که ناظر بر پاسخگو کردن اتحادیه ها و نهادها است. اما آنچه که معاون توسعه بازرگانی آقای شیر آوند گفته بودند عنوان کرده بودند که این تفاهم نامه درامور اجرایی تنظیم شده است، کنترل قیمت ، توزیع و واردات. این خیلی فرق می کند با آن چیزی که جنابعالی گفتید بحث اجرا است و بحث عملکرد است .

جهانساز : وقتی عملکرد مسئولیت واگذار شود در راستای با عملکرد پاسخگو هم خواهند بود در مقابل عملکرد .

سؤال : این پاسخگو که در انتها است ولی شما این پاسخگو را بزرگتر نشان می دهید نسبت به امور اجرایی .

جهانساز : چای در گذشته هم مشمول قیمت گذاری اجباری نبوده است در گذشته هم واردات چای توسط انجمن های اتحادیه بازرگانان تهران انجام می شده و دولت واردات چای انجام نمی داده دولت سیاستگذاری انجام می دهد و الان هم همین بحث را د ارد یعنی سیاستگذاری از دولت ساقط نشده ا ست بحث های حاکمیتی یا دقیق تر با روابط بین این قرارداد و بخش خصوصی بر اثر دستورالعمل ها و وظایف حاکمیتی سیاستگذاری بعهده وزارت جهاد کشاورزی کماکان است. عملیات اجرایی که در بحث واردات بوده است اتحادیه ها و انجمن ها با توجه به ضوابط موجود واردات را انجام می دهند. در بحث قیمت یا عرضه در سطح بازار هم براساس ...

سؤال : یعنی ضوابطی که کماان وزارت جهاد کشاورزی درنظر می گیرد تأثیرگذار خواهد بود پس این چگونه انتقال امور اجرایی است؟ چون گفته اند بحث واردات به اتحادیه ها برمی گردد بحث قیمت به اتحادیه ها برمی گردد بحث توزیع هم به اتحادیه ها برمی گردد.

جهانساز : امور اجرایی همین است در گذشته هم همین بوده است. یعنی شما تا قبل از این تفاهم نامه هم واردات توسط اتحادیه صورت می گیرد بخش خصوصی واردات انجام می داده است. سازمان چایی که الان موجود است بحث های حاکمیتی و سیاستگذاری عمدتاً توسعه تولید چای داخلی در حوزه حفظ برابری چای داخل در مقابل چای وارداتی است سیاستگذاری های کلی، تسهیلات و منابعی که برای چای کاران یا برای کارخانه های تولیدکننده چای درنظر می گیرند، فعالیت می کند درخصوص واردات چای قیمت گذاری یا عرضه و شبکه تویع چای قطعاً در گذشته هم توسط بخش خصوصی انجام می گرفته است و الان هم همین است منتها با این تفاهم نامه قطعاً نظامندتر خواهد بود و قطعاً تشکل ها پاسخگو تر خواهند بود در این خصوص.

سؤال : یعنی تفاوت آن را حضرتعالی با گذشته یعنی قبل از این تفاهم نامه و بعد از این تفاهم نامه در پاسخگو بودن اتحادیه ها می دانید ؟

جهانساز : بله وقتی اتحادیه ها از امکانات استفاده می کنند ...

سؤال : نظارت بود هم توسط اتحادیه ها انجام می شد...

جهانساز : نه احساس مسئولیت در این خصوص نمی کردند چون واردات شاید با قیمت های متفاوت با شیوه های مختلف شاید توزیع می شده است. ولی الان وقتی پای تفاهم نامه است بالاخره موظف شده اند یکسری اقداماتی در مقابل این واردات که یک امتیازی است که دولت به یک تشکل خاصی دارد واگذار می کند در مقابل این واگذاری این اقدامات پاسخگوتر خواهند بود.

سؤال : ضمانت اجرایی آن را هم می فرمایید ؟ در تفاهم نامه ضمانت اجرایی را دیده اند یا خیر ؟

جهانساز : عرض کردم خدمت همکاران شما هنوز بایداجازه بدهید چون بیشتر بحث رسانه ای آن مطرح بوده است به جزئیات بیشتر ورود کنیم اطلاعات دقیق تری یا حتی تفاهم نامه را با کنکاش بیشتری دوستان ارزیابی کنیم و بعد بتوانیم به این قضیه ....

سؤال : خودتان تفاهم نامه را دیده اید ؟

جهانساز : هنوز نه من تفاهم نامه را ندیده ام.

سؤال : این اصلاً ایراد است یعنی شما رئیس سازمان چای کشور هستید و تفاهم نامه با اتحادیه تولیدکنندگان و بازرگانان چای ایران به امضاء می رسد و حضرتعالی که قطعاً می توانید خیلی تأثیرگذار باشید، مثل ما یعنی ما هم می آییم من امروز خیلی جستجو کردم که ببینم مفاد این تفاهم نامه چیست، واقعاً به همین یکی دو جمله بسنده شد و حضرتعالی هم که می فرمایید خیلی تفاوتی با قبل ندارد و خود شما جای تعجب است که تفاهم نامه را ندیده اید. یعنی باز هم ما می آییم بخش خصوصی را دخیل می کنیم درحالی که بخش خصوصی خودش در جریان امور نیست. درست است ؟

جهانساز : بخش خصوصی قطعاً در جریان امور است چون بخش خصوصی باید این تفاهم نامه را با معاون مربوطه امضاء کرده است نه اینکه در جریان امور نباشد ما بخش خصوصی نیستیم ما 

سؤال : ولی نقش خیلی پررنگی را شما در بازار چای دارید .

جهانساز : در بخش تولید چای داخلی در بحث تولید در بحث باغ ها در بحث نظارت بر تولید چای داخلی تقریباً ما در حدود شاید ۱۰۰ هزار تا نیاز مصرف چای باشد حدود ۳۰ هزار تن آن تولید داخل است ۷۰ هزار تا هم بحث واردات است .بنابراین آن چیزی که سازمان چای در طی این سال های اخیر بیشتر مدنظر دارد انجام دهد با توجه به آن فرآیند اصلاح ساختاری که در گذشته صورت گرفته بوده یک مقدار نابسمانی در بحث تولید بوده است ساماندهی و به ثبات رساندن تولید داخل است عمدتاً. خوشبختانه این وضعیت در شرایط الان خیلی بهتر گذاشته شده است هم بحث تولید و هم به ثبات رسیدن و میزان تولید و روند افزایش تولید در سال های اخیر تسهیلاتی که برای چای کاران و کارخانه های سالیان اخیر مورد توجه قرار گرفته است .

سؤال : به صورت کلی فکر می کنید این تفاهم نامه نقش بخش خصوصی را به آن معنای اهم خودش در بازار چای می تواند پررنگ تر کند یا خیر ؟

جهانساز : از نظر من بله می تواند ایفا کند . نقش بخش خصوصی در بازار چای. بازار چای همیشه دست بخش خصوصی بوده است. من که عرض کردم این تفاهم نامه شاید بیشتر ناظر بر پاسخگو کردن بوده شاید به همین دلیل است چون بازار چای واردات که قبلاً توسط همین اتحادیه انجام می شده قیمت گذاری هم خودشان با توجه به نرخ هر قیمت چای خارجی که وارد می شده باضافه هزینه های حمل و نقل معمولاً یک قیمتی را معمولاً میانگین اعلام م ی کردند که چای به چه قیمتی باشد، بنابراین چای جزء آن کالاهایی نبوده که مشمول قیمت گذاری اجباری باشد یا مشمول دخالت دولت در بحث واردات آن بشود. و این تفاهم نامه از این جهت به نظر من خیلی می تواند عرض کردم تفاهم نامه ای که اخیراً منعقد شده شاید هنوز جزئیات تفاهم نامه را ما ورود نکرده ایم ولی بیشتر از هر چیزی می تواند ناظر بر پاسخگو کردن باشد در بازار که در مقابل واردات چای و تنظیم بازار داخلی .