تهدیدات شناسایی شده در حوزه باربیماری‌ها باید پیشگیری شوند

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از­روابط عمومی معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت،­دکتر پناهی افزود: حل مسائل کشور از مهم‌ترین برنامه‌های وزارت بهداشت محسوب می شود. طی بررسی انجام شده تهدیدهای حوزه سلامت در کشور شناسایی شد. یکی از این تهدیدات جدی مقوله جمعیت است. رشد جمعیت در کشور پایین تر از 1.8 است. تهدید دوم تغییرات اقلیمی مانند سیل و زلزله، بی‌آبی، آلودگی‌های مواد غذایی و ... است. تهدید دیگر بار بیماری‌هاست که حایز اهمیت ویژه‌ای است.

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، به مدل ترسیم شده 20 ساله بار بیماری‌ها در کشور اشاره کرد و عنوان کرد: در ابتدا از سال های 1999 شایع‌ترین علتی که موجب فوت افراد می‌شد عوامل عفونی و مرگ مادر و نوزاد بود و عامل هشتم به عوامل مغز و اعصاب اختصاص داشت. اکنون ولی عامل اول در بار بیماری‌ها قلب و عروق، جایگاه دوم مغز و اعصاب، سپس سرطان و پس از آن تصادفات و تروماها در ایران است.

وی با بیان اینکه در صورت پذیرش اینکه باربیماری مسئله اصلی سلامت کشور است، یکی از وظایف عمده مدیریت این تهدیدات به شمار می‌رود، یادآور شد: نگاه به بار بیماری‌ها دو جنبه دارد؛ یا درمان یا پیشگیری است. در مقابله با این تهدیدات باید نگاه پیشگیرانه را ارجح قرار دهیم. در بیماری‌های مغز و اعصاب مانند آلزایمر و پارکینسون هم باید پیشگیرانه عمل کرد زیرا 10 درصد این عوامل مربوط به ریسک فاکتورهاست یعنی اگر فشار خون، قند، اضافه وزن و ... افراد تحت نظر باشد از بروز بسیاری از این بیماری‌ها پیشیگری می‌شود. در بستر پزشک خانواده باید به این مقوله توجه ویژه شود.

 

دکتر پناهی­ اظهار کرد:­ امید به زندگی کشور از 40 به بالای 70 سال رسیده است ولی باید توجه داشت با بالارفتن سن و عوامل متاثر از زندگی شهری و شیوع بیماری های مرتبط با عدم تحرک نیز افزایش می‌یابد. ضروی است تا جاییکه مقدور است هزینه های درمانی را با متدهای مختلف پایین بیاورید. علوم و فنون نوین برای پیشگیری به کار گرفته شود از همان ابتدا به ریسک فاکتورها توجه شود تا قبل از بروز بیماری امکان جلوگیری از آنها به وجود آید.

دکتر یونس پناهی­ ­به مرجعیت علمی و ورود ایران به جمع سرآمدان دنیا اشاره کرد و گفت: این مهم چهار محور کلی دارد. باید تولید علم، دانش و فناوری ارتقا یابد. اکنون در زمینه تولید علم در منطقه رتبه نخست و رتبه 15 جهان کسب شده است. میانگین سرعت رشد علمی در علوم پزشکی 8.33 ­است و با اینکه عدد خوبی است ولی باید میانگین سرعت تولید علم منجر به حل مسئله افزایش یابد. در حوزه فناوری نیز در میان 132 کشور، رتبه 53 کسب شده است و طبق برنامه‌ریزی انجام شده در سال آینده باید این رتبه به 35 ارتقا یابد.

وی ادامه داد: الزام دوم برای مرجعیت علمی، مقوله ترجمان دانش است. یعنی باید تولیدات علمی در خدمت مردم قرار گیرد.

دکتر پناهی به مسئله همتا پروری به عنوان الزام سوم مورد تاکید در مرجعیت علمی اشاره کرد و گفت: اینجا نیروی انسانی توانمند و دانا مطرح است. اینکه امروزه در کشور پزشکان موفق و توانمند فعال هستند یک دستاورد به حساب می‌آید. در همه رشته‌های تخصصی در داخل و خارج نخبگان نظام سلامت فعالند و این گواه توانمندی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور و سطح کیفی بالای آموزش و پژوهش آنها به شمار می‌رود. این در شرایطی است که در دهه منتهی به انقلاب پزشکان از هندوستان و پاکستان در کشور فعال بودند.

او در ادامه خاطرنشان کرد: دیپلماسی علمی الزام چهارم است، مانند یک دیپلمات سیاسی تمام مراودات انجام شده باید منطبق با منافع کشور و آحاد جامعه باشد. ایرانیانی که در کشورهای مختلف حضور دارند باید منافع کشور را در نظر بگیرند. اقتصاد دانش بنیان هم مسئله دیگری است. اینجا دیگر علم و ثروت روبروی هم نیستند؛ بلکه علمی که به ثروت منجر نشود فایده‌ای هم ندارد.

برای رسیدن به این الزامات باید در وزارت بهداشت سیاست‌گذاری صورت پذیرد تا مسیر تعیین شده ریل‌گذاری شود. همینطور انتظار می‌رود تمام زیرساخت‌های وزارت بهداشت اعم از شرکت‌های دانش‌بنیان، مراکز رشد، پارک‌های علم و فناوری، مراکز نوآوری، مطالعات رجیستری و بایوبانک و غیره و حتی تمامی ظرفیت‌ها و زیرساخت‌های نهادهای کشور از مجلس، استانداری، فرمانداری و غیره باید در جهت مرجعیت علمی به کار گرفته شود.