کاهش ۵۰ درصدی صادرات خشکبار ایران

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، آقای هاشمی دبیرکل اتحادیه صادرکنندگان خشکبار ایران در گفتگو با برنامه مجله کشاورزی شبکه رادیویی اقتصاد به علل کاهش ۵۰ درصدی صادرات خشکبار پرداخت . متن این گفتگو به شرح ذیل است .

سوال: آجیل و خشکبار از جمله کالا‌هایی است که در آستانه شب عید متقاضیان زیادی پیدا می کند البته دامنه متقاضیان این کالا چندان هم گسترده نیست و به دلیل بالابودن قیمت و کاهش قدرت خرید مردم در سال‌های گذشته برخی از این اقلام قیمت بالایی دارند و مشتریان زیادی هم ندارند، در خبر‌ها داشتیم که صادرات خشکبار کاهش ۵۰ درصدی داشته است در این مورد می‌خواهیم با آقای هاشمی دبیرکل اتحادیه صادرکنندگان خشکبار ایران گفتگو کنیم. آقای هاشمی علت این کاهش ۵۰ درصدی صادرات خشکبار چه بوده است و چرا این اتفاق افتاده است؟

آقای هاشمی: خشکبار بعد از محصولات پتروشیمی تقریبا یک محصول ارزآور در سال‌های گذشته بوده و یکی از مزیت‌های کشور ما هم خشکبار است، اما تقریبا از سال ۹۷ با توجه به سیاست‌های ارزی که در حوزه صادرات گذاشته شد شاید سال‌های متفاوت عاملی شده که این سیاست‌های اشتباه ارزی صادرات خشکبار را هم با چالش مواجه کرد، ما تقریبا ظرف دو سال گذشته بیشترین کاهش را نسبت به سال‌های گذشته داشتیم که یکی از مهمترین عواملش هم سیاست‌های غلط ارزی کشور است که عامل مهم، این عامل است حالا بخشنامه‌ها و قوانین متعدد دیگری با توجه به این که خشکبار یک محصول صادراتی است و، چون بحث صادرات مطرح است و همه سازمان‌ها هم تقریبا سیاست هایشان در این راستا متاثر از سیاست‌های ارزی کشور است آن‌ها هم قوانینی که متاسفانه می‌نویسند الان ما را دچار مشکل کردند و ما امسال به نسبت سال گذشته بیش از ۵۰ درصد، اما به نسبت سال ۹۹ بیش از ۷۰ درصد کاهش صادرات خشکبار داریم.

سوال: با توجه به کاهشی که اتفاق افتاده این موضوع با توجه به این که ما در آستانه سال جدید و عید نوروز هم هستیم و تقاضا‌ها بیشتر می‌شود ممکن است که کمبودی در بازار به وجود بیاید؟

آقای هاشمی: محصول صادراتی خشکبار با محصول مصرف داخل متفاوت است یعنی شما محصول پسته‌ای که در داخل استفاده می‌کنید غالبا محصول آجیلی است و محصولات صادراتی پسته متفاوت است و همین طور کشمش و خرما و بقیه محصولات دیگر، اما طبیعی است که بالاخره قیمت همه محصولات کشور ما تبعیت از  وابستگی  که به قیمت ارز دارند که حالا در قیمت داخلیش من خیلی تخصصی در این حوزه ندارم و، اما نوع محصولی که ما صادر می‌کنیم با محصولی که در داخلی مصرف می شود متفاوت است و تقریبا با هم همخوانی هم ندارند.

سوال: کیفیتشان متفاوت است؟

آقای هاشمی: غالبا محصولات خشکبار برای مصرف داخلی  کیفیت بهتری نسبت به محصولات  مصرفی خارجی دارند .

سوال: یعنی کیفیت خشکبار مصرفی داخل کشور نسبت به محصولاتی  که صادر میکنید بیشتر است؟

آقای هاشمی: قطعا کیفیت بیشتری دارد.

سوال: قیمتش چطور است؟

آقای هاشمی: من در حوزه داخلی خیلی اطلاعی ندارم نه این که اطلاع نداشته باشم طبیعی است که، چون قیمت ارز هر روز تغییر می‌کند و خشکبار هم محصول صادراتی است غالبا و، چون با این دید نگاه می‌کنند خوب همه محصولات الان در کشور ما متاثر از قیمت ارز شده و ناخودآگاه وقتی قیمت ارز بالا می‌رود  این محصولات هم نوسان دارند، اما آن چیزی که مهم است ظرف دو سال گذشته خصوصا صادرات پسته بیش از ۷۵ درصد کاهش داشته یعنی قطعا عامل صادرات باعث افزایش قیمت نبوده است.

سوال: پیش بینی شما برای حجم تولید در سال آینده چطور است؟ فکر می‌کنید سال آینده صادرات افزایشی است یاکاهشی ؟

آقای هاشمی: با این سیاست‌هایی که الان وجود دارد اگر ادامه پیدا کند ببینید ما سال ۹۹ حدودا ۲ و نیم میلیارد دلار صادرات بوده و سال ۱۴۰۰ این عدد به یک و نیم میلیارد کاهش یافته و الان ده ماهه امسال که الان برج یازده بهمن ماه هنوز آمارش استخراج نشده ۷۹۰ میلیون دلار بوده، پیش بینی ما اینست که امسال صادرات خشکبار زیر یک میلیارد دلار  باشد و با این اتفاقاتی که دارد می‌افتد قطعا بازار‌های هدف صادراتی که سال‌ها هم برای آن تلاش شده و به سختی به دست آوردیم را از دست دادیم و اگر همین سیاست‌ها و همین نگاه برای صادرات وجود داشته باشد با توجه به این که پیش بینی می‌شود سال آینده هم سال پررونقی از لحاظ تولید محصولات خشکبار باشد امکان این که ما دچار چالش بیشتری شویم قطعا وجود دارد مگر این که برای خشکبار به عنوان یک محصول استراتژیک، سیاست‌های خاصی مثل سال‌های قبل که وجود داشته، تدوین و برنامه ریزی شود که بتواند این محصول استراتژیک هم مثل فرش ما نشود که یک روزی ما کل بازار‌ها را از دست بدهیم.

سوال: در رابطه با صادرات پسته هم می‌فرمائید، چون فرمودید این بخش هم ۷۵ درصد کاهش داشته است ؟

آقای هاشمی: پسته به نسبت ده ماهه سال ۹۹  که یک میلیارد و ۱۰۴ میلیون دلار صادرات پسته بوده که سال ۱۴۰۰ هفتصد و هفتاد و نه  میلیون دلار شده و در ده ماهه امسال  ۳۲۸ میلیون دلار یعنی حدود  ۷۵ درصد کاهش صادرات در این محصول شاخص داشتیم  و با توجه به این که کشور ما کشوریست که در زمینه خشکبار ما معذوریت داریم به نسبت کشور‌های دیگر، این شرایط خیلی خوبی را نشان نمی‌دهد و بحرانی در صادرات محصولات خشکبار به وجود آمد که امیدواریم مسئولان با درایتی که دارند و برنامه ریزی و حداقل مشورتی که با بخش خصوصی انجام می‌دهند بتوانیم مشکل را حل کنیم.

سوال: می‌فرمائید که این یک کالای استراتژیک است، راه حل شما یا نظری که شما به عنوان یک کارشناس در این زمینه  چه کاری می‌شود انجام داد که همه مردم بتوانند به راحتی به این کالا دسترسی داشته باشند و بتوانندآن را  تهیه کنند؟

آقای هاشمی: مصرف داخلی من خدمت شما گفتم، چون اطلاعاتی ندارم اظهار نظری هم در این زمینه نمی‌کنم، اما در حوزه خارجی می‌خواهم بگویم که اگر ما برنامه ریزی نکنیم برای صادرات، قطعا سال آینده کشاورزان و تولیدکنندگان و صادرکنندگان محصولات خشکبارمان دچار مشکلات جدی خواهند شد و آسیب زیادی به این صنعت وارد خواهد شد.

سوال: در حال حاضر محصولات خشکبار ایران به چه کشور‌هایی صادر می‌شود؟

آقای هاشمی: تقریبا به اکثر دنیا صادر می‌شود منتها کم و زیاد دارد غالبا اروپا ، روسیه ، عراق  و هندوستان متناسب با خود محصول بازارهایش متفاوت است یعنی شما نگاه کنید هر محصول ما بازار خاص خودش را دارد و کشمش، پسته، انجیر بازار چین است که به عنوان یک بازار اصلی و شاخص در صادرات محصولات خشکبار است که ظرف یکی دو سال گذشته کاهش شدیدی پیدا کرده، ما سال ۹۹، هشتاد و پنج هزارتن به چین صادرات داشتیم الان کل صادرات ده ماهه ما به چین حدود ۶ هزار تن است یعنی به عنوان یک بازار اصلی ما یک روزی با آمریکایی‌ها در آن بازار توانستیم رقابت کنیم آمریکا را از آن بازار خارج کنیم، اما الان آمریکایی‌ها مجدد برگشتند و بازار را به دست گرفتند و این که چقدر زمان ببرد تا دوباره بتوانیم بازار‌های بین المللی را به دست بیاوریم خیلی مهم است و من فکر می‌کنم حداقل چندین سال زمان خواهد برد.