خصوصی سازی و تاثیر آن در اقتصاد کشور

به گزارش خبر گزاری صدا و سیما : رادیو گفتگو در برنامه صبح و گفتگو با آقای مهندس بیوک علیمرادلو ،مدیرعامل گروه بهمن گفتگویی داشته که به شرح ذیل می باشد: 

سوال: در حال حاضر چه مشکلات و مسائلی در امور گمرکی وجود دارد و راهکار‌های پیشنهادی شما چیست؟

علیمرادلو: مشکلات به اصطلاح امور گمرکی را شاید به نوعی دیگر با آن برخورد کنیم یعنی واقعیتش شاید در ذات گمرک نباشد، شاید مشکلات بیشتر در تعرفه‌هایی است که امروز دارد تعیین می‌شود به طور مثال خودرو‌های وارداتی را عملا تعرفه اش را پایین‌تر از خودرو‌هایی که مونتاژ داخل است دارند در نظر می‌گیرند و بعد مسئله تخصیص و تامین ارز است که بروکراسی بسیار طولانی شده و ما ارگان‌های مختلفی برای این که بشود کالایی را از گمرک درآورد را در مسیر قرار دادند و واقعیت یک زمانی که یادم است در تحریم بود، همه با هم دست به دست هم می‌دادیم که در این اقتصاد مقاومتی بتوانیم سریع‌تر کالا را دست مصرف کننده برسانیم امروز آن حس وجود ندارد امروز اتفاقا همه دنبال این هستند که این حرف‌ها چیه و به اصطلاح فرضا ما باید یک هفته ده روز یا دو هفته معطل شویم که یک آزمایشگاه بیاید نتیجه را بدهد و معمولا هم نتیجه مثبت است، قبلا کاری که انجام می‌شد این بود که همه این مراحل انجام می‌شد منتها به طور موازی کنار هم، گا‌ها حتی کالا را اجازه می‌دادند ترخیص شود و وقتی داشت میرفت اگر مدارکش درست بود اجازه تولید می‌دادند و اگر نبود نمی‌دادند، اما امروز مسائل بروکراسی به شدت طولانی کرده و کالا می‌ماند و جرائم می‌خورد انبارداری به آن می‌خورد و خیلی چیز‌های دیگر در کنارش بالاتر از همه این‌ها نبود ارز و تخصیص ارز هم قوز بالا قوز شده است که گا‌ها ما کالا را با هزار بدبختی تا گمرک می‌آوریم بالاخره تحریم هستیم یک جنگ اقتصادی است، ولی من حس خودم را به شما بگویم این است که این جنگ فقط برای تولیدکننده‌ها است و بقیه هیچ حسی از آن ندارند.

سوال: چه میزان دولت‌ها از تعقل و تفکر بخش خصوصی در هدایت کشور استفاده می‌کنند؟

علیمرادلو: مسئله بخش خصوصی اصلا یک مطلبی است که اگر بخواهیم عادلانه نگاه کنیم خیلی کم، چون اصلا با توجه به این که تقریبا ۸۰ درصد اقتصاد در اختیار دولت است، دولت خودش را مطلق می‌داند بخش خصوصی را حتی بعضی از تفکرات می‌گویند اصلا ۲۰ درصد بیخود است ، ولی واقعیت امر این است که آینده کشور، آینده جوان هایمان و آینده اقتصاد ما در تقویت بخش خصوصی است. ببینید اگر بخش خصوصی نداشته باشیم اقتصاد سالم و قوی را نخواهیم داشت، اصلا بحث، بحث کشور ما نیست هرکشور دیگری هم در دنیا اقتصادش دولتی بوده انتهایش تبدیل به یک معضل بزرگ شده است و این مسئله بسیار جدی است همانطور که رهبر انقلاب هم در تمام سخنرانی‌های ده سال گذشته شان و به خصوص سخنرانی‌های امسالشان مکرر گفتند که بخش خصوصی را باید دولت در اقتصاد بیاید بیرون و اجازه دهد بخش خصوصی کار کند و امروز ما می‌بینیم که اصلا بخش خصوصی را نه تنها آن قول‌هایی که همین امسال داده بودند اتفاق نیفتاده بلکه مورد بی مهری‌های مختلف هم قرار می‌گیرد و واقعیتش من خدمتتان عرض کنم، ولی ما همین جوری نگاه می‌کنیم می‌بینیم در همین شرایط جا‌هایی که بخش خصوصی خوب دارد کار می‌کند ما توسعه و رشد چشمگیری داشتیم، شما به لوازم خانگی ما نگاه کنید ببینید در ۷-۸ سال گذشته چه اتفاقی در آن افتاده، به خاطر همین بحث تحریم‌ها و نیامدن و اختیار کامل در اختیار بخش خصوصی بوده و بخش دولتی نبوده که آن جا قدمی بردارد ببینید چند درصد رشد داشتیم؟ ما ۴-۵ برابر فقط رشد اشتغال در صنعت شاهدش هستیم، در صنایع دیگر هم نگاه کنید صنایعی که امروز بخش خصوصی بیشتر حاکم است و بخش دولتی در آن فعال نیست می‌بینید که درست برعکسش بیایید آن جایی که بخش دولتی است مثلا بحث صنعت خودرو را سالیان سال است می‌گویند خودرو بد است، خودرو بد است و جالب این جا است که یکی از منتقدینش خود دولت است که ۸۰-۹۰ درصد تولید خودرو دست خود دولت است. این دقیقا دارد نشان می‌دهد چه اتفاقی دارد می‌افتد فقط همان ۱۰-۱۵ درصد بخش خصوصی که الان در خودرو است دارد قابلیتش را نشان می‌دهد مردم از خودروهایشان راضی هستند، مردم از عملکردشان راضی هستند و از خدماتی که می‌گیرند خوشحال هستند، ولی کافی نیست.

سوال: حداقلش این است که بخش خصوصی به مردم احترام می‌گذارد.

علیمرادلو: بخش خصوصی در ذاتش است اگر احترام نگذارد مشتری برنمی گردد و احترام گذاشتن خیلی مهم است و مهم بودنش حق طبیعی انسان است.

سوال:، ولی این حق طبیعی را خیلی‌ها رعایت نمی‌کنند و از بالا به پایین نگاه می‌کنند و وقتی می‌خواهد خدمات دهد انگار من نوکر آن‌ها هستم.

علیمرادلو: این خصلت بخش دولتی است، شما می‌روید خدمات می‌خواهید بگیرید در فلان اداره دولتی هم می‌روید همین رفتار را با شما می‌کنند. همیشه هم همین بوده و اصلا یادش می‌رود که حقوقش را به هرحال من مالیات می‌دهم که حقوق می‌گیرد، ولی تقصیر هم ندارد آموزشش این گونه بوده و سیستم این گونه است و این باید عوض شود.

سوال: آیا از پتانسیل بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی بخش خصوصی برای گذر از بحران اقتصادی فعلی در کشور ما استفاده می‌شود؟

علیمرادلو: اگر از پتانسیلش استفاده می‌شد که اقتصاد ما سرپا بود الان ما همان طور که در بعضی از عرصه‌ها حرف برای گفتن داریم، ولی مثلا هسته‌های امنیتی، نظامی، ما توانایی‌های چشمگیری داریم، ولی ببینید همین را در اقتصاد داریم؟ نداریم. در کدام جنگ فشار به ما می‌آید؟ درجنگ اقتصادی بعد می‌گویند نه فشاری نیست، چرا فشاری نیست؟ شما ارزش پول ملی را ببینید کجا رفته؟ پس فشار هست. ببینید این جا سربازان این مطلب و این جنگ سربازانش تولیدی‌ها و اقتصادی‌ها هستند، در کشاورزی‌ها، در اقتصاد، در معدن زمانی می‌توانیم این را انجام دهیم که بخش خصوصی را آزاد کنیم و بگذاریم کارش را انجام دهد و حمایتش کنیم و نظارت کنیم بر آن و سیاست گذاری کنیم برایش به جای این که بشویم رقیبش.

سوال: چرا به بخش خصوصی مثل بچه سرراهی نگاه می‌کنیم؟ می‌دانید چرا این سوال را از شما می‌پرسم؟ یک خاطره‌ای تعریف کردید برای اولین پیکانی که وارد ایران شده و شما بالاسرش بودید. شما در این حوزه پیشکسوت هستید، واقعا چرا نگاه ما این گونه است؟

علیمرادلو: این مسئله یک مقدارش برمیگردد به سیستم‌های اعتقادی و نگرش به اقتصاد که بعضی‌ها معتقدند که اقتصاد باید دست دولت باشد و مسئله، نگرش‌های سوسیالیستی است، یک بحث دیگر این است که بحث‌های سرمایه داری است این دو نگرش همیشه مقابل هم در جامعه هستند، در بعضی از جوامع این تعادل وجود دارد و در بعضی جوامع تعادل وجود ندارد، این بحث ایدئولوژیک قضیه و تفکر به اصطلاح اصل بنیادش است، ولی مسئله‌ای که اتفاق می‌افتد این است که وقتی دولت شروع کرد، من کارمند دولت حکومت میکنم برای خودم بدون این که صاحب مال باشم هرکاری دلم خواست در آن می‌کنم شما را هم بگذارند و بنده را هم بگذارند نمیگذاریم بخش خصوصی تکان بخورد.

سوال: در صورتی که همه دنیا تکیه شان به بخش خصوصی است.

علیمرادلو: بله، همش ما می‌گوییم شایسته سالاری، شایسته سالاری چی؟ کجا می‌خواهیم این شایستگی را بنیان بگذاریم؟ شایستگی در این است که من یک بنگاه را بگیرم و به سودآوری برسانمش، شایستگی در این است که من کار ایجاد کنم، شایستگی این است که من محصول خوب بدهم و رضایت بازار را به دست بیاورم، شایستگی این است که بنیادی بگذارم که در آینده در جنگ‌های اقتصادی مشکلی برای مملکتم ایجاد شود، به این‌ها شایستگی می‌گویند، کدامش را می‌توانیم بشماریم حتی در بخش خصوصی مان، امروز بخش خصوصی ما هم دچار مشکل است، ولی من می‌گویم که یک جایی باید خصوصی سازی را این مشکلات را در شکم خودش حل کنیم نمیگویم صد در صد بخش خصوصی بی عیب است بالاخره بخش خصوصی هم کنار بخش دولتی بزرگ شده است و عیب‌های خاص خودش را دارد، ولی مسئله‌ای که است این است که می‌فهمد اگر کار نکند ورشکست می‌شود، می‌فهمد که اگر تحقیق و توسعه نکند ورشکست می‌شود، می‌فهمد که اگر کار مهندسی نکند باید برود پول مهندسی کلان به خارجی‌ها بدهد در نتیجه تلاش می‌کند که همه این‌ها را خودش انجام دهد که سود بیشتری ببرد، چون بخش خصوصی نهایتا دنبال سود است سود برای سهام داران و سود برای خودش.

سوال: حضرت آقا چقدر تاکید داشتند روی اصل ۴۴ و ما چقدر واگذاری بخش دولتی داشتیم؟ یک باشگاه استقلال پرسپولیس را ۲۰ سال است می‌خواهیم واگذار کنیم، بگویید نمی‌خواهم واگذار کنم دیگه، دستور مستقیم حضرت آقا است، رعایت کنید دیگر. نظام بانکی چه کمکی به توسعه صنعت بازرگانی و کشاورزی دارد؟

علیمرادلو: بانک‌ها هم جدا از بحث نیستند اگر بانک‌ها هم وارد سیکل خصوصی باشند مجبور هستند برای این که بازارشان را ایجاد کنند آن‌ها هم مثل بقیه ارکان مجبور هستند که از موضع یک کسب و کار نگاه کنند به خدماتشان و بیایند به مشتری ارزش قائل شوند حالا این مشتری هر کسی می‌خواهد باشد، ولی بانک‌ها با توجه به این که دچار محدودیت‌هایی شدند و مسائلی دارند رفتارشان دارد یک مقدار عوض می‌شود، ولی هنوز خیلی فاصله دارند با رفتاری که دارند، یک زمانی مدیرعامل بانک می‌آمد پیش یک کارخانه دار از آن روزی که مجبور کردند کارخانه دار را برود آن جا مجیز مدیرعامل بانک را بخواند برای این که بتواند خدماتی بگیرد فاتحه خیلی چیز‌ها خوانده شد و در هر خیابانی بهترین مغازه‌ها شد بانک و تمام مراکز خرید ما پشت سر هم شد بانک و این نشان از این است که این‌ها سوار یک مسئله‌ای شدند که همه شیره جامعه را می‌مکند میگذارند در سیستم بانکی که این خوشبختانه دارد عوض می‌شود با شرایط اقتصادی که الان دچارش هستیم یواش یواش بانکی‌ها هم می‌فهمند بدون تولیدی‌ها کاری نمی‌توانند برای همین الان ارتباط خیلی بهتر از حتی مثلا سه ماه پیش است و کشور باید زمینه‌ای ایجاد کند که تولید هم از منابع بانکی و هم از منابع بازار سرمایه بتواند استفاده کند. شرکت‌هایی که در بورس هستند سهامی عام نه، برای اکثریت مردم هستند اگر درست اداره شوند شرکت‌های خصوصی هستند که می‌توانند خیلی از معضلات مملکت را حل کنند و با استفاده از بازار سرمایه بتوانند تولید را توسعه دهند، در همین شرایط بد شما شرکت‌ها را ارزیابی کنید ببینید اکثر شرکت‌های خصوصی در همین شرایط تحریم و تورم و رکود چندین برابر رشد داشتند.

سوال: و چقدر اشتغال آفرینی کردند.

علیمرادلو: بله خیلی، در همین شرایط سخت مجموعه پرسنل ما در گروه بهمن بیش از دو برابر شدند در یک سال گذشته و این فقط حاصل زحمات بچه‌ها است که با اعتقاد دارند کار می‌کنند.

مجری: امیدوارم که در جایگاه تصمیم گیری شما را یک روزی ببینیم، حیف است که شما و امثال شما فقط در بخش خصوصی باشید و در بخش‌های اصلی جامعه و بخش‌هایی که می‌تواند تاثیرگذار در اقتصاد کشور باشد شما را ببینیم.