رمضان ماه بندگی و تغییر سبک زندگی است

به گزارش سرویس وبگردی خبرگزاری صدا و سیما، ماه رمضان یک فرصتی برای تغییر دادن سبک زندگی است. سبک زندگی که نگاه را از خود خارج می‌سازد و افق دید خود را بیشتر می‌کند تا همه افراد را ببیند. اگر بتوانیم از این فرصت بوجود آماده بهره ببریم، می‌توانیم تغییرات خوبی را در زندگی خود ایجاد کنیم.
روزه داری تأثیر‌های فراوانی بر آرامش روح و روان و سلامتی جسم و بدن دارد، دفع چربی‌های مزاحم، تنظیم فشار، قند خون، و... نمونه آن است.
برنامه‌های که اسلام برای سبک زندگی تعیین کرده، تماما باعث پیشرفت افراد می‌شود. یکی از برنامه‌های ترقی دهنده و تکامل دهنده انسان در مسیر رسیدن به رضوان الهی که ضامن سعادت دنیا و آخرت و سلامت جسم و روح آدمی است، «روزه» می‌باشد و باید آن را یک موهبت و رحمت الهی دانست که اثر آن در اصلاح روح و سبک زندگی انسان وصف ناشدنی است.

ماه رمضان و سبک زندگی اسلامی
ماه مبارک رمضان، سبب می‌شود تا یک برنامه جدیدی را در زندگی خود وارد کنیم و بوسیله آن احساس آرامش و امنیت روحی کنیم. همه افراد برای خودشان برنامه معنوی ندارند (عده کمی هستند که برنامه معنوی دارند) تا ارزش سبک زندگی اسلامی را درک کنند. اما ماه مبارک رمضان یک فرصتی برای همه افراد است تا بتوانند خودشان را نجات دهند و سبک زندگی را تغییر دهند. انسان افزون بر جنبه مادی و جسمی، دارای بُعد معنوی و روحی هم هست و هر کدام در رسیدن به کمال مطلوب خود، برنامه‌های ویژه را نیاز دارند، یکی از برنامه‌ها برای تقویت و رشد بُعد معنوی، تقوا و پرهیزگاری است؛ یعنی اگر انسان بخواهد خودش را از جنبه معنوی رشد و پرورش دهد و به طهارت و کمال مطلوب برسد، باید هوای نفس خود را مهار کند و موانع رشد را یکی پس از دیگری بر دارد و خود را سرگرم لذت‌ها و شهوات جسمی نکند. این‌ها در سایه سار روزه داری برای شخص بوجود خواهد آمد.
اگر می‌خواهیم تاثیر روزه را در زندگی خود احساس کنیم باید طبق دستورات ائمه معصومین که راه بلد این مسیر هستند عمل کنیم. «امام جعفر صادق (علیه‌السلام) فرمودند: هر گاه روزه گرفتی پس باید گوش و چشم و موی تو روزه باشد. امام چیز‌های دیگر نیز غیر از این‌ها بر شمرد و فرمود: نباید روزی که روزه هستی با روز افطارت یکی باشد» [۱]باید تغییر را از روز اول در خودمان شروع کنیم و از این بهار بندگی و شمیم دل انگیز رمضان، بهترین استفاده را ببریم.
ماه مبارک رمضان یک دانشگاه انسان ساز است لذا دانشجوی این دانشگاه که روزه داران هستند هم باید از تعالیم و آداب واجد آن برخوردار بوده و بر اعضا و جوارح خود تسلط داشته باشد نه اینکه فقط معده اش روزه دار بوده و بقیه اعضا و جوارحش مشغول پرده دری و گناه باشد. سبک زندگی اسلامی از ما می‌خواهد نگاه بهتری به دنیای اطراف خود داشته باشیم. روزه می‌گیریم تا رفتارمان را کنترل کنیم و بوسیله رفتار اشتباه خود سبب گناه و ناراحتی دیگران نشویم.
کنترل بر هوا و هوس
یکی از گرفتاری‌های که زندگی‌های امروزی اسیر آن هستند، پیروی کردن از هوا و هوس است. بجای اینکه انسان زمام شهوت را در اختیار داشته باشد، این شهوت است که اختیار انسان را دارد. اما «ماه رمضان» ماه زمام داری انسان بر نفس است. مثال آن مانند ماشین و راننده می‌باشد. اگر فرمان ماشین را محکم نگه داریم و با احتیاط رانندگی کنیم ما را به هر جا که بخواهیم می‌برد و از ما اطاعت می‌نماید، اما اگر با سرعت زیاد فرمان آن را رها کنیم، جان خود را از دست خواهیم داد. باید فرمان این نفس را محکم در دست گرفت و نگذاشت که هر جا می‌خواهد برود. این کاری است که روزه داری می‌تواند انجام دهد.

فواید روزه داری
۱. روزه باعث تساوی بین دارا و ندار است
سبک زندگی اسلامی می‌گوید که هیچ تفاوتی بین افراد وجود ندارد (زیبا باشید یا زشت، سرمایه دار باشید یا فقیر) همه بندگان خداوند هستیم و تنها چیزی که می‌تواند سبب برتری افراد شود، تقوای شخص است. اینکه برخی افراد بخاطر سرمایه خود احساس می‌کنند شخص ارزشمندی هستند، خداوند در این ماه کاری می‌کند که سرمایه دار و ندار هر دو در طول روز حق خوردن هیچ غذایی را ندارند. هر دو در یک برنامه مشخص قرار می‌گیرند. امام صادق (علیه السلام) فرمودند: خداوند روزه را واجب کرده تا بدین وسیله دارا و ندار (غنی و فقیر) مساوی گردند. [۲]

۲. باعث همدردی با افراد ضعیف جامعه است
سبک زندگی غربی می‌گوید دنیای یک باغ وحشی است که برای زنده ماندن باید دیگران را بخورید تا زنده بمانید، اما سبک زندگی اسلامی می‌گوید برای زنده ماندن باید حواست به اطرافیان و هم نوعان خودت باشد. زندگی مادی کاری خواهد کرد تا انسان فقط به خودش نگاه کند و هیچ توجهی به دیگران نداشته باشد، اما روزه باعث خواهد شد تا شوق معنوی در فرد ایجاد شود و وجدان خفته او بیدار شود و درک بیشتری نسبت به افراد ضعیف پیدا کند. «امام حسن عسگری (علیه السلام) درباره علت وجوب روزه می‌فرماید: «تا توانگر درد گرسنگی را بچشد و در نتیجه به نیازمند کمک کند.» [۳]نکته: افرادی که در اثر ویروس کرونا صدمه دیدند نیاز به کمک دارند، سبک زندگی اسلامی می‌گوید باید برای رفع نیاز آن‌ها تلاش کرد، اما زندگی غربی می‌گوید سر خودتان را مانند کپک در برف فرو کنید.

۳. روزه باعث سلامتی جسم است
«امروزه در علم پزشکی و از نظر بهداشت و تندرستی نیز در جای خود ثابت شده که روزه داری تأثیر‌های فراوانی بر آرامش روح و روان و سلامتی جسم و بدن دارد، دفع چربی‌های مزاحم، تنظیم فشار، قند خون، و... نمونه آن است» [۴]روزه باعث سلامت جسم می‌شود، چون اگر جسم سالم نباشد شما نمی‌توانید در راه خدمت به خلق، قدم بردارید. برای سبک زندگی اسلامی مهم است که شما سالم بمانید چه از لحاظ جسمی و چه از لحاظ روحی، چون سلامت شما عاملی برای خدمت به خلق خواهد بود.
سخن پایانی
نکنه پایانی را با سخن گوهر بار امام سجاد (علیه‌السلام) به پایان می‌برم. حضرت امام سجاد (علیه‌السلام) در دعای حلول ماه رمضان به درگاه خداوند عرض می‌کند: به وسیله روزه این ماه یاریمان ده تا اندام‌های خود را از معاصی تو نگه داریم و آن‌ها را به کار‌هایی گیریم که خشنودی تو را فراهم آورد، تا با گوش هایمان سخنان بیهوده نشنویم و با چشمانمان به لهو و لعب نشتابیم و تا دستمان مان را به سوی حرام نگشاییم و با پاهایمان به سوی آن چه منع شده ره نسپاریم و تا شکم‌های مان جز آن چه را تو حلال کرده‌ای در خود جای ندهد و زبان هایمان جز به آن چه تو خبر داده‌ای و بیان فرموده‌ای گویا نشود. [۵]

پی نوشت:
[۱]فیض کاشانی، وافی، جلد ۷، صفحه ۳۳
[۲]من لا یحضره الفقیه، جلد ۲ صفحه ۴۳، ح ۱
[۳]میزان الحکمة، محمد محمدی ری شهری، ترجمه: حمیدرضا شیخی، قم؛ موسسه دارالحدیث، جلد ۷، صفحه ۳۲۰۷
[۴]تفسیر نمونه، آیت الله مکارم شیرازی و دیگران، تهران؛ دارالکتب الاسلامیة، جلد ۱، صفحه ۶۳۱
[۵]الصحیفة السجادیة، امام سجاد (علیه‌السلام) قم؛ دفتر نشر الهادی، صفحه ۱۸۶

منبع: راسخون