محصولات فناورانه گیاهی جایگزینی سموم شیمیایی می‌شوند

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از روابط عمومی جهاددانشگاهی، دکتر مجید قربانی نهوجی، پژوهشگر، عضو هیات علمی و مدیر امور پژوهشی پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی گفت: پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی طی سال‌های گذشته ۳ طرح فناورانه اجرا کرده است. این سه طرح طی سال‌های گذشته و سال ۱۴۰۱ بخش عمده‌ای از فعالیت‌های پژوهشی و اخذ مجوز‌ها را انجام داده است.

وی افزود: یکی از فناوری‌های این پژوهشکده مربوط به حوزه محصولات گیاهی جایگزین آنتی بیوتیک‌های صنعت طیور است؛ در این زمینه با استفاده از گیاهان دارویی بومی کشورمان، تعداد پنج محصول متعدد را که بر اساس نیاز‌های صنعت طیور کشور و جهت مقابله با عمده‌ترین باکتری‌های بیماری زا در این صنعت تهیه شده اند، آماده کرده ایم. فاز پژوهشی این طرح که نوعی رویکرد پیشگری از بیماری را در صنعت طیور کشور هدف قرار داده که در سال ۱۴۰۱ کاملا خاتمه یافته است. فاز اخذ مجوز‌ها نیز تا حدود زیادی پیش رفته و امیدواریم با اخذ مجوز نهایی، این محصولات را در کوتاه‌ترین زمان به بازار عرضه کنیم.

دکتر قربانی تصریح کرد: همچنین در طرح فناورانه دیگری ما به دنبال جایگزینی سموم شیمیایی بوده ایم. امروزه در صنایع گلخانه‌ای و گیاهان جالیزی (گوجه فرنگی، خیار و فلفل) استفاده از سموم شیمیایی رشد زیادی پیدا کرده اند. در حال حاضر یکی از معضلات اصلی ما در حوزه گلخانه ها، استفاده از سموم و باقی مانده سموم در محصولات گیاهی و غذایی است. استفاده از سموم در بحث صادرات از حساسیت بیشتری برخوردار است. به عنوان مثال سال ۱۴۰۰ فلفل ایران به روسیه صادر شد. استفاده از یک سم در این کشور مجاز نبود، اما ما از این سم استفاده می‌کردیم. در نتیجه این محصول برگشت داده شد و کشاورزان ضرر و زیان‌های هنگفتی متحمل شدند.

وی اظهار کرد: در این طرح ما از گیاهان بومی و کاملا ایرانی، محصولاتی تاثیرگذار برای جایگزینی سموم شیمیایی استفاده کرده ایم و توانسته ایم فعالیت‌های خوبی در زمینه ۵ آفت بزرگ گلخانه‌ای مانند کنه ها، شته‌ها و قارچ و … انجام دهیم. این طرح اکنون مراحل پژوهشی خود را به طور کامل سپری کرده و مراحل پایانی اخذ مجوزش را طی می‌کند. امیدواریم در کوتاه‌ترین زمان، مجوز‌های نهایی آن را اخذ کنیم.

مدیر امور پژوهشی پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی گفت: طرح فناوری بعدی این پژوهشکده نیزمربوط به مکمل‌های گیاهی جایگزین مکمل‌های شیمیایی مورد مصرف ورزشکاران است. در حال حاضر بسیاری از ترکیبات پروتئینی یا شیمیایی به منظور وزن گیری، افزایش کارایی بدن و ازدیاد حجم پروتئین ورزشکاران و بدنسازان در کشور مورد مصرف قرار می‌گیرد که عمدتا به صورت قاچاقی وارد کشور شده اند. بسیاری از این مکمل‌ها شاخص‌های لازم برای حفظ سلامت افراد را ندارند و نارضایتی‌های متعددی نیز از آن‌ها گزارش شده است. از محل اجرای این طرح در پژوهشکده گیاهان دارویی، اکنون چهار محصول آماده و فرموله شده است.

دکتر قربانی نهوجی یادآورشد: این سه طرح فناورانه با مشارکت واحد‌های مختلف جهاد دانشگاهی انجام شده، اما محور اصلی قسمت‌های پژوهشی و ارزیابی‌های بیولوژیک و آنالیتیکال (تجزیه و آنالیز عنصری) آن برعهده پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی است.

پژوهشگر پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی به برنامه‌های آتی این پژوهشکده اشاره کرد و افزود: انجام کار پژوهشی برعهده دانشگاه بوده و فعالیت‌های صنعتی نیز بر دوش بخش صنعت کشور است، اما ایجاد تکنولوژی و دانش فنی که لازمه ارتباط هرچه وسیع‌تر و اثر گذاری هر چه بیشتر توسعه دانش در بهبود شرایط کشور است، می‌تواند به عنوان حلقه حد واسط میان دانشگاه و صنعت نقش آفرین باشد. اهمیت توسعه تکنولوژی و دانش فنی امور جامعه باعث شد تا روند پژوهشی پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی به سمت تولید و تدوین دانش فنی سوق پیداکند.

وی بیان کرد: برنامه اصلی ما توسعه تکنولوژی و دانش فنی در حوزه کشاورزی و منابع طبیعی است. تلاش داریم بنابر رسالت اصلی، بضاعت و توان این پژوهشکده، مسائل کشور را به صورت مساله محور برطرف کنیم و گامی در رفع معضلات و مشکلات جامعه برداریم.

عضو هیات علمی پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی در پایان گفت: اصلی‌ترین کاری که قصد داریم در این حوزه انجام دهیم، ورود به بحث تدوین دانش فنی در حوزه‌های مرتبط با گیاهان دارویی است. در این زمینه انجام یک فرایند کامل پژوهشی – اجرایی و تکمیل زنجیره ارزش گیاهان دارویی را با مشارکت کلیه گروه‌های پژوهشی و مراکز خدمات تخصصی پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی هدف گذاری کرده ایم تا از این رهگذر محصولات متعدد و موثر بیشتری را به جامعه ارائه دهیم.