عزم ملی، لازمه رشد بهره وری در کشور

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، آقای میرسامان پیشوایی رئیس سازمان ملی بهره وری کشور به بهانه روز بهره وری در برنامه سلام صبح بخیر شبکه سوم سیما به سوالات مجری درباره بهره وری پاسخ داد.
سوال: روز ملی بهره را به شما تبریک عرض می‌کنم.
پیشوایی: بنده هم روز ملی بهره وری و بهینه سازی مصرف را خدمت همه فعالان اقتصادی کشور و همه مردم ایران تبریک عرض می‌کنم.
سوال: راجع به بهینه سازی مصرف کم و بیش صحبت شده، اما راجع به خود بهره وری حتی تلقی بعضا درستی هم در جامعه وجود ندارد خیلی‌ها فکر می‌کنند اگر از ۶ صبح بروند سرکار تا ۱۲ شب این می‌شود بهره وری یا کارمندان فکر می‌کنند اگر ۱۲۰ ساعت اضافه کار واقعی داشته باشند این یعنی بهره وری. بهره وری واقعا یعنی زیاد کارکردن است؟
پیشوایی: به زبان ساده، انجام درست کار درست است یعنی هم کار درست انتخاب شده باشد و هم آن کاری که انتخاب شده درست انجام شود یعنی ممکن است ما حجم کارمان خیلی زیاد است، ولی به دلیل این که راه درست و کار درست را انتخاب نکردیم به مقصد و مسیرمان نرسیم، درست است که حجم کار هم مهم است یعنی کمیت هم مهم است، ولی در کنار آن این که اثربخش باشد و به آن هدفی که می‌خواهیم برسد قطعا اهمیتش بسیار بالا است.
سوال: کار درست هم خیلی مهم است یعنی اگر کسی کاربلد باشد و بهره ور باشد در کار غلط، می‌گوییم شما کارنکن سودش بیشتر است هرچه بیشتر کار کنی ضررش بیشتر است پس هر دو را باید مورد توجه قرار دهند.
خیلی‌ها فکر می‌کنند اگر بهره وری بالا برود اشتغال کم می‌شود، در یک اداره مثلا ۱۰ نفر کار می‌کنند تا فرمی به امضا برسد شما می‌گویید این را بهره وری کنیم به جای دو ماه رفت و آمد ارباب رجوع در یک روز جمع شود آن زمان دیگر ما ارج و قرب نداریم، این تلقی درست است؟
پیشوایی: ما از افق بالاتری شروع کنیم، رشد اقتصادی که قاعدتا روی درآمد سرانه اثر دارد و همه ما در سفره هایمان این را حس می‌کنیم از سه مجرا می‌تواند اتفاق بیفتد، در برنامه هفتم بند اول سیاست‌های کلی تاکید شده که رشد اقتصادی ۸ درصدی با تاکید بر افزایش بهره وری، پس رشد اقتصادی از سه مجرا اتفاق می‌افتد سرمایه گذاری، کسی پول بیشتری دارد سرمایه گذاری بیشتری می‌کند و دریافتی بیشتری دارد، رشد اشتغال و ارتقا بهره وری، ارتقا بهره وری ریشه در تدبیر و نوآوری دارد یعنی من اگر یک محصولی را تولید می‌کنم یا خدمتی را ارائه می‌کنم این را اگر قبلا با هزینه مثلا الف تومان انجام می‌دادم الان با یک مقدار کمتر بتوانم انجام دهم این باعث ارزش افزوده بیشتری در اقتصاد می‌شود و در بلندمدت باعث افزایش رفاه اجتماعی می‌شود و مردم می‌توانند این را سر سفره هایشان حس کنند پس نه تنها بهره وری باعث کاهش شرایط اقتصادی و درآمد سرانه نمی‌شود بلکه در بلندمدت آن چیزی که بیشتر باعث افزایش درآمد سرانه می‌شود بهره وری است، این را کشور‌های دیگر هم تجربه کرده اند ما تجربه ۵۰ سال اخیر را برای کشور‌های مختلف داریم آن‌هایی که توانستند ارتقا بهره وری را بهتر و بیشتر انجام دهند، سطح رفاه اجتماعی هم برای مردمشان بالاتر رفته است.
سوال: وضعیت ما الان نسبت به بهره وری در کشور چطور است حداقل در دستگاه‌های دولتی که رصد می‌کنید و این که چقدر ظرفیت بهره وری داریم؟
پیشوایی: وضع ما از گذشته بهتر است، ولی نسبت به مطلوب خیلی فاصله داریم، متاسفانه ما در برنامه ششم توسعه نتوانستیم به اهدافمان در حوزه بهره وری دست پیدا کنیم، قرار بود یک سوم از رشد اقتصادی از محل بهره وری اتفاق بیفتد، ولی این اتفاق نیفتاد و ما خیلی انحرافمان زیاد است، اما دو سال است که رشد بهره وری ما مثبت شده، اگر این را بتوانیم ۵ سال تداوم ببخشیم خیلی امیدواریم که بتوانیم عقب ماندگی دهه ۹۰ را جبران کنیم منتها این احتیاج به یک عزم ملی دارد، نکته‌ای که شاید خوب باشد با مردم درمیان بگذاریم این که ارتقا بهره وری فقط ویژه فعالان صنعتی و اقتصادی نیست همه ما در آن نقش داریم. مثلا ما الان شاخص شدت مصرف انرژی ما دو و نیم برابر متوسط جهانی است یعنی من و شما که الان تابستان هم است و کولر‌های آبی شروع می‌شود استفاده از آن، من و شما هم نقش داریم در این که چگونه می‌خواهیم مدیریت مصرف و الگوی صحیح مصرف را داشته باشیم، هر چه بتوانیم بهتر این را مدیریت کنیم گاهی با کار‌های بسیار ساده می‌توانیم برای کشور صرفه جویی‌های بزرگی ایجاد کنیم. مثلا در کولر آبی اگر در کشور هم مردم و هم دستگاه‌های متولی کمک دهند ما از این موتور‌های قدیمی که الان استفاده می‌شود با موتور‌های مدرن جایگزین کنیم که اتفاقا در کشور خودمان جوانان این را تولید کردند و به تولید انبوه هم رساندند و مشکلی بابت تامینش هم نداریم برآورد این است که ما به اندازه ۵ نیروگاه بوشهر می‌توانیم صرفه جویی کنیم.
سوال: خیلی ساده است دولت باید از محل تامین ۵ نیروگاه یکی را بی خیال شود و بگوید من ۴ نیروگاه می‌زنم، ولی این پول را یارانه می‌دهم که مردم بیایید این را تعویض کنید، من با حرف شما موافقم که مردم موثر هستند، ولی گاهی باید تصمیمات کلانی گرفته شود که بهره ورانه باشد، بعضا این را نادیده می‌گیریم و فقط می‌خواهیم که مردم کمک کنند.
پیشوایی: بله ما باید یک تقسیم کار ملی داشته باشیم، هم باید نظام حکمرانی وظایف خودش را انجام دهد و هم فعالان اقتصادی و هم مردم.
سوال: مردم بگویند به ما ربطی ندارد، همه وسایل برقی را با هم روشن کن برق است خودشان می‌دانند و نیروگاهشان، نه همه باید یک همدلی ملی ایجاد کنند که این اتفاق بیفتد. دستگاه‌ها را رصد می‌کنید که به آن‌ها پیشنهاد دهید و شیوه نامه دهید که باید این‌ها را تا آخر امسال باید انجام دهید و اگر انجام ندهید مثلا ما به رئیس جمهور گزارش می‌دهیم، این اتفاق می‌افتد؟
پیشوایی: ما داریم این کار را در سه سطح انجام می‌دهیم، دستگاه‌های ملی، دستگاه‌های استانی و شرکت‌های دولتی، ما از قبل آئین نامه هایش را تدوین کردیم و به همه دستگاه‌ها اطلاع رسانی کردیم دو سال است که این کار انجام می‌شود و سه ماه یک بار به رئیس جمهور و هیات دولت گزارش می‌دهیم که وضعیت عملکردی دستگاه‌ها چطور است هم در سطح استان‌ها و هم در سطح ملی و هم شرکت‌های دولتی.
سوال: تاثیر مثبت داشته است؟
پیشوایی: بله آن‌هایی که شاید ضعف بیشتری داشتند تذکر گرفتند، تذکرات هم موثر بوده و خیلی هایشان فعال‌تر شدند همین آمار دو سال اخیر که نشن دهنده رشد مثبت بهره وری بوده، نشانه خوبی است که این تلاش‌ها اثربخش بوده و اگر بتوانیم آن عزم ملی را ایجاد کنیم امیدواریم که بتوانیم آن عقب ماندگی ده سال گذشته را جبران کنیم.