کشف مشارکت باکتریایی جدید در حفره‌های دندانی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، حفره‌ها به دلیل وجود پلاک روی دندان‌ها ایجاد می‌شوند که این پلاک از نظر فنی یک لایه زیستی (بیوفیلم) است؛ یعنی تجمعی از باکتری‌ها که برای مقاومت در برابر حذف به یکدیگر متصل می‌شوند. باکتری‌های موجود در این پلاک‌ها اساساً غذا‌های شیرین را به اسید‌هایی تبدیل می‌کنند که مینای محافظ دندان‌ها را فرسایش می‌دهد و منجر به ایجاد حفره یا پوسیدگی می‌شوند.
برای سال‌ها دانشمندان می‌دانستند که باکتری معروف به استرپتوکوک موتانس، محرک اصلی تشکیل پلاک در دهان ماست. اکنون، محققان دانشگاه پنسیلوانیا دریافتند: S. mutans در تشکیل لایه زیستی خود ساختار‌های چسبناکی به نام گلوکان ایجاد می‌کند. همانطور که باکتری با استفاده از زائده‌های کوچک از روی این گلوکان‌ها بالا می‌رود، آن‌ها گرفتار می‌شوند. این موضوع باعث می‌شود که آن‌ها به سرعت تکثیر شوند و یک روبنای لانه زنبوری شکل تشکیل دهند که به نوبه خود S. mutans را مهر و موم و از آن‌ها محافظت می‌کند. محققان با استفاده از آزمایشات حیوانی تشخیص دادند که این تجمع باکتریایی به طور چشمگیری تولید اسید را افزایش می‌دهد و بنابراین منجر به شدت حفره‌ها می‌شود.
هیون کو (Hyun Koo) پژوهشگر ارشد این مطالعه گفت: این یک یافته غیرمنتظره بود که به ما بینش جدیدی در مورد ایجاد پوسیدگی داد، اهداف بالقوه آینده برای پیشگیری از حفره را برجسته کرد و سازروکار‌های جدید تشکیل لایه زیستی باکتریایی را نشان داد که ممکن است با زمینه‌های بالینی دیگر مرتبط باشد.
وی در ادامه گفت که جدیدترین یافته‌ها می‌تواند با توسعه آنزیم‌هایی که می‌توانند شکل گیری ابرساختار‌ها را مختل کنند، به راهی بهتر برای جلوگیری از حفره‌ها منجر شود. او و گروهش قصد دارند برای درک بیشتر مشارکت باکتری‌ها به تحقیقات بیشتری بپردازند.
کو در خاتمه افزود: این پدیده که در آن یک باکتری از یک نوع محیط به یک محیط جدید منتقل می‌شود و با باکتری‌های ساکن آنجا تعامل می‌کند و این ابرساختار‌های قابل توجه را می‌سازد، باید مورد توجه میکروبیولوژیست‌ها باشد.
شرح کامل این مطالعه در مجله Nature Communications منتشر شده است.