کشف دو سیاره نادر فراخورشیدی در یک مدار مشابه

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ،پژوهشگران از مجموعه تلسکوپ‌های بزرگ «آرایه میلی‌متری بزرگ آتاکاما» یا «آلما» (ALMA) در شیلی برای رصد منظومه «PDS ۷۰» استفاده کردند که در فاصله ۳۷۰ سال نوری از ما در صورت فلکی «قنطورس» (Centaurus) قرار دارد.
دو سیاره مشتری‌مانند موسوم به «PDS ۷۰ b» و «PDS ۷۰ c» در حال حاضر به دور ستاره خود می‌چرخند. ستاره‌شناسان، ابری از زباله را نیز در مسیر مداری PDS ۷۰ b مشاهده کردند که شاید نشان‌دهنده عناصر سازنده یک سیاره جدید باشد که به طور فعال در حال شکل‌گیری است.
دانشمندان بر این باورند که تصویر مستقیم آن‌ها شاید قوی‌ترین شواهد تا به امروز باشد که نشان می‌دهد دو سیاره فراخورشیدی می‌توانند دقیقا مدار مشابهی داشته باشند.
بنا بر اعلام « سی‌ان‌ان» ، «اولگا بالسالوبر روزا» (Olga Balsalobre-Ruza) دانشجوی مقطع فوق دکتری اخترفیزیک در «مرکز اختر زیست‌شناسی مادرید» (CAB) و پژوهشگر ارشد این پروژه گفت: دو دهه پیش به صورت تئوری پیش‌بینی شد که دو سیاره با جرم مشابه ممکن است مدار مشابهی را به دور ستاره خود داشته باشند. این جفت سیاره‌ای به اصطلاح «تروجان» (Trojan) یا «سیارات هم‌مدار» (co-orbital planets) نامیده می‌شوند. ما برای اولین بار، شواهدی را به نفع آن ایده پیدا کردیم.
« تروجان‌ها» اجرام سنگی هستند که در مداری مشابه سیارات قرار دارند. این پدیده‌ها در سراسر منظومه شمسی ما رایج هستند؛ از جمله یک جفت که در مدار زمین هستند و بیش از ۱۲ هزار سیارک تروجان که در مدار مشتری به دور خورشید حرکت می‌کنند.
ماموریت «لوسی» (Lucy) ناسا که در اکتبر ۲۰۲۱ پرتاب شد، اولین ماموریتی خواهد بود که این سیارک‌های دیده‌ نشده را از نزدیک مطالعه می‌کند.
شواهد در مورد تروجان‌های فراتر از منظومه شمسی ما تا به حال بسیار اندک بوده‌اند. «خورخه لیلو باکس» (Jorge Lillo-Box) پژوهشگر مرکز اخترزیست‌شناسی مادرید و از پژوهشگران این پروژه گفت: «اگزوتروجان‌ها» (Exotrojans) که سیاره‌های تروجان بیرون از منظومه شمسی هستند، تاکنون مانند تک‌شاخ‌ها بوده‌اند؛ یعنی از نظر تئوری وجود دارند، اما هیچ‌کس آن‌ها را شناسایی نکرده است.
تروجان‌ها معمولا در دو ناحیه گسترده در مدار سیاره یافت می‌شوند که در آنجا نیروی گرانشی ستاره و سیاره می‌توانند مواد را به دام بیندازند.
«ایتزیار دی گرگوریو مونسالوو» (Itziar De Gregorio-Monsalvo) رئیس دفتر علوم «رصدخانه جنوبی اروپا» در شیلی گفت: این کشف باعث شده است که پژوهشگران در مورد چگونگی شکل‌گیری و تکامل تروجان‌ها و اینکه چه تعداد از آن‌ها ممکن است در سایر منظومه‌های سیاره‌ای وجود داشته باشند، سوال کنند.
به منظور تأیید کردن کشف یک تروجان واقعی، پژوهشگران باید تا سال ۲۰۲۶ صبر کنند تا بتوانند آرایه آلما را برای مشاهده میزان پیشرفت PDS ۷۰ b و ابر زباله در دوره طولانی مداری خود به دور ستاره به کار ببرند.
این پژوهش، در مجله «Astronomy & Astrophysics» به چاپ رسید.