رابطه كبد چرب با دیابت نوع ۲

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما به نقل از دفتر بهبود تغذیه جامعه، بیماری کبد چرب شایع‌ترین بیماری کبدی در جهان است و میزان بروز این بیماری در ایران حدود ۴۴ درصد گزارش شده است. به عبارت دیگر حدود نیمی از بزرگسالان ایرانی به این بیماری مبتلا هستند.

هر چند که اولین راه تشخیص این بیماری انجام آزمایش یا سونوگرافی است، اما اگر راهکاری پیدا شود که بتواند این بیماری را سریع‌تر پیش بینی و افراد در معرض خطر این بیماری را سریع‌تر شناسایی کرد، می‌توان تا حد زیادی با تشخیص و کنترل زود هنگام از عواقب ناشی از این بیماری جلوگیری کرد. از طرف دیگر، هر چند که این بیماری در افراد چاق شیوع بیشتری (حدود ۸۰ در صد) دارد و چاقی یک عامل خطر مهم برای ابتلا به آن است، اما بروز آن در افراد لاغر و حتی افراد با وزن نرمال نیز دور از انتظار نیست.

مطالعات دراین زمینه نشان می‌دهد که کبد چرب بیشتر از آنکه با BMI ارتباط داشته باشند با چربی احشایی (که به وسیله اندازه گیری دور کمر تعیین می‌شود) یا به عبارت دیگر با توزیع چربی در بدن ارتباط دارد. در این زمینه مطالعه در ایران نشان داد که اگر چربی شکمی از ۲۱.۴۲ درصد در زنان و ۱۳.۷۶ درصد در مردان بیشتر شود، خطر ابتلا به کبد چرب به طور چشم گیری افزایش می‌یابد. در واقع این مطالعه بیان می‌کند که لاغر بودن یا به عبارت دیگر داشتن BMI کمتر از ۱۸.۵، لزوما به معنای لاغر سالم و یا بدون چربی نیست.

این مسئله در مورد دیابت نوع ۲ نیز صحیح است. در واقع یکی از علت‌هایی که علاوه بر کمبود انسولین باعث بالا رفتن قند خون می‌شود، مقاومت به انسولین است. تحقیقات نشان می‌دهند که چاقی شکمی ارتباط مستقیمی با مقاوت به انسولین دارد. مقاومت به انسولین (IR) به برداشت نکردن گلوگز در کل بدن علی رغم ترشح انسولین تعریف می‌شود. هرچند که BMI به عنوان معیاری درسترس و آسان برای برآورد چاقی و اضافه وزن محسوب می‌شود، اما مطالعات نشان می‌دهند که حدود ۳۰ درصد از افرادی که بر اساس BMI چاق هستند، هیچ گونه عوارض متابولیکی ناشی از چاقی ندارند و در واقع این گروه از افراد از لحاظ متابولیکی چاق‌های سالم در نظر گرفته می‌شوند. در این زمینه مطالعه‌ای که در ایران صورت گرفت نشان داد که اگر چربی شکمی از ۱۹.۲۳ درصد در زنان و ۱۱.۹۷ درصد در مردان بیشتر شود، خطر ابتلا به مقاومت به انسولین و متعاقب آن بروز دیابت نو ۲ به طور چشم گیری افزایش پیدا می‌کند؛ بنابراین با توجه به نتایج این مطالعات می‌توان بیان کرد که جلوگیری از چاقی شکمی می‌تواند تا حد زیادی از بروز دیابت نوع ۲ یا کبد چرب جلوگیری کند و همه افرادی که چاقی شکمی دارند، برای سلامت بیشتر باید دور کمر خود را با استفاده از رژیم غذایی اصولی و ورزش مناسب کم کنند. این توصیه فقط شامل افراد چاق نمی‌شود و افراد لاغر هم در صورت داشتن چاقی شکمی می‌توانند به اندازه افراد چاق در معرض خطر بروز بیماری‌های غیر واگیر نظیر دیابت نوع ۲ یا کبد چرب باشند.