جزئیات خواستگاری و ازدواج حضرت علی علیه السلام

به گزارش سرویس وبگردی خبرگزاری صدا و سیما،۲۰ صفر به روایتی سالروز  خواستگاری حضرت علی علیه السلام از حضرت زهرا است که منجر به ازدواج شد. زیباترین پیوند آسمانی در جهان اسلام که نمونه تکرار نشدنی در تاریخ شیعه می‌باشد.در رویات آمده است حضرت علی علیه السلام هنگام خواستگاری از حضرت زهرا سلام الله علیها۲۱ساله بوده اند .

حضرت فاطمه دختر حضرت محمد (ص) و از دوشیزگان ممتاز در زمان خود بود. قبل از خواستگاری امام علی (ع)، عمر و ابوبکر، حضرت فاطمه را از پیامبر خواستگاری نموده بودندو هر دوی آن‌ها پاسخی با این مضمون از پیامبر شنیده بودند که حضرت فاطمه (س) منتظر وحی الهی هستند.

حضرت علی (ع)

زمانی که حضرت علی (ع) اقدام به خواستگاری ایشان نمودند، پیامبر در منزل ام سلمه بودند. هنگامی که در زدند، ام سلمه پرسید:کیست؟ قبل از پاسخ خواستگار، پیامبر دستور داد: «در را باز کن و بگو داخل شود. کسی پشت در است که محبوب خدا و رسول است».

حضرت علی علیه السلام وارد شد، سلام کرد و در حضور رسول خدا صلی الله علیه و آله نشست. چشمان خود را بر زمین دوخت.

شرم از پیامبر (ص) مانع گفتن خواسته اش می‌شد.

پیامبر (ص) که خود حضرت علی (ع) را بزرگ کرده و از روحیات او باخبر است، سکوت را شکست و فرمود: «می بینم برای حاجتی اینجا آمده ای. خواسته ات را بر زبان آور و آنچه در دل داری بازگو که خواسته ات پیش من پذیرفته است».

حضرت علی (ع) با سخنانی شیرین خواسته اش را چنین بازگو کرد: «پدر و مادرم فدای شما، وقتی خردسال بودم مرا از عمویتان ابوطالب و فاطمه بنت اسد گرفتید. با غذای خود و به اخلاق و منش خود بزرگم کردید. 

نیکی و دل سوزی شما درباره من از پدر و مادرم بیشتر و بهتر بود.

تربیت و هدایتم به دست شما بوده و شما‌ای رسول خدا به خدا سوگند ذخیره دنیا و آخرتم می‌باشید.‌ای رسول خدا! اکنون که بزرگ شده ام، دوست دارم خانه و همسری داشته باشم تا در سایه انس با او، آرامش یابم. آمده ام تا دخترتان فاطمه را از شما خواستگاری کنم. آیا مرا می‌پذیرید؟» 

چهره پیامبر، چون گل شکفته شد. گویا انتظار این لحظه را می‌کشید. خوشحال شد، ولی جواب قطعی را برعهده حضرت فاطمه (س) گذاشت.

جبرئیل بر پیامبر (ص) نازل شد و گفت: خداوند فرموده است که اگر علی را برای فاطمه نیافریده بودم از آدم ابوالبشر تا روز قیامت، شوهر و همسری هم تراز فاطمه پیدا نمی‌شد.

پس از خواستگاری و مراسم عقد، زمان آن رسید که امام علی (ع) برای آغاز زندگی جدید خود با حضرت فاطمه (س) وسایلی را فراهم کند و حضرت علی (ع) در آن زمان شمشیر وزره را به عنوان دارایی خود داشت که توسط آن‌ها در راه خدا جهاد می‌کردو شتری که در باغ‌های مدینه با آن کار می‌کرد تا از مهمانی انصار بی نیاز باشد. 

حضرت محمد (ص) قبول کردند که امام علی (ع) زره خود را بفروشد و مبلغ آن را به عنوان بخشی از مهریه حضرت فاطمه (س) در اختیار پیامبر قرار دهد.

زره به قیمت چهارصد درهم به فروش رفت. پیامبر مقداری از آن را به بلال داد تا برای یگانه دختر پیامبر عطر خریداری کند، باقیمانده آن را نیزدر اختیار عمار یاسر و گروهی از یایران خود قرار داد تا لوازم منزل برای زندگی حضرت فاطمه خریداری کنند. 

از صورت جهیزیه حضرت زهرا سلام الله علی‌ها می‌توان به وضع زندگی بانوی بزرگوار اسلام به خوبی پی برد.

پیامبر اکرم (ص) ازدواج حضرت فاطمه (س) را ساده‌ترین و راحت‌ترین روش ممکن انجام داد تا الگویی نیک برای جوانانی باشد که در آستانه ازدواج قرار دارند. 

مهریه ۵۰۰ درهمی فاطمه علیهاالسلام هم به همین دلیل تعیین شد. 

روایات مختلفی وجود دارد که علاوه بر این مهریه که جنبه مادی دارد، مهریه‌های معنوی نیز برای ایشان تعیین شده است. در روایتی نقل شده است که حضرت زهرا (ع) از پدر تقاضا کرد که آن حضرت از خدا بخواهند تا مهریه اش را شفاعت از مسلمانان گناهکار قرار دهد. 

این درخواست حضرت فاطمه (س) مستجاب شده و ایشان شفیع و واسطه بخشش گناهکاران قرار گرفت.

 

در آیات قرآن به طور مستقیم به ازدواج امام علی (ع) و حضرت فاطمه (س) اشاره نشده است، اما آیاتی وجود دارد که به طریقی با این رویداد مهم اسلام ارتباط دارند.

آخرین آیه سوره «کوثر»، یکی از دشمنان پیامبراکرم (ص)، ایشان را ابتر به معنی مقطوع النسل می‌داند. اما خداوند متعال به پیامبر اکرم (ص) خیر کثیر عطا کرده است و می‌دانیم که با ازدواج امام علی (ع) و حضرت زهرا (س) بود که نسل ایشان ادامه پیدا کرده و گسترش می‌یابد.

در آیات ۱۹ و ۲۲ سوره الرحمن خداوند می‌فرماید: «مَرَجَ الْبَحْرَیْنِ یَلْتَقِیَانِ»، «بَیْنَهُمَا بَرْزَخ لا یَبغیِان»؛ «فَبِاَیّ آلاءِ رَبِّکُما تُکَذِّبانِ»، «یَخْرُجُ مِنْهُما اللّؤْلُؤُ وَ الْمَرْجانُ» دو دریا را (به گونه ای) روان کرد که با هم برخورد کنند؛ میان آن دو، حدّ فاصله‌ای است که به هم تعدی نکنند؛ پس کدامین نعمت خدا را تکذیب می‌کنید؛ از آن دو دریا، لولو و مرجان را خارج کرد. 

در روایات امام صادق (ع) در تفسیر این آیه فرمود: علی و فاطمه دو دریای عمیقی هستند که هیچ کدام از آن‌ها به دیگری ظلم و ستم نکرد و منظور از مروارید، امام حسن (ع) و مرجان، امام حسین (ع) است.

با وجود اینکه چندهمسری در آن دوران رواج داشت، اما حضرت علی (ع) تا زمانی که فاطمه (س) در قید حیات بود همسر دیگری اختیار نکرد، حضرت محمد نیز تا زمانیکه حضرت خدیجه زنده بود، همسری نگرفت. 

روایات مختلفی برای چند همسردار نبودن حضرت علی (ع) وجود دارد مانند اینکه حضرت فاطمه زهرا یک زن عادی نبود، بلکه به فرموده پیامبر صلی الله علیه و آله ایشان حوریه انسیه، برترین زن جهان و برترین زن بهشتی بودند؛ به همین دلیل حضرت علی (ع) به دلیل احترام به حضرت فاطمه (س) با زن دیگری ازدواج نکردند.

اما حضرت علی (ع) پس از شهادت حضرت فاطمه به اجبار برای رسیدگی به امور خانواده و سرپرستی فرزندان، همسر دیگری اختیار کرد تا سامانی به وضعیت زندگی خود و خانواده دهد.

در سن شریف حضرت علی و فاطمه (ع) هنگام ازدواج و همچنین تاریخ عقد و رفتن حضرت فاطمه (ع) به خانه امام علی (ع) اختلاف نظر بسیاری، در میان شیعیان و اهل سنت وجود دارد. 

بنابر اختلاف نظرى که در مورد تاریخ ازدواج آنان وجود دارد، ممکن است ازدواج امام علی (ع) با حضرت فاطمه (ع) در سال اول یا دوم و یا سوم پس از هجرت بوده است. 

علماى شیعه در تعیین سن حضرت فاطمه به هنگام ازدواج از چهارده سال بیشتر نگفته ‏اند.

به عقیده برخی، حضرت فاطمه (ع) در سن چهل و یک سالگی پیامبر (ص) به دنیا آمد و حضرت رسول (ص) بعد از جنگ احد، فاطمه را به ازدواج علی (ع) در آورد و سن حضرت زهرا هنگام ازدواج ۱۵ سال و ۵ ماه و نیم بوده است و سن امیر مؤمنان (ع) ۲۱ سال و ۵ ماه بوده است.

عده دیگر گفته اند: حضرت فاطمه (ع) به هنگام ازدواج هجده سال داشته است. ابن حجر در الإصابة و ابن سعد در طبقات الکبیر نیز همین قول را روایت کرده ‏اند.

۱. روز اول ذى حجه عقد فاطمه (ع) و روز سه شنبه ششم همان ماه، ازدواج حضرت بوده است.

۲. در ماه شوال پس از بازگشت حضرت علی (ع) از جنگ بدر بوده است.

۳. بنابر روایت امام صادق (ع): عقد على و فاطمه (ع) در ماه رمضان، و ازدواج آن‌ها در ذى حجّه سال دوم هجرى بوده است.

۴. زفاف فاطمه در شب پنج شنبه، بیست و یکم ماه محرم سال سوم هجرت بوده است.

۵. برخی بر این عقیده اند که: عقد حضرت فاطمه (ع) در اواخر ماه صفر و ازدواج در ماه ذی حجه بوده است.

۶. عده‌ای نیز گفته اند که عقد در ماه ربیع الأول بوده و در همان ماه ازدواج صورت پذیرفته است.

۷. ابن سعد روایت کرده است که ازدواج فاطمه (ع) با على (ع) پنج ماه پس از ورود پیغمبر (ص) به مدینه در ماه رجب صورت پذیرفت و پس از بازگشت از بدر او را به خانه على (ع) فرستاد.

گفتنی است که با توجه به تاریخ تولد حضرت فاطمه (س) که در آن نیز اختلاف است؛ برخی از اقوال ذکر شده است.

ازدواج حضرت علی (ع) و حضرت فاطمه (س) نکات بسیار آموزنده‌ای برای انسان‌ها دارد که می‌توان در جهت سعادت و پیروی راستین اسلام آن‌ها را در زندگی به کار برد.

اول مراحل انجام ازدواج بر مبنای صحیح و دوم ساده زیستی در تمام مراحل زندگی است.

زیرا قید و بند‌های اجتماعی در امر ازدواج که بیشتر ناشی از فرهنگ غیر اسلامی و ذهن‌های اشرافی و مادی گرا است همانند زنجیر به دست و پای جوانان پیچیده شده استو هر روز این غل و زنجیر بزرگتر و سنگین‌تر می‌شودتا اندازه‌ای که امکان هر نوع حرکت درست را از انسان سلب می‌کندو فساد مالی و نابسامانی‌های اخلاقی را افزایش می‌دهد.

از نکات آموزنده دیگر این ازدواج می‌توان به کفو و همتا بودن، ملاک قراردادن معیار‌ها و خصوصیات معنوی و دینی و اخلاقی، خواستگاری بدون واسطه، سخت نگرفتن بر همدیگر، قناعت، دوری از اشرافی گری و تجملات، مهریه پایین، بنا کردن زندگی بر پایه محبت و عشق واقعی از روی شناخت، حجب و حیا و... اشاره کرد. به همین دلیل یک ازدواج با این خصوصیات، پیوند آسمانی لقب می‌گیرد و رضات پروردگار و رسول خدا (ص) را کسب می‌کند.

 

منبع: اسلام کوئیست، برنا