پس لرزه‌های یک دیدار پرهزینه

از برکناری و فرار نجلا المنقوش تا کاهش مشروعیت دولت الدبیبه

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما؛ با وجود برکناری وزیر امورخارجه دولت موقت مورد حمایت غرب در لیبی واکنش های داخلی و خارجی دیدار وی با همتای اسرائیلی خود همچنان ادامه دارد. 

منابع خبری شنبه شب به نقل از بیانیه شورای ریاستی لیبی اعلام کردند که «نجلا منقوش» وزیر خارجه لیبی به علت تخلفات اداری و تصمیم گیری شخصی بدون هماهنگی با این شورا، از کار تعلیق شده است و کمیته تحقیق و تفحص در مورد وی تشکیل خواهد شد.

بر اساس این بیانیه، وزیر خارجه تعلیق شده لیبی تا پایان تحقیقات حق خروج از کشور را نداشت، ولی روز دوشنبه برخی رسانه‌ها از فرار المنقوش به شهر استانبول ترکیه خبردادند.

وبگاه «بوابه الوسط» لیبی، به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد که وی ظهر روز دوشنبه (۲۸ آگوست)، استانبول را به مقصد لندن ترک کرد، در حالی که سایر اعضای خانواده‌اش همچنان در ترکیه به سر می‌برند.

«عبدالحمید دبیبه»، نخست‌وزیر دولت وحدت ملی مستقر در طرابلس نیز یکشنبه شب در فیس‌بوک اعلام کرده بود که به‌طور موقت المنقوش را تعلیق کرده و تحقیقاتی را در این زمینه آغاز می‌کند.

برکناری و فرار نجلا المنقوش پس از آن صورت گرفت که در پی افشای دیدارمحرمانه وی با وزیر خارجه رژیم صهیونیستی در شهر رم پایتخت ایتالیا، شهر‌های مختلف لیبی از جمله شهر بندری زاویه و تاجوراء به کانون اعتراضات علیه این دیدار تبدیل شدند.

وزارت امور خارجه لیبی مدعی شده است که دیدار المنقوش با وزیر امور خارجه اسرائیل در شهر رم ایتالیا «غیررسمی و برنامه ریزی نشده» بوده و المنقوش در این دیدار بر حمایت لیبی از فلسطینیان تاکید کرده است، اما این امر نتوانست چیزی از خشم اعتراضات در چندین شهر لیبی از جمله مصراته، الزنتان و طرابلس بکاهد.

نمایندگان احزاب سیاسی و تظاهرات کنندگان خشمگین با محکوم کردن دیدار وزیر خارجه لیبی با همتای صهیونیستی خواستار برکناری نجلاء المنقوش از پست وزارت خارجه و پیگرد قضائی وی شدند. تظاهرات کنندگان در حمایت از آرمان فلسطین و قدس اشغالی روز یکشنبه پرچم رژیم موقت صهیونیستی را به نشانه اعتراض آتش زدند.

شماری از کارمندان وزارت امور خارجه در دولت وحدت ملی لیبی نیز با برگزاری تجمع اعتراضی در برابر مقر این وزارتخانه در طرابلس نسبت به دیدار «نجلاء المنقوش» با «الی کوهن»، وزیر امور خارجه اسرائیل اعلام برائت و مخالفت کردند.

کارمندان وزارت خارجه لیبی در بیانیه‌ای بر مخالفت خود با اقدامات دولت وحدت ملی در انجام تحقیقات اداری با المنقوش تاکید کردند و این تصمیم دولت را «گمراه‌سازی افکار عمومی» و دادن «فرصت به وی برای بازگشت به کار بدون اتخاذ اقدامات قانونی لازم» توصیف کردند.

کارمندان وزارت امور خارجه لیبی در پایان ضمن اعلام مخالفت شدید با این دیدار تصریح کردند: این اقدام بیانگر موضع کارمندان وزارت خارجه نیست و تنها نشانگر اراده شخص وزیر و هماهنگ‌کنندگان این دیدار است.

براساس ماده ۶۲ قانون مصوب ۱۹۵۷ در خصوص «تحریم رژیم صهیونیستی» هرگونه تماس شهروندان لیبیایی با اتباع، نهاد‌ها و موسسات دولتی و خصوصی اسرائیل مجازاتی از سه تا ۱۰ سال زندان و جریمه مالی به همراه دارد.

دولت موقت «عبدالحمید الدبیبه» بر اساس توافق در آلمان و با حمایت غرب تشکیل شد و می‌بایست کشور را برای انتخابات و تشکیل دولت دائمی فراهم می‌کرد.

لیبی در شرایط کنونی دارای دو دولت به صورت مجزا بوده که یکی از آن‌ها به رهبری «عبدالحمید الدبیبه» در غرب مستقر است و دولت دیگر به مرکزیت پارلمان در طُبرق واقع در شرق این کشور مستقر است.

الدبیبه دولتی را راهبری می‌کند که اساساً موقت به حساب می‌آید و حتی قرار بوده چندی پیش انتخابات در این کشور را برگزار کند. اما او نه تنها از سمت خود کناره‌گیری نکرده بلکه هیچ اقدامی برای برگزاری انتخابات انجام نداده است.

با اتفاقات صورت گرفته به نظر می‌رسد غربی‌ها به الدبیبه قول داده اند که درصورت عادی سازی با رژیم صهیونیستی از ابقای وی در پُست نخست وزیری حمایت کنند.

اما به اعتقاد برخی از کارشناسان با فرار وزیر خارجه لیبی از این کشور حالا مشروعیت دولت حاکم بر غرب لیبی هم با مشکلات زیادی روبرو شده است که خروجی آن می‌تواند به برچیده شدن بساط این دولت منجر شود.

دردسر‌های نتانیاهو نیز کمتر ازالدبیبه نیست

به نظرمی رسد دولت نتانیاهو با افشای عمدی دیدار محرمانه وزیر امورخارجه خود با وزیر امورخارجه دولت مورد حمایت غرب در لیبی می‌خواست یک دستاورد برای خود جعل کند و ان را به حساب کارنامه خود بگذارد، اما واکنش‌های داخلی نشان می‌دهد که افشای این موضوع آن را به یک سوژه جدید مخالفان نتانیاهو تبدیل کرده است.

در پی جنجال دیدار وزیر خارجه دولت وحدت ملی لیبی با «الی کوهن» وزیر خارجه رژیم صهیونیستی، «یائیر لاپید» رهبر اپوزیسیون رژیم صهیونیستی با انتشار بیانیه‌ای کوهن و کابینه بنیامین نتانیاهو را به باد انتقاد گرفت.

وی با انتشار بیانیه‌ای گفت: «کشور‌های جهان امروز صبح به انتشار غیرمسئولانه دیدار وزیران خارجه اسرائیل و لیبی نگاه می‌کنند و از خود می‌پرسند آیا این کشوری است که بتوانیم با آن روابط خارجی برقرار کنیم؟ آیا این کشوری است که بتوان به آن اعتماد کرد؟ این اتفاق وقتی رخ می‌دهد که شما، الی کوهن فردی بدون پیشینه را به عنوان وزیر امور خارجه منصوب می‌کنید.»

رهبرجناح اپوزیسیون رژیم صهیونیستی در پیام دیگری در شبکه ایکس، اقدام الی کوهن را ناشیانه و موجب شرمساری برای رژیم صهیونیستی دانست و نوشت: «اتفاقی که درباره وزیر خارجه لیبی رخ داد، غیرمسئولانه، مبتدی و یک شکست فاحش است. این یک رسوایی ملی و سوء استفاه خبری برای مطرح شدن است.»

آویگدور لیبرمن - وزیر جنگ پیشین رژیم صهیونیستی نیز گفت: آنچه که الی کوهن افشا کرد، ضرری است که نمی‌توان آن را در مورد روابط خارجی اسرائیل به ویژه با کشور‌های عربی اصلاح کرد. کوهن برای اینکه دوستانش را با خبر کند، بسیار عجله کرد، اما نمی‌دانست که این افشاگری به منافع اسرائیل درمورد عادی سازی روابط با کشور‌های عربی لطمه می‌زند.

دامنه انتقاد‌ها به رسانه‌ها نیز کشیده شده است و روزنامه چپ گرای «هاآرتص» نیز به نقل از منابع دیپلماتیک در کشور‌های عربی و آمریکا نوشت که آشفتگی ناشی ازافشای دیدار «ایلی کوهن» و «نجلا المنقوش» بر «تلاش‌های فعلی برای پیشبرد روند عادی‌سازی بین اسرائیل و سایر کشور‌های عربی و اسلامی در آینده نزدیک» تأثیر خواهد گذاشت وممکن است کشور‌های عربی دیگر را هم از عادی‌سازی با اسرائیل بازدارد».

روزنامه «یدیعوت آحارونوت» نیز با بیان اینکه انتشاراین خبر رسمی که به برکناری وزیر خارجه لیبی منجر شد، اشتباه فاحشی بودتاکید کرد اسرائیل باید اعتماد به خود را نه تنها در این کشور بحرانی، بلکه در کل جهان عرب بازگرداند».

علاوه بر این رسانه‌های صهیونیستی گزارش دادند که مسئولان موساد، سرویس جاسوسی رژیم صهیونیستی نیز نسبت به لو رفتن نشست مخفیانه وزرای خارجه این رژیم و لیبی، خشمگین و عصبانی هستند.

این موضوع از ابعاد دیگری از اختلافات و شکاف‌های داخلی در فلسطین اشغالی پرده برمی دارد و نشان می‌دهد که پای وزارت امورخارجه نیز به این اختلافات باز شده است و تنها به نهاد‌های نظامی و امنیتی محدود نمی‌شود. احمد کاظم زاده