پوشش بیمه ای برای درمان ناباروری

به گزارش خبرگزاری صداوسیما  ، رادیو گفتگو در برنامه صبح و گفتگو
با  مریم آزادی، معاون دفتر تخصصی سازمان بیمه سلامت کشور و  مریم حافظی - متخصص ناباروری پژوهشگاه رویان گفتگو کرد.
سوال: خانم دکتر آزادی درباره بیمه درمان ناباروری می‌خواهیم از شما جویا بشویم که چه تسهیلاتی اندیشیده شده برای این که در این حوزه ما بتوانیم کمک حال خانواده‌ها باشیم؟ خانواده‌هایی که دغدغه در این حوزه دارند گاهی به لحاظ سن و سال و یا به لحاظ ژنتیکی؟
آزادی: سازمان بیمه سلامت برای حمایت از زوجین نابارور خدماتی را که برای تشخیص و درمان ناباروری هست تحت پوشش خودش قرار داده است. این خدمات شامل خدمات سرپایی مثل دارو، آزمایشی، پاراکلینیک و خدمات بستری مانند جراحی‌هایی که نیاز است یا خدماتی که قبل از دریافت خدمات تخصصی ناباروری نیاز هست و مرتبط با درمان ناباروری هست و خود خدمات فوق تخصصی ناباروری مانند آی وی اف یا میکرواینجکشن و یا خدمات درمان مرتبط رحم اجاره‌ای را در پوشش خودش قرار داده، به این صورت که اگر بیمار ما به مراکز دولتی مراجعه بکند با تعرفه ۹۰ درصد تحت پوشش قرار می‌دهیم و اگر به سایر مراکز غیردولتی، مراکز جهاد دانشگاهی یا وابسته به تامین اجتماعی مراجعه بکند با ۹۰ درصد تعرفه عمومی غیر دولتی ما پوشش می‌دهیم و اگر که زوجین نابارور برای درمان ناباروری شان به مراکز غیر طرف قرارداد سازمان بیمه سلامت مراجعه بکنند می‌توانند با ارائه مدارک و مستندات درمانی شان و مراجعه به ادارات کل بیمه سلامت کل کشور هزینه خسارت درمان شان را دریافت بفرمایند.
سوال: باید چه شرایط خاصی داشته باشند تا مشمول این بیمه بشوند؟ یعنی مثلا اگر پرسنل عضو سازمان دولتی باشند، سازمان استخدامی کشور باشند آیا مشمول می‌شوند یا نه؟
آزادی: ما کلیه افراد ایرانی، زوجین ایرانی که دارای بیمه پایه باشند را خدمت می‌دهیم حالا اگر زوجی فاقد پوشش بیمه باشند یعنی هیچگونه دفترچه بیمه پایه نداشته باشند می‌توانند با مراجعه به سایت بیمه سلامت یا ادارات کل بیمه سلامت کشور بیمه سلامت همگانی را دریافت بکنند و بتوانند از این خدمت بهره‌مند بشوند. هر ایرانی که دارای بیمه باشد می‌تواند از این خدمت استفاده بکند.
سوال: خانم دکتر حافظی بفرمایید که در مراکز درمان ناباروری ما از جمله پژوهشگاه رویان چه خدمت خاصی برای عزیزانی انجام می‌شود که نیاز به این نوع خدمات دارند و ما به چه سطحی از خدمت رسانی رسیدیم و هستند افرادی که به دلیل تاخیر یا بالارفتن سن یا هر دلیل دیگری با پدیده ناباروری مواجه هستند آیا همه افراد می‌توانند از این خدمات استفاده کنند؟
حافظی: همانطور که خانم دکتر آزادی فرمودند خیلی وقت پیشتر یعنی شاید ۵-۶ سال پیش ما از ارائه خدمات بیمه‌ای به بیماران نابارور دچار معضل بودند این بیماران و مجبور بودند به صورت آزاد تمام هزینه هایشان را پرداخت کنند و از آن زمانی که دولت تصمیم گرفت که این خدمات را تحت پوشش بیمه در بیاورد مثلا نیرو‌های مسلح، بیمه سلامت، تامین اجتماعی، بهرحال معضل خیلی از زوجین تا حد زیادی حل شد. اما بالاخره کمک می‌کند این درمان ناباروری از جمله میکرواینجکشن، آی وی اف، آی یو آی، تمام دارو‌ها و ویزیت‌هایی که پزشکان انجام می‌دهند این خدمات به تحت پوشش بیمه در می‌آید و مقداری کمک به این زوج‌ها بکند، اما من خودم از خانم دکتر آزادی یک سوال داشتم ما یکسری بیماران هستند همانطور که شما هم اشاره کردید به علت بالا رفتن سن شان یا این که مثلا دچار سرطان شدند و نیاز هست که این‌ها تخمک شان را فریز کنند حتی ممکن است زوج نباشند یعنی فعلا یک خانم مجردی هست و می‌خواهد که تخمکش را فریز کند یا به علت سرطان یا به علت این که سن خانم بالا می‌رود دچار کاهش رزرو تخمدان می‌شود و این می‌خواهد در آینده باروری اش را حفظ کند آیا در این جور مواقع هم باز پوشش بیمه اش را همچنان دارد یا نه؟
آزادی: طبق دستورالعمل جدیدی که دبیرخانه شورای عالی بیمه سلامت تدوین کرده و بزودی ابلاغ می‌شود فعلا در مرحله اول برای زوجینی که دارای مشکلاتی مانند خدایی نکرده سرطان و یا مسائل اینچنینی دارند و بایستی که سلول‌های تولید مثل شان را فریز بکنند این را تحت پوشش بیمه قرار داده، ولی برای دختران مجردی که می‌خواهند این خدمت را انجام بدهند پیشنهاد شده به دبیرخانه و انشاالله که ما بتوانیم این را هم تحت پوشش در آینده قرار بدهیم.
حافظی: خیلی متشکر، چون این‌ها افرادی هستند که در آینده دچار ناباروری می‌شوند و خیلی خوب است که به این افراد هم کمک بشود خصوصا در بحث سرطانی‌ها.
آزادی: سازمان بیمه سلامت این آمادگی را دارد که با ابلاغ این خدمت از طرف دبیرخانه شورای عالی بیمه سلامت این موضوع را هم تحت پوشش قرار بدهد.
حافظی: و یک سوال دیگر، خانم دکتر در این‌ها میزان موفقیت باروری ۳۰ تا ۴۰ درصد هست در روش آی وی اف در سنین زیر ۴۰ سال، این پوشش تا چه تعداد انجام می‌شود یعنی تا چند سیکل درمان برای بیمار می‌تواند ادامه پیدا کند؟
آزادی: واقعیت الان سازمان بیمه سلامت الان اصلا محدودیتی برای تعداد سیگنال ندارد محدودیتی برای هزینه درمان نداریم و برای خانم‌ها تا ۴۹ سال تمام ما پوشش می‌دهیم.
حافظی: خیلی متشکر از شما خانم دکتر آزادی
سوال: خانم دکتر حافظی بفرمایید که در چه شرایطی قرار هست که بتوانند مراجعه کنند از شما کمک بگیرند همین نکاتی که دقیقا شما فرمودید.
حافظی: ما تمام زوج‌هایی که به پژوهشگاه رویان مراجعه می‌کنند، خواه بیمه تامین اجتماعی باشند، سلامت باشند، تمام این‌ها در وهله اول ویزیت می‌شوند، آزمایش‌هایی که برای شان می‌خواهند، سونوگرافی‌ها و رادیو گرافی‌هایی که برای بیمار می‌خواهیم را درخواست می‌دهیم همسر ایشان هم در همان پژوهشگاه رویان ویزیت می‌شوند و تمام این خدمات تحت پوشش بیمه انجام می‌شود از ویزیت اولیه تا درخواست آزمایشات و رادیوگرافی‌ها و بعد هم که وارد سیکل درمان می‌شوند همچنین هم داروهایشان و همچنین آن پروتکلی که برای او اجرا می‌شود آن پنلی که برایش گذاشته می‌شود، مثلا می‌گوییم آی یو آی باشد، می‌تواند اینجکشن باشد، آی وی اف باشد، تمامی این خدمات در پژوهشگاه رویان به صورت بیمه‌ای برای بیماران ارائه خدمت صورت می‌گیرد و البته ما در پژوهشگاه رویان تخمک فریز به منظور سرطان، تخمک فریز به منظور حفظ باروری خانم خصوصا مواردی که بیماری‌های زمینه‌ای داشته باشند انجام می‌شود که باروری شان را بتوانند حفظ کنند.
به اضافه این که خانم دکتر آزادی فرمودند رحم اجاره‌ای، حالا من خیلی خوشحال می‌شوم که به جای رحم اجاره‌ای از رحم جایگزین استفاده بشود، چون این‌ها انسان‌های بسیار بسیار مهربانی هستند و درست نیست رحم اجاره‌ای برایشان به کار برده شود.
آزادی: خیلی متشکرم خانم دکتر از صحبت شما، اینجا جا دارد ما از مرکز شما هم تشکر کنیم هم با بیمه سلامت قرارداد دارد و هم این که بیمه شده‌های ما را با درمان تحت پوشش قرار داده و خدمت ارائه می‌کند همین جا ما از طرف خودم و همه همکاران از شما تشکر می‌کنم.
سوال: خانم دکتر آزادی نکته‌ای که این جا هست، نکاتی که فرمودید یک تعدادی از آنچه که پرسیده شد قرار است در شورا مطرح شود و شورا برایش جواب بگیرد پیگیری آن با چه شخصی هست؟ آیا ما مثلا در رسانه باید پیگیری کنیم یا شما خودتان پیگیری می‌کنید؟
آزادی: دبیرخانه شورای عالی بیمه سلامت الان نسخه جدید درمان ناباروری را نوشته و انشاالله اگر که برود و مصوب هیات وزیران بگیرد ابلاغ می‌شود.
سوال: فکر می‌کنید چقدر طول می‌کشد؟
آزادی: مسائل کارشناسی اش تمام شده و فقط یکسری روال قانونی دارد و انشاالله ظرف یکی دو ماه آینده ...
سوال: برویم سراغ بحث درمان، در فرایند درمان وقتی خانواده‌ها و زوجین وارد می‌شوند با موضوعات بسیار پرهزینه‌ای روبرو هستند، حالا دوره‌های بسیار پرهزینه که هم بخش خصوصی و هم بخش دولتی این کار را دارد انجام می‌دهد بنا به هر دلیلی فرد ممکن است به دولتی و یا ممکن است به خصوصی مراجعه کند. فرمودید با خصوصی هم با جمع کردن مدارک می‌توانید این کار را انجام بدهید آیا ممکن است رد بشود مدرکی؟
آزادی: ما محدودیتی برای مراجعه بیمار به مراکز دولتی و خصوصی نداریم هر مرکزی که، مراکز دولتی که با ما قرارداد دارند و مراکز خصوصی هم بعضی هایشان با بیمه سلامت قرارداد دارند، بیمه شده خودش می‌تواند انتخاب کند کدام مرکز برود، دولتی برود یا خصوصی برود، بعضی مراکز خصوصی که با ما قرارداد ندارند مدارک درمانی شان را بیاورند ما هزینه درمان پرداخت می‌کنیم معمولا، چون این هزینه‌ها در تعهد بیمه هستند چیزی را رد نمی‌کنیم.
سوال: یعنی تا ۹۰ درصد آن پذیرفته می‌شود
آزادی: بله
سوال: بفرمایید آیا محدوده سنی دارید یا خیر و آیا دامنه جغرافیایی در آن محدودیت هست یا خیر؟
آزادی: ما برای آقا محدودیت سنی نداریم، برای خانم‌ها با توجه به رفرنس علمی، خانم ها، چون سیکل باروری شان یک سیکل‌های محدود و مشخص است تا سن ۴۹ سال تمام می‌توانیم پوشش بیمه‌ای بدهیم.
سوال: خانم دکتر حافظی آنچه که خودتان فرمودید می‌خواهم سوال کنم، افرادی که به شما مراجعه می‌کنند فرمودید ۳۰ تا ۴۰ درصد امید به پاسخ گرفتن هست.
حافظی: در هر سیکل تحریک تخمدانی که ما انجام می‌دهیم و انتقال جنین صورت می‌گیرد در افراد زیر ۴۰ سال میزان ریسک باروری تقریبا این حدود است، ولی با تکرار آن بیشتر خواهد شد.
سوال: و اگر بالای ۴۰ سال برسد چه اتفاقی می‌افتد؟
حافظی: قطعا کمتر می‌شود، چون هم تعداد تخمک به دست آمده کم می‌شود، هم کیفیت تخمک پایین می‌آید و این در بعضی از مواقع کار این عزیزان به تخمک اهدایی می‌انجامد.
سوال: و با این وصف توصیه می‌کنید که دوستانی که در این حوزه دغدغه و دچار هستند اقدام شان را زودتر انجام بدهند؟ چون خیلی خانواده‌ها هستند اطلاعی ندارند و بعد از گذشت بنا به توافقی یا مصلحتی که هست باروری را عقب می‌اندازند و بعد با یک موضوعی که اسمش ناباروری است مواجه می‌شوند. با این وصف توصیه شما چه هست؟ آیا باید در سنین پایین‌تر اقدام کنند و ببینند آمادگی وجود دارد یا خیر؟ مثل خیلی از خانم‌ها که از حالا به فکر فریز کردن می‌افتند.
حافظی: قطعا فرمایش شما درست است، من می‌گویم قبل از این که بیمه‌های متعددی که ناباروری را تحت پوشش خودشان آوردند از جمله بیمه سلامت، ما با افرادی مواجه بودیم که بهرحال سن شان خیلی بالا بود و قاعدتا میزان موفقیت این‌ها پایین‌تر از افرادی هست که در سنین باروری هستند به علت این که بیمه پوشش نداشت و خیلی از این‌ها باید صبر می‌کردند که وضع مالی مناسبی داشته باشند که بخواهند این هزینه‌ها را انجام بدهند، اما از آنجایی که بیمه‌ها آمدند به کمک زوجین و آمدند این هزینه‌ها را پرداخت کردند الحمدالله افرادی که به ما مراجعه می‌کنند دیگر افرادی نیستند که در سنین خیلی بالا باشند البته شرایط اجتماعی جامعه به سمت و سویی رفته که این با ازدواج دیر مواجه هستیم و خیلی بهتر این است که افراد به فکر باروری آینده شان باشند و حداقلش این است که تخمک شان را فریز کنند و بهترین حالت این است که ازدواج کنند و در سنین پایین‌تر فرزند آوری را داشته باشند که البته این به نظر من باید از مدارس و دبیرستان‌ها شروع شود و به این‌ها توضیح داده شود که تخمدان خانم و ذخیره تخمک خانم محدود است و فعلا با علم جدید و نیاز است که به این فکر بکنند.
سوال: بفرمایید که الان خصوصی‌ها و دولتی هایمان پا به پای هم هستند یا این که نه خصوصی‌ها جلوتر هستند از نظر درمان و راه‌های جایگزین؟
حافظی: من اطلاعی از خصوصی‌ها ندارم، چون حقیقتا فقط رویان کار می‌کنم، ولی فکر نمی‌کنم، بهرحال همه همپا هستند، همه آموزش دیده یک جا هستند، همه یک کتاب را می‌خوانند و همه یاد گرفتند چطور با مریض برخورد بکنند قطعا همه مثل هم خواهند بود، اما بهرحال هزینه‌هایی که در بخش‌های دولتی و نیمه خصوصی، رویان نهاد عمومی است، بهرحال هزینه‌ها در این مراکز پایین‌تر است و شاید قابلیت تحمل بهتری را برای زوجین داشته باشد.