تناسب الگوی حکمرانی با اصالت فرهنگی انقلاب

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی در همایش دانشگاه و حکمرانی با عنوان یادبود دکتر رضا روستاآزاد ریاست اسبق دانشگاه صنعتی شریف برگزار شد، افزود: بعضی‌ها یا فهم درستی از جایگاه مقوله حکمرانی ندارند و یا می‌خواهند از آن برای مقاصد سیاسی خودشان استفاده کنند، برای همین حکمرانی را به معنای مساوی نظام سیاسی می‌گیرند، اما در یک نظام سیاسی عملاً می‌توان الگو‌ها و شیوه‌های مختلفی از حکمرانی را پیاده کرد.

رئیس قوه مقننه در ادامه با اشاره به تجربیات تمام سال‌های بعد از انقلاب، گفت: در این مسیر مهم است که باید سازگارترین شیوه و الگو را متناسب با نظریه و نظام سیاسی خود گزینش کرده و بسازیم که این رمز موفقیت است. اگر الگوی شیوه‌های حکمرانی ما از نظریه و نظام سیاسی فاصله بگیرد، هم از معنای خود تهی شده و هم کارآمدی خود را از دست می‌دهد.

وی افزود: مردمسالاری دینی یک مقوله واحد و برگرفته از دین است که از این نظر جوهره و بزرگ‌ترین دستاورد انقلاب اسلامی است، هرگونه فهم از دین که مردم‌سالارانه نباشد، مخدوش و هرگونه مردم‌سالاری را که به تحقق دین کمک نکند را مردود می‌دانیم.

قالیباف گفت: هرکدام از این تحریف‌ها موجب استحاله مردمسالاری دینی می‌شود و تفاوتی ندارد که وجهه مردمسالاری تضعیف شود و یا جنبه دینداری که در هر صورت نیروی تخریبی علیه جان‌مایه انقلاب اسلامی به کار می‌افتد.

رئیس مجلس، با تأکید بر اینکه مردمسالاری دینی بدون مردمی‌سازی شکست می‌خورد، چون فقط نظریه نبوده بلکه سازنده دستگاه حکمرانی است، افزود: حکمرانی بدون میدان‌داری مردم کارآمد نخواهد بود و دلیل تأکید ما روی مردمی‌سازی همین است. برای دستگاه حکمرانی کشور، مردم یعنی همه مردم و نه فقط عده‌ای از مردم که با ما هم عقیده یاهم موضع هستند؛ ما نمی‌خواهیم منافع حکمرانی فقط به مؤمنان و انقلابی‌ها برسد و اصلا حکمرانی ایمانی و انقلابی یعنی خدمت‌رسانی به همه مردم.

قالیباف با بیان اینکه بهترین الگوی حکمرانی برای ما آن الگویی است که منطبق با ماهیت و اهداف انقلاب اسلامی باشد، تأکید کرد: ما از بن دندان باور داریم که انقلاب اسلامی ایران، فرهنگی بوده و اصالت فرهنگی داشته است، پس الگوی حکمرانی مناسب آن باید فرهنگ‌پایه باشد. منظور ما فقط حکمرانی در قلمرو فرهنگ نبوده بلکه در همه عرصه‌های دیگر نیز حکمرانی باید از جنس فرهنگ باشد و غایت‌های فرهنگی را محقق کند.

رئیس مجلس، حکمرانی فرهنگ‌پایه را با حکمرانی پیوستی و وصله پینه‌ای در فرهنگ متفاوت دانست و افزود: ما حتی برای طرح‌های عمرانی خود باید طراحی فرهنگی داشته باشیم و در واقع باید معنای سیاست‌ها و طراحی‌های ما تغییر کند؛ ما طرح فرهنگی داریم پس باید پیوست عمرانی و مانند آن داشته باشیم و نه برعکس. این الگوی حکمرانی است که با اصالت فرهنگی انقلاب تناسب داشته و کلید گشایش در اموری است که هنوز بعد از گذشته ۴ دهه، رد پای انقلاب اسلامی را در آن نمی‌بینیم.

وی در ادامه با بیان اینکه در طراحی برنامه هفتم تلاش کرده‌ایم در این مسیر گام برداریم، گفت: راه کارآمدسازی نیز مردمی‌سازی است و نمی‌توان به مردم گفت که از میدان‌ها عقب رفته و یا نسبت به اراده و منفعت آن‌ها بی‌تفاوت باشیم بعد انتظار کارآمدی در عرصه حکمرانی داشته باشیم؛ اصلا در طراحی کار بدون تأمین و تضمین منافع مردم و بدون مشارکت و میدان‌داری مردم، کارآمدی یک سراب است.

قالیباف در ادامه توانمندسازی نهاد‌های حکمرانی را به معنای باز کردن پای مردم به میدان کار توصیف کرد و افزود: در دوره‌هایی از تجربه حکمرانی درباره ارتباط با دانشگاه یا صنعت بسیار حرف زده می‌شد و امروز باید بدانیم کل دانشگاه باید در خدمت مردمی‌سازی و کارآمدسازی حکمرانی باشد و دستگاه حکمرانی کشور نیز موظف است طبق نقشه نهاد علم پیش برود.

رئیس قوه مقننه در این زمینه توجه به دو محور را ضروری دانست و ادامه داد: نخست حکمرانی دانش‌بنیان که اغلب در زمینه علوم پایه، فنی، مهندسی، پزشکی و مانند آن‌ها مطرح می‌شود و دوم حکمرانی دانایی محور که در زمینه‌های فلسفه و الهیات، علوم انسانی، علوم اجتماعی و حتی هنر باید دنبال شود. تحول همه جانبه در نظام مدیریتی کشور نیازمند هر دو بال است در غیر این صورت هدایت هواپیما یا کشتی حکمرانی بدون این دو محال است.

وی در ادامه با بیان اینکه بار‌ها گفته‌ام وقتی حرف از حکمرانی می‌زنیم باید بدانیم حُکم از دو بخش اساسی تشکیل می‌شودگفت: تشخیص علمی و تصمیم سیاسی دو پایه حُکم بوده و ترکیب این دو است که یک حکمرانی، تصمیم، مدیریت و یک تأثیرگذاری را در دستگاه‌های مختلف حکمرانی کشور ایجاد می‌کند.

قالیباف با تأکید بر اینکه مردم وقتی امیدوار می‌شوند که چشم‌انداز پیشرفت کشور را دیده و آن را لمس کنند، گفت: البته در عرصه‌های علمی و نظامی دستاورد‌هایی داریم که موجب چشم روشنی است، اما در عرصه‌های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی نیز باید همین منطق را دنبال کنیم و این رسالت حکمرانی در لحظه‌ای است که در آن قرار داریم یعنی گذر از این پیچ تاریخی و سربلندی در بیرون آمدن از پیچ در گروی به‌کارگیری عقلانیت و شجاعت ما برای تحول است.

وی با بیان اینکه کارنامه حکمرانی ما شامل نقاط قوت و ضعف است که باید با شجاعت نقاط ضعف را پذیرفته و با عقلانیت و ایمان آن‌ها را به نقاط قوت تبدیل کنیم، گفت: ما باید یک کشور مستقل باشیم و وقتی حرف از استقلال می‌زنیم باید مولد باشیم و وقتی حرف از تولید و مولد بودن می‌زنیم باید قدرت، معرفت، ثروت و منزلت تولید کنیم و اگر این‌ها را تولید نکنیم، قطعاً کشور مولدی نبوده و نمی‌توانیم استقلال خود را حفظ کنیم.

رئیس مجلس شورای اسلامی، مهم‌ترین چالش امروز حکمرانی در کشور در بخش‌های مختلف را نبود مدیریت درست دانست و گفت: خلاف آنچه فکر می‌کنیم با کمبود امکانات و اختیار مواجه نیستیم و با تجربه‌ای که در این ۴۰ سال از طریق مطالعه و مشورت به آن رسیده‌ایم، چالش ما نوع مدیریت و حکمرانی در بخش‌های مختلف بوده و اینجاست که دانشگاه باید در این مسیر حرکت کرده و در بطن و متن دستگاه‌های مختلف برای تحول در نظام حاکمیتی ورود پیدا کند.

در این مراسم ضمن اعطای نشان ملی یونسکو به مرحوم دکتر رضا روستاآزاد، از جایزه فناوری و حکمرانی دکتر روستاآزاد نیز رونمایی شد.