غروب آفتاب مدینه در قم

به گزارش خبرگزاری صداوسیمای مازندران، دهم ماه ربیع الثانی سالروز وفات بانوی جنان، اخت رضا، دختر موسی، حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیهاست.

طلوع خورشید کرامت در مدینه

حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها، اول ذی‌القعده سال ۱۷۳ هجری ۲۵ بهار بعد از تولد امام رضا (ع) در مدینه منوّره به دنیا آمد و در دهم ربیع الثانی ۲۰۱ هجری در سن ۲۸ سالگی غروب کرد.
پدر حضرت فاطمه معصومه (س) امام موسی بن جعفر (ع)، هفتمین امام شیعیان و مادرش نجمه خاتون است.

نام اصلی ایشان فاطمه، ولی به معصومه ملقب است.

القاب حضرت فاطمه معصومه (س)
القابی که برای فاطمه دختر امام موسی کاظم علیه السلام نقل شده عبارتند از: " اخت الرضا، راضیه، مرضیه، معصومه، تقیه، نقیه، رشیده، طاهره، ستّی، حمیده و سیده" مشهورترین القاب وی، معصومه است که برادرش علی بن موسی الرضا (ع) به او اعطاء کرده است.
کریمه اهل بیت یکی دیگر از القاب آن حضرت است.

دوران زندگی بانوی کرامت
با گذشت ایام، حضرت معصومه سلام‌الله‌علی‌ها هم دوران خردسالی را پشت سر گذاشت و در این سال‌ها محل رشد آن حضرت خاندانی بود که او را با دریایی از علم و معرفت رو به رو ساخت.
بیش از ده بهار از عمر شریفش گذشته بود که پدر بزرگوارش امام موسی کاظم علیه السلام با زهر جفا در زندان هارون به شهادت رسید و دریایی از غم و اندوه بر قلب شریفش فرو ریخت.
در سال ۲۰۰ (هـ. ق) زمانی که یگانه برادرش، امام رضا (ع) به اجبار مأمون مجبور به هجرت به خراسان شد، حضرت حدود یک سال دور از برادر خود در مدینه زندگی کرد. مأمون عباسی در سال ۲۰۱ (هـ. ق) حضرت امام رضا علیه‌السلام را به عنوان ولیعهد خود تعیین نمود. در این هنگام آن حضرت برای بستگان خود در مدینه و بخصوص برای حضرت معصومه (س) نامه‌ای نوشت و آن‌ها را به خراسان دعوت نمود. حضرت معصومه (س) به مجرد خواندن نامه امام رضا (ع) برای دیدار برادر عازم خراسان شد و با گروه بسیاری از امام‌زادگان و بستگان به سوی خراسان حرکت نمودند.

جایگاه اخت الرضا (ع) نزد شیعیان
از امام رضا (ع) روایت است: هر کس او (حضرت معصومه (س) را با شناخت از جایگاهش زیارت کند، بهشت برای اوست.
علمای شیعه جایگاه والایی برای فاطمه معصومه قائل‌اند و روایاتی درخصوص منزلت او و اهمیت زیارتش نقل می‌کنند. علامه مجلسی در کتاب بحارالانوار به حدیثی از امام صادق (ع) پرداخته که طبق آن، شیعیان با شفاعت حضرت معصومه (س) به بهشت وارد می‌شوند. در فرازی از زیارتنامه فاطمه معصومه هم، از وی درخواست شفاعت شده است.

حضرت معصومه شفیعه روز جزا
شفیعه روز جزا، حضرت فاطمه معصومه (س)، که بعد از حضرت زهرا سلام‌الله‌علی‌ها از جهت گستردگی شفاعت، هیچ بانویی به شفیعه محشر حضرت معصومه (س) نمی‌رسد؛ که امام جعفرصادق علیه‌السّلام در این رابطه می‌فرماید: «تَدخل بِشفاعت‌ها شیعتنا الجنته باجمعهم». با شفاعت او همه شیعیان ما وارد بهشت می‌شوند.
همچنین از ویژگی‌های حضرت معصومه سلام‌الله‌علی‌ها این بود که ازعلوم اسلام و آل محمد صلّی‌الله‌علیه‌و‌آله، آگاهی داشت و آن حضرت از جمله روایت کنندگان حدیث بود و چندین حدیث است که در سند آن‌ها نام حضرت فاطمه معصومه سلام‌الله‌علی‌ها به چشم می‌خورد از جمله؛ علامه بزرگوار امینی در کتاب شریف الغدیر به بعضی از آن‌ها استناد می‌کند مانند؛ عن فاطمه بنت علی بن موسی الرضا حدثتنی... و «من کنت مولاه فعلی مولاه».

از مدینه تا قم

حضرت معصومه یک سال بعد از هجرت تبعید گونه حضرت رضا (ع) به مرو، در سال ۲۰۱ هجری قمری، به شوق دیدار برادر و ادای رسالت زینبی و پیام ولایت، به همراه عده اى از برادران و برادرزادگان به طرف خراسان حرکت کرد و در هر شهر و محلى مورد استقبال مردم واقع مى شد.
پس از آنکه حضرت معصومه و همراهیان ایشان به ساوه رسیدند، ماموران حکومتی با آن‌ها درگیر شدند و بسیاری از افراد این قافله را به شهادت رساندند. در همین زمان حضرت معصومه بیمار شد. از خادمش پرسید: از اینجا تا قم چقدر فاصله است؟ خادم عرض کرد: ۱۰ فرسخ. حضرت معصومه فرمود: مرا از اینجا به قم منتقل کن.
برخی از محققان معتقدند که حضرت معصومه سلام‌الله‌علی‌ها در ساوه، مسموم شد و سپس با حالت بیماری وارد قم شد؛ و پس از مدت کوتاهی به شهادت رسید.
در شهر ساوه عده اى از مخالفان اهل بیت که از پشتیبانى مأموران حکومت برخوردار بودند، سر راه کاروان آنان را گرفته و با همراهان حضرت وارد جنگ شدند، در نتیجه تقریباً همه مردان کاروان به شهادت رسیدند، حتى بنابر نقلى حضرت (س) معصومه را نیز مسموم کردند.
به هر حال، یا بر اثر اندوه و غم زیاد از این ماتم و یا بر اثر مسمومیت از زهر جفا، حضرت فاطمه معصومه (س) بیمار شدند و، چون دیگر امکان ادامه راه به طرف خراسان نبود، قصد شهر قم را نمود.
این بانوی بزرگوار در قم در خانه موسی بن خزرج اشعری ساکن شد ودر دهم ربیع الثانی ۲۰۱ هجری قمری،در ۲۸ سالگي، در مسير حرکت با كارواني از حجاز به خراسان براي ديدار حضرت رضا (ع) ، در جنگ نابرابر دشمنان خاندان نبوت که بستگان و برادرش را به شهادت رساندند ، سرانجام پس از ۱۷ روزسكونت در قم  مسموم زهر کین شد و پیش از آن که دیدگان مبارکش به دیدار برادر روشن شود، دیده از جهان فرو بست و پیکر مطهرش در قبرستانی به نام بابلان (حرم کنونی) تدفین و تربت پاکش قبله گاه قلوب ارادتمندان اهل بیت (ع) و دارالشفای دلسوختگان عاشق ولایت و امامت شد.

سعیدی فر گزارش می دهد