برگزاری آیین سنتی تیرماه سیزده شو و روزمازندران در آمل

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای مازندران، دراین مراسم که شنبه شب با استقبال پرشور خانواده‌های آملی درمجتمع فرهنگی وهنری ولی عصر (عج) آمل برگزارشد، برنامه‌های متنوع وشاد فرهنگی وهنری شامل ' شعرخوانی شاعران بومی، ' لارو لارو ما 'و نوروز خوانی، موسیقی اصیل مازندرانی، نقالی خوانی توسط نوجوانان آملی، شاهنامه خوانی، اجرا شد.

رییس اداره فرهنگ وارشاد اسلامی شهرستان آمل دراین مراسم گفت: گرامیداشت آیین‌های سنتی و بومی ازجمله تیرماه سیزده شو در اشاعه فرهنگ بومی و محلی و توجه ویژه به آئین‌های مازندران و انتقال فرهنگ اصیل این استان به نسل جوان و همچنین گسترش نشاط و همبستگی اجتماعی نقش به سزایی دارد.

رضا کسب ور افزود: اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی آمل در پیروی از سیاست کلان فرهنگی، پاسداشت و ترویج آداب و رسوم اسلامی ایرانی را سرلوحه برنامه‌های اجرایش قرار داده است.

وی با تاکید براینکه داشتن نگاه ارزشی به آیین‌های سنتی و محلی باعث ماندگاری فرهنگ بومی در مازندران می‌شود، تصریح کرد، سنت‌های محلی و ملی در راستای تقویت فرهنگ بومی ارزشمند است و باید همه مسئولان با نیت دلسوزانه در کنار دستگاه‌های متولی فرهنگی برای احیای سنت‌ها وآیین‌های فراموش شده مازندران تلاش کنند.

رییس اداره فرهنگ وارشاد اسلامی آمل همچنین با بیان اینکه ایجاد هماهنگی با تعامل و انسجام در عملی کردن برنامه و به دور از شعارزدگی می‌تواند به تحقق این اهداف کمک کند، اضافه کرد: درهمین راستا این اداره درتداوم واحیای برنامه‌های شاخص آیینی وسنتی فراموش شده مازندرانی، برنامه" کنس دشو" را نیز درماه جاری برگزار خواهد کرد.

تاریخ ایران ومازندران وگسترده آن زیاد است
یکی از تاریخ نگاران و پژوهشگر و منجم آملی و پدیدآور گاهشمار البرزدراین آیین با بیان اینکه قدمت ایران وگسترده آن بسیار وسیع و آیین‌های بومی وسنتی بسیار در سده‌های مختلف و به مناسبت‌های مختلف برگزار می‌شد، گفت: برخی از مورخان فلسفه برگزاری جشن تیر ماه سیزده شو که در سیزدهمین شب از آبان ماه در مازندران برگزار می‌شود، به روایتی به تعیین مرز ایران و ' توران ' به وسیله کمان توسط ' آرش کمانگیر ' نسبت می‌دهند، که در تایید ویا رد آن بحث‌های زیادی وجود دارد.

نصرالله هومند با بیان اینکه در بیان جایگاه وتاریخ ایران و مازندران وآیین وآداب ورسوم آن در حد یک همایش وجلسه قابل بیان نیست، افزود: شهرستان آمل به عنوان پیشگام در برگزاری برنامه‌ها وجشن‌های آیینی و مناسبتی در راستای احیای خرده فرهنگ‌های محلی از آن یاد می‌شود و وجود برخی از خرده فرهنگ‌ها و آیین‌هایی که از گذشته‌ها وجود داشته است، باید از سوی علاقمندان به فرهنگ‌های بومی ومحلی و اداره‌های مرتبط شهرستان‌ها احیا شود..

وی، احیای آیین‌های سنتی و محلی با درون مایه‌های هویت ملی وایرانی که خاص مردم این استان است را در راستای تقویت باور‌های محلی به نسل جوان جامعه ضروری و پیگری از سوی متولیان این امر را یک تکلیف ورسالت مهم دانست..

این پژوهشگرباتجربه آملی، احترام به سنت‌ها و آیین‌های گذشتگان را احترام به فرهنگ وهویت غنی استان دانست و تصریح کرد: قدیمی فکر نکنیم، اما به قدیمی‌ها و گذشتگان و تجربه‌های گرانقدر آنان احترام بگذاریم.

خاچی، هدیه ویژه جشن تیرماه سیزده شو درآمل
مهم‌ترین بخش جشن تیر ماه سیزده شو در مازندران آماده کردن ۱۳ نوع خوراکی و خوردن آن در طول شب به همراه جشن و پایکوبی است که در گذشته بسیار مرسوم بوده است.

امسال، اما این هدیه ویژه که به زبان مازندرانی به آن " خاچی" گفته می‌شود، توسط اداره فرهنگ وارشاد اسلامی که شامل انواع میوه‌های فصل پاییز و نان وشیرینی‌های محلی بوده، تهیه و میهمان‌ها وشرکت کننده‌های این مراسم داده شد.

تیرماه در تقویم مازندرانی (مانند تقویم فرس قدیم) مصادف با آبان ماه در تقویم جلالی (تقویم امروز ایران) است.

محاسبه فصل‌ها، فعالیت‌های کشاورزی و جشن‌های کهن بر پایه تقویم محلی مازندرانی تا یک نسل پیش رایج بود و هنوز هم در بعضی از روستا‌های مازندران بر مبنای تقویم مازندرانی محاسبات انجام می‌شود.