اجرای طرح‌های آبخیزداری، سدی مقابل سیلاب‌ها و خسارت آن

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، طغیان رودخانه‌ها و وقوع سیل و سیلاب حتی با بارش‌های اندک که باعث وارد شدن خسارت به مردم مناطق آن سامان می‌شود از جمله وقوع سیل در غرب مازندران، غرب گیلان و نهاوند به اعتقاد کارشناسان یکی از دلایلش، اجرا نشدن طرح‌های آبخیزداری در این مناطق است.

بیشتر خسارت سیل در مناطقی بوده که طرح‌های آبخیزداری اجرا نشده است

سیلاب و طغیان رودخانه‌ها در غرب مازندران در سال‌های گذشته بار‌ها اتفاق افتاده و سیل ۱۳ آبان ماه امسال آخرین خسارتی بود که به مردم این منطقه وارد شد چنانکه با احداث و تکمیل ۶ طرح باقی مانده از ۱۶ طرح آبخیزداری در غرب مازندران ۲۰۰ هزار هکتار از عرصه و اراضی منابع طبیعی و مراکز جمعیتی در منطقه ایمن سازی خواهد شد تا با بارشی اندک خسارت به بار نیاید.

با احداث و تکمیل ۶ طرح آبخیزداری باقی مانده، غرب مازندران ایمن می‌شود

غرب مازندران ۶۴۰ هزار هکتار عرصه منابع طبیعی دارد که مطالعات طرح‌های آبخیزداری در ۲۲۰ هزار هکتار آن انجام شده ۳۴ رودخانه در غرب مازندران وجود دارند که ۱۶ مورد آن نیاز به اجرای طرح‌های آبخیزداری دارد و در ۸ سال گذشته ۱۰ رودخانه ایمن سازی شده است.

در تمام حوزه‌هایی که سازه‌های سرشاخه گیر احداث شده با وجودی که سیلاب‌های متعددی در این حوزه‌ها آمده، ولی حداقل خسارت را داشته است ۶ رودخانه مهم هستند که برای جلوگیری از سیلاب نیاز به سد‌های سرشاخه گیر دارند، برای هر سازه سرشاخه گیر به ۲۰ تا ۲۵ میلیارد تومان اعتبار نیاز هست این در حالی است که تنها در سیل گذشته برآورد میزان خسارت ۲۳۰۰ میلیارد تومان بود یعنی ۲۰ برابر بیشتر از هزینه‌ای که تمام رودخانه‌های غرب استان ایمن سازی شود.

­۱۰۷ هزار هکتار طرح آبخیزداری باقی مانده برای ایمن سازی غرب گیلان

در استان گیلان نیز بیش از نیمی از رودخانه‌های آن سیل خیز است به ویژه در غرب این استان که با اندک بارندگی تبدیل به سیل و سیلاب می‌شود، گیلان ۵۲ حوزه آبخیز دارد، بزرگترین حوزه آبخیز حوزه‌های آبخیز منتهی به تالاب انزلی است که حدود ۳۰۰ هزار هکتار است و با مدیریتی که در سال ۱۴۰۲ در ۱۴ شهرستان این استان اجرا شد از مجموع ۹۵۰ هزار هکتار عرصه ملی چیزی حدود ۴۷۰ هزار هکتار مطالعه شده و بیش از ۳۶۳ هزار هکتار اجرای طرح‌های آبخیزداری اجرا شده است.

از بخش مطالعه شده حدود ۱۰۷ هزار هکتار هنوز طرح‌های آبخیزداری به اجرا درنیامده که برای اجرای این ۱۰۷ هزار هکتار طرح آبخیزداری به ۳۷۵ میلیارد تومان اعتبار نیاز است.

رضایت کشاورزان نهاوندی از تقویت منابع آبی با اجرای طرح‌های آبخیزداری

بارش‌های اخیر در برخی مناطق شهرستان نهاوند خساراتی به بار آورد، با طغیان رودها، آب ارتفاع یافته و گل و لای سیلاب به سطح شهر و داخل ساختمان‌ها کشیده شد و بیشتر خسارت‌ها در مناطقی بود که طرح‌های آبخیزداری در آن‌ها اجرا نشده است و اگر در سرشاخه‌های بالادست منطقه آبخیزداری اجرا می‌شد شاهد هیچ گونه خسارتی نبودیم اجرای طرح‌های آبخیزداری تا حدود زیادی از وقوع سیلاب‌ها جلوگیری می‌کند.

اجرای طرح‌های آبخیزداری در ۶۵ هزار هکتار از مراتع نهاوند علاوه بر جلوگیری از هدر رفت آب و مشکلات ناشی از سیلاب ها، به افزایش ذخایر سفره‌های زیرزمینی منجر شده است.

۳۱ هزار هکتار اجرای طرح‌های آبخیزداری در ۱۶ روستا انجام شده این طرح چند سالی است در نهاوند در حال اجرا است و در این حوزه تاکنون در حدود ۲۰۰۰ متر مکعب سازه انجام شده است.

­گفتنی‌است؛ اجرای طرح‌های آبخیزداری به منظور ایمن سازی حوزه‌های آبخیز علاوه بر مزایایی، چون جلوگیری از وقوع سیل و کاهش ۷۰ درصدي خسارت سیلاب‌ها، جلوگیری از فرسایش خاک و تقویت منابع آب سفره‌های زیرزمینی كه اجراي هر ۱۰ متر متر مكعب آبخيزداري ذخيره ۴۰ متر مكعب آب را دارد، هزینه اجرای طرح‌های آبخیزداری هم در مقایسه با برآورد خسارت سیل‌ها بسیار کمتر است، همچنین در مناطقی که طرح‌های آبخیزداری انجام شده وقوع سیل و خسارت سیلاب‌ها کمتر از مناطقی است که ایمن سازی نشده و بارش‌ها و وقوع سیل در اين مناطق ویرانگری بیشتری داشته است.