بررسی موضع جمهوری اسلامی ایران در نشست بریکس

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، برنامه جهان امروز سه شنبه شب بصورت تلفنی میزبان عبدالحميد شهرابي؛ كارشناس روابط بين الملل بود که درباره نشست اخير بريكس صحبت کرد متن این گفت و گو را در زیر می خوانید:
سؤال عليرضا هاشم زادگان؛ مجري: نظرتان درباره نشست امروز سران بريكس چيست؟ به هر حال بريكس يك مجموعه بيشتر اقتصادي محسوب مي شود، حالا درباره يك موضوع سياسي و انساني هم نشست برگزار كردند، مجموعاً چقدر اين جلسه را داراي دستاورد براي فلسطين و غزه تلقي مي كنيد؟ 
عبدالحميد شهرابي؛ كارشناس روابط بين الملل:  درگيري كه الآن در فلسطين است براي اولين بار نيست كه بين رژيم صهيونيستي و ملت فلسطين هست. ولي در تمام درگيري هاي قبلي شما شاهد اين بوديد كه صحنه گردان قضيه صرفاً ايالات متحده و انگلستان هستند. الآن صحبت از اين است كه يك نهاد قدرتمندي كه با قدرت فزاينده دارد رشد مي كند، كشورهاي قدرتمند جهان هستند . مثل چين و روسيه و كشورهاي ديگر؛ برزيل و آفريقاي جنوبي و كشورهايي كه اخيراً اضافه شدند، اينها در این زمینه وارد صحنه شده اند و من  فكر مي كنم نقش ايران در اين جريان مهم است.

من در خبرگزاري تاس شنيدم كه اصلاً ابتكار عمل و اصرار ايران براي اين برگزاري تأثير خودش را داشته و باعث شكل گیری آن شده است.  شرايط تغيير كرده، اتفاقاً آقاي پوتين هم اخيراً يك صحبتي دارد كه مي گويد هميشه آمريكا دنبال اين بوده كه در مناقشه فلسطين و اسرائيل، فقط خودش  حرف بزند و تصميم گيرنده باشد و اين شرايط بايد تغيير كند. پس بريكس در صحنه آمده و اين خودش به خودي خوديك دستاورد محسوب مي شود.

يك گزارش خبري ديگري ديدم كه اشاره به اين داشت كه تماس آقاي عبداللهيان با همتاي روسي خود منجر به اين نوع ابتكار عمل ها و اين نوع حركات ازجمله  اجلاس مجازي بريكس شده است.

همزمان با اين اجلاس مجازي، سفراي خارجه كشورهاي مصر، اردن، عربستان، امارات و اندونزي و نماينده كشورهاي اتحاديه عرب دارند  به كشورهاي عضو دائم شوراي امنيت سفر مي كنند به چين رفتند، كشورهاي ديگر را مي روند، در حقيقت شاهد يك تهاجم و فعاليت مستمر اثرگذار ديپلماسي عمومي هستيم كه ايران نقش خود را در اين قضيه دارد و در كل آيا اين تأثير گذار است يا نه؟ عبارتي است كه مقام معظم رهبري در مورد  رابطه ميدان و ديپلماسي داشتند اينجا هم كاملاً صدق مي كند، از آن طرف ميدان،  حماس مقاومت و پايداري مي كند،  اين الهام بخش اين شده كه تظاهرات بين المللي شكل بگيرد و نهادها و سازمان هاي بين المللي هم طبعاً در اين شرايط نمي توانند بي تفاوت باشند. پاسخ قطعي است كه اين دستاورد است.

ولي اين كه آدم اين انتظار را  داشته باشد كه به خودي خود هر يك از اين اجلاس ها مسأله را فيصله دهد؛ نه اين دور از واقعيت است. در مجموع اين حركت ها مي تواند تأثير گذار باشد و تأثيرات بسياري هم مي تواند داشته باشد.

سؤال: مواضع سران كشورها را امروز چطور ديديد در بريكس، چه نكات برجسته اي به چشم شما آمد؟
آقاي شهرابي: طبيعي است در اين اجلاس و صحبت هايي كه من شنيدم، هر كس با ادبيات خود صحبت مي كرد. با ادبيات و زبان خودش صحبت مي كرد. مثلاً فرض كنيد وزيرخارجه هند يك جايي است كه اصلاً ادبياتش زننده است، مثلاً از حماس صحبت مي كند به عنوان سازمان تروريستي نام مي برد. آن چيزي كه وجه مشترك دخالت هاي سران كشورهاي بريكس بود؛ آتش بس كه حالا بعضي با لفظ موقت، بعضي با لفظ دائم بر آن تأكيد داشتند. جملگي براي كمك رساني آني به مردم غزه و اتخاذ راه حل سياسي تأكيد داشتند كه هر كدام از اين ها به نظرم خواسته ملت فلسطين است در شرايطي كه اسرائيل نتوانسته به اهدافش در صحنه نبرد نظامي دسترسي پيدا كند و افكار عمومي هم عليه او در حركت است و رشد پپدا مي كند.

 اين خواسته ها كه در جمع بندي رئيس جمهور آفريقاي جنوبي ايشان هم تصريح كرد تثبيت شده است كه در مفاد مشخص آتش بس و كمك رساني، اتفاق نظر وجود دارد و پيش بيني هم اين است كه احتمالاً قطعنامه مصوبي هم كه صادر شود، اينها در آن به صراحت بيان شود.

مهم است مثلاً فرض كن آفريقاي جنوبي با لفظ نسل كشي از از اقدامات اسرائيل صحبت مي كند رئيس جمهورش، جنايت جنگي را متذكر مي شود، از ضرورت برگزاري محكمه جهاني براي اين كه  جانيان جنگ را محاكمه كندصحبت مي كند. يا در صحبتي كه رئيس جمهور چين مي كند، قاطعانه از حقوق ملي مردم فلسطين حمايت مي كند. به رنج و ستم ملت فلسطين  در تاريخ اشاره مي كند.

يا آقاي پوتين همين طور، ايشان هم تأكيدات قابل توجهي در رابطه با رنج و ستمي كه مردم فلسطين متحمل شدند دارد و به خواسته ها و حقوق ملت فلسطين توجه دارد.

سؤال: سخنراني آقاي رئيسي را چطور ديديد؟ چه نكته اي در سخنراني ايشان؛ برجسته بود؟
آقاي شهرابي: اگر حمل بر اين نباشد كه تعريف كنيم و واقع بينانه نگاه كنيم، من هم در اين اجلاس و هم در صحبت قبلي كه آقاي رئيسي داشتند در مجامع بين المللي، هيچ كدام از دخالت هاي سران كشورهاي جهان را در اين مقطع به جامعيت و قاطعيت دخالت آقاي رئيسي نمي بينم. اين هم فقط يك ارزيابي سليقه اي نيست كه من مطرح مي كنم. شما نگاه كنيد ايشان تقريباً چيزي نيست كه در رابطه با اين موضوع جا بيندازد .

اینکه  به خواست هاي ملت فلسطين توجه شود؛ ایشان روی خواست هاي فوري و آني تأكيد دارد اینکه مي تواند يك تفاهم و توافق بين المللي حادث شود روي اين، مشخصاً روي آتش بس و كمك رساني ولي فراتر از اين ايشان بند بند مي رود نيازهاي اين مقطع از مبارزات ملت فلسطين را به عنوان پيشنهادات منطقي مطرح مي كند؛ ازجمله محاكمه جنگي كه بعضي كشورهاي ديگر هم به آن تاکید دارند، ايشان با صراحت هم مطرح مي كند.

مسأله قطع روابط، قطع كمك كردن به دولت اسرائيل، تحريم، يك مجموعه اي حتي بعد ثابتش این است كه  جمهوري اسلامي با كسي دعوا ندارد مي گويد راه حل من اين است كه همه پرسي شود.

شیوه دموكراتيك شيوه اي است كه مي تواند در اين مناقشه با آن برخورد شود. اتفاقاً تنها راهكاري است كه حقوق اسرائيلي هاي مستقر در فلسطين را هم تأمين مي كند، يعني شرايطي را به وجود مي آورد كه به اين حاكميت آپارتايد و حكومت نژادپرست اسرائيل خاتمه داده شود و راه حلي است كه به نظرم انساني، منطقي و از هر نظر هم كه ببينيد منطقی است.

ولی اينها راه حل ها و پيشنهاداتي كه است جمهوري اسلامي صبورانه مطرح مي كند و تفاهمات و توافقاتش را با دول ديگر منوط به اين كه همه بايد اين را بپذيرند تا قدم برداريم نيست. به اين شكل به نظرم موضع اصولي و صحيحي را جمهوري اسلامي در اين زمينه داشته و آقاي رئيسي بازگو كرده است.
پايان.