احیاء ۲۲ هزار و ۸۰۰ رشته قنات در‎برنامه هفتم

 

به دهکده‌ای سرسبز، میان دامنه‌های جنوبی شیرکوه و کویر سیاه کوه در حاشیه کویر مرکزی ایران می‌رویم. 

روستایی در پایان دست حوزه آبخیز نیوک در میبد استان یزد. این روستا در ۱۰ سال گذشته هر سال شاهد سیل بوده، یکی از این سیل‌ها که در ذهن اهالی روستا ماندگار شده، سیل بهار سال ۱۳۹۸ که با بارش ۱۸ میلی متری باران آغاز شد.

 

آقای جنتی رئیس اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری میبد، میزان خسارات ناشی از سیل در این روستا را حدود ۱۰ میلیارد تومان در سال ۹۸ برآورد کرد. 

 

اما تابستان پارسال آخرین باری بود که سیل به روستای نیوک زد، با اینکه بارش‌ها بیش از ۲ برابر سال ۹۸ بود. 

ولی خسارت‌های کمتر برآورد شد.

 

اجرای طرح‌های آبخیزداری در این روستا، به غیر از اینکه باعث کاهش خسارت جانی و مالی اهالی روستا شد، قنات روستا را هم پُر آب کرد. عملیات آبخیزداری در روستای نیوک نقش حفاظتی جهت تاسیسات و خانه‌های پایین دستی روستا داشته است. 

 

پیشه مردم در این منطقه از کویرکشور، دامداری و کشاورزی است که وابسته به قنات به جای مانده از پیشینیان است. 

 

در بالا دست روستای نیوک، ۲ بند خاک احداث شده که باعث افزایش بیش از ۵۰ درصدی آب قنات روستا شده است.

 

اکنون با قنات پرآب، کسب و کار و کشت و زر در روستا رونق گرفته. کشاروزان و باغداران در زمین‌های زراعی خود علوفه، یونجه و انواع میوه تولید می‌کنند. 

 

شرافتی معاون دفتر حفاظت خاک و آبخیزداری سازمان منابع طبیعی گفت: طی برنامه هفتم قرار شده ۲۲ هزار و ۸۰۰ رشته قنوانتی که در محدوده مطالعات قرار دارد، احیاء شود. 

 

بر اساس آمار سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری در مساحت ۳ هزارو ۵۰۰ هزار هکتاری حوزه آبخیز نیوک ۴۰ درصد عملیات آبخیزداری انجام شده است که همین آبخیز نیم بند نیوک، خسارت ناشی از سیل پارسال در این منطقه را ۷۰ درصد کاهش داده است.

 

گفتنی است: قنات به عنوان سازگارترین و باصرفه‌ترین شیوه بهره‌برداری از آب‌های زیرزمینی می‌تواند در کاهش هزینه‌های تولید و در نتیجه رونق تولیدات کشاورزی و صنعت بسیار مؤثر باشد. در مجموع، رونق اقتصادی این نواحی در گرو بهره‌برداری بخردانه از منابع آبی این نواحی است که قنات در این زمینه می‌تواند مهمترین نقش را بازی کند.