طرح بهسازی و نوسازی مزارع پرورش میگو در کشور

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما، طرح بهسازی و نوسازی مزارع خاکی پرورش میگو به همت مرکز مدیریت طرح‌های کلان و پیشران معاونت علمی به منظور تکمیل و بهسازی اجرای فرایند پرورش میگو در مزارع و افزایش سطح برداشت تا ۳۰۰ درصد بر واحد سطح به جریان افتاد.

با همکاری یک شرکت دانش بنیان، موسسه جهاد توسعه وزارت جهاد کشاورزی، شرکت بین المللی نگار نصر بنیاد تعاون بسیج و مرکز مدیریت طرح‌های کلان و پیشران معاونت علمی و فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری، طرح بهسازی و نوسازی مزارع خاکی پرورش میگو به منظور تکمیل و بهسازی اجرای فرایند پرورش میگو در مزارع و افزایش سطح برداشت تا ۳۰۰ درصد بر واحد سطح، به جریان افتاد.

طی اجرای این طرح، عملیات بهسازی و نوسازی یک مزرعه نمونه در مدت دو سال در یک مزرعه ۲۰ هکتاری انجام خواهد شد.

در این طرح علاوه بر سرمایه‌گذاری موسسه جهاد توسعه به مبلغ ۱۳ میلیارد ریال، شرکت بین المللی نگار نصر به مبلغ ۹۰ میلیارد ریال، شرکت نوین پرورش دهکده مروارید به مبلغ ۱۵۳ میلیارد ریال، مرکز مدیریت طرح‌های کلان، ۱۰۰ میلیارد ریال قرض الحسنه را در اختیار این شرکت قرار داد تا طی مدت دو سال، سطح پایدار برداشت بر واحد هکتار را به ۱۰ تن و در پایان سال دوم به ۱۵ تن ارتقا دهد و الگوی بهسازی و ارتقاء بهره‌ وری در مزارع را تدوین، استاندارد و ترویج کند.

این الگو در بهسازی و نوسازی مزارع خاکی پس از اجرای موفق به مزارع میگو، به پرورش دهندگان در ۷ استان ساحلی، با اجرای کارگاه‌های آموزشی ارائه و ترویج داده خواهد شد.

به گفته محمد ایزدی، رئیس هیات مدیره  این شرکت در خصوص ضرورت اجرایی کردن این طرح کلان، مساله ما در ارائه این طرح، بازدهی و بهره وری پایین روش‌های قدیمی کشت میگو بود چرا که همین بهره وری پایین باعث می‌شود تا تولید پایداری هم نداشته باشیم.

به گفته او، اگر مزارع موجود ما بهسازی و اصلاح شود، میزان تولید ما حتی در استخر‌های موجود چند برابر بیشتر خواهد شد.

وی، مقاومت جوامع محلی و پرورش دهنده‌ها با روش‌های نوین کشت میگو را از جمله چالش‌های این طرح برشمرد و گفت: پرورش دهندگان، چون با سامانه های قدیمی کار کرده اند، در مقابل تغییرات، مقاومت نشان می‌دهند که البته امری طبیعی است و رد پای چنین واکنش‌هایی را در دیگر صنایع هم می‌توان ردگیری کرد؛ همانگونه که این مقاومت در برابر فن آوری مادامی که از کشاورزی سنتی به کشاورزی مدرن شیفت پیدا کردیم هم در میان کشاورزان و مصرف کنندگان دیده شد.

ایزدی در خصوص برنامه‌ای که در این طرح کلان برای بهسازی مزارع کشت میگو در دست انجام دارند، توضیح داد: یک مزرعه را به عنوان پایلوت در نظر گرفته ایم و می‌کوشیم تا فرآیند‌های فنی را در آن مستندسازی کرده و نحوه کار با آن را به پرورش دهندگان آموزش دهیم تا خروجی را به صورت عینی ببینند.

وی ادامه داد: در این فرآیند چند مساله را مدنظر داریم، اینکه به ساده‌ترین شکل ممکن این روش ها  و فرآیند‌ها را عملیاتی و دسترس پذیر کنیم و از یکسری روش های جزیره‌ای در آبزی پروری استفاده می‌کنیم که قابلیت اجرا در اکثر مزارع را داشته باشد و درا اجرای این پایلوت را در  هرمزگان و بعد قشم در دست انجام داریم.

رئیس هیات مدیره این شرکت در تبیین این که پیاده سازی این جنس از طرح‌ها چه کمکی به اقتصاد کشور خواهد کرد، تصریح کرد: ما تقریبا سالانه چیزی حدود ۵۰ هزار تن میگو برداشت می‌کنیم و میگو هم به صورت میانگین بین سه چهار دلار از مزرعه دلار خریداری می‌شود، قیمت جهانی میگو در چند سال اخیر متناسب با وزن میگو ۵ تا ۶ دلار بوده است. ۵۰ هزار تن ما چیزی حدود ۱۵۰ میلیون دلار برای ما ارز آوری دارد و اگر این عدد در یک برنامه چند ساله به ۱۰۰ هزار تن برسانیم، ارزآوری کشور به ۵۰۰ میلیون دلار خواهد رسید.

به گفته او، در یک برنامه چند ساله مدون میزان تولید کشور می‌توان به بیش از ۱۵۰ هزار تن در سال و ارز آوری بیش از ۵۰۰ میلیون دلاری در سال رساند.

میزان تولید میگوی کشور در سال ۱۴۰۱ حدود ۶۱ هزار تن بوده است. این میزان در سال ۱۴۰۲ به دلیل شیوع بیماری AHPND به حدود ۵۰ هزار تن رسید.

هم اکنون سطح زیر کشت میگوی کشور حدود ۲۰ هزار هکتار است که با توجه به ظرفیت سواحل کشور به خصوص سواحل جنوبی قابلیت افزایش سالانه حدود ۳۰ درصد در افزایش سطح کشت وجود دارد.

با توجه به سطح زیر کشت و میزان برداشت میگو، میانگین برداشت میگو در هر هکتار حدود ۲.۵ تن است. هم اکنون ارزش صادراتی میگوی پرورشی حدود ۱۵۰ میلیون دلار است که این میزان طی یک برنامه میان مدت ۴ تا ۵ ساله میتواند به حدود ۷۰۰ تا ۹۰۰ میلیون دلار برسد.

وی ادامه داد:اکوادور در  ۲۰۱۰ حدود ۲۰۰ تن تولید میگو داشت، اما بعد از عملیاتی سازی برنامه‌های بهسازی پرورش میگو، این میزان در ۲۰۲۱ به بیش از یک میلیون تن رسید و پیش بینی می‌شود در ۲۰۲۴ به بیش از یک میلیون و ۴۰۰ هزارتن برسد؛ یعنی در یک برنامه ۱۲، ۱۳ ساله توانستند به بزرگترین تولید کننده میگو در دنیا بدل شوند.

به گفته او، اکوادور سالانه چیزی حدود چهار میلیارد دلار فقط ارزآوری در بخش میگو دارد و ارزش ارزش صادرات میگوی آن در ۲۰۲۲ حدود ۷.۳ میلیارد دلار بوده است.

از این رو، اگر فرآیند‌های بهسازی مزارع میگو بر مزارع کشور ما هم حاکم شود، به تولید پایدار در این بخش خواهیم رسید.

ایزدی با بیان اینکه مزارع پرورش میگو ما در حال حاضر، عملا برای پرورش دهنده ضررده است، اظهار داشت: اگر پرورش دهندگان میگو در مزارع خاکی ضرر نمی‌کنند، صرفا به خاطر یارانه پنهانی است که دولت در قالب یارانه برق به آنها ارائه می‌کند.

وی تاکید کرد: بهره وری پایین ادامه دار نیست و اگر ما یک برنامه مدون داشته باشیم، می‌توانیم ارزآوری را در برداشت میگو سه، چهار برابر کنیم.

رئیس هیات مدیره این شرکت در خصوص اینکه طرح بهسازی و نوسازی مزارع خاکی پرورش میگو در چه مرحله‌ای قرار دارد، خاطرنشان کرد: کار‌های مطالعاتی و تحقیق و توسعه انجام شده است و در مسیر اجرا منتظر حمایت‌های مالی هستیم که اجرایی شدن آن را کلید بزنیم.