شعار امسال؛ هر ماما یک سفیر جوانی جمعیت

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای استان خوزستان، دکتر پژمان بختیاری نیا به خبرنگار کا گفت: مامایی شغلی مصادف با تاریخ حیات بشریت است و ماما فردی است که آثار خدماتش در همه مراحل زندگی یک زن از دوران جنینی تا کهنسالی همراه او است و مراقبت‌هایی که توسط ماما انجام می‌شود، تضمین کننده حمایت و یاری رسان به مادران است و این چیزی است که این حرفه را از سایر حرفه‌ها متمایز می‌کند، خواست و میل کمک کردن به مادران و خانواده آنان، بهترین تعریف برای ماما است.

وی با بیان اینکه دستاورد‌های خدمات حوزه بهداشت کشور در ۴ دهه اخیر متنوع بوده و در برخی موارد در سطح بین‌المللی الگو و زبانزد بوده است، افزود: کاهش شاخص‌های مرگ نوزادان و مادران باردار از مهم‌ترین این دستاورد‌ها محسوب می‌شود و این موفقیت مرهون توسعه خدمات شبکه‌های بهداشتی در جمعیت‌های محروم بوده و از جمله اساسی‌ترین عوامل پیشرو در این زمینه توسعه نیروی انسانی از جمله دانش‌آموختگان مامایی در بخش سلامت است.

دکتر بختیاری نیا ادامه داد: با ابلاغ سیاست‌های کلی جمعیتی از سوی مقام معظم رهبری ارتقای پویایی، بالندگی و جوانی جمعیت با افزایش نرخ باروری به بیش از سطح جانشینی، همچنین تسهیل و ترویج تشکیل خانواده و افزایش فرزندآوری، مورد تاکید ویژه و در سر لوحه برنامه‌های حوزه بهداشت و سایر حوزه‌های مرتبط قرار گرفت، در همین راستا در طرح تحول نظام سلامت، از محور‌های مهم، ترویج زایمان طبیعی تعریف شد که بدیهی است بازوی عمده در تحقق این محور، ماما است و در جریان اجرای طرح تحول نظام سلامت کشور در حیطه بهداشت اقدامات سازنده‌ای صورت گرفت که منجر به پررنگ‌تر شدن جایگاه حرفه مامایی در نظام سلامت و توسعه بکارگیری آنها با جذب بیشتر فارغ‌التحصیلان رشته مامایی شد.

رئیس مرکز بهداشت خوزستان اضافه کرد: توسعه مراکز خدمات جامع سلامت و پایگاه‌های سلامت و ارائه خدمات فعال در شهر‌ها و سکونتگاه‌های غیررسمی و حاشیه شهر‌ها از دیگر دستاورد‌های طرح تحول است و تمام این موارد در نهایت منجر به این شد که گام‌های بزرگ و مؤثری در افزایش کیفیت آموزش و خدمات بهداشت باروری، ترویج زایمان ایمن و فیزیولوژیک و پیشگیری و غربالگری‌های زودهنگام کنسر‌ها در کشور برداشته شود که بدون شک استفاده از علم و تجربه دانش آموختگان این رشته، نقش مؤثری در کاهش مخاطرات و ارتقای سطح سلامت مادران، کودکان و خانواده‌ها خواهد داشت.

اقدامات حوزه مامایی در ارتباط با زایمان طبیعی و فیزیولوژیک

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز می‌گوید: کلاس‌های آمادگی برای زایمان در حوزه بهداشت از سال ۱۳۹۳ راه‌اندازی شده و آموزش به مادران در طول دوران بارداری در این کلاس‌ها صورت می‌گیرد، با شرکت در این کلاس‌ها که توسط مربیان دوره دیده‌ای اداره می‌شود که همگی ماما هستند. آگاهی مادر در مورد توانایی‌هایش برای انجام زایمان طبیعی افزایش پیدا می‌کند و برای رویارویی با این دوران آمادگی پیدا می‌کند و با بهره‌برداری از روش‌های کاهش درد غیردارویی و غیرمداخله‌ای می‌تواند زایمان راحت و فیزیولوژیک را تجربه کند. البته امروزه پیشرفت سایر شاخه‌های طب باعث شده افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای بیشتری به سنین تولید مثل برسند و قطعاً با چالش‌های بیشتری در مراقبت‌های دوران بارداری این افراد مواجه خواهیم بود.

وی افزود: با توجه به آمار بالای سزارین در کشور، موفقیت در ترویج زایمان طبیعی و فیزیولوژیک، با سرمایه‌گذاری بیشتر روی ارتقاء عملکرد ماماها، حاصل می‌شود همچنین در سال ۱۴۰۲ بیش از ۵۷ هزار مادر باردار خدمات مراقبتی دوران بارداری را در واحد‌های بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اهواز دریافت کردند و این آمار نشان دهنده این است که بیش ۹۰ درصد مراقبت مادران باردار در سال ۱۴۰۲ در مراکز خدمات جامع سلامت انجام شده است.

اقدامات جامعه مامایی چه تأثیری در کاهش آمار مرگ‌ومیر مادران باردار

دکتر بختیاری نیا گفت: مقوله سلامت یکی از نیاز‌های اساسی انسان است که نمی‌توان از آن چشم‌پوشی کرد و از آنجایی که زنان محور اصلی سلامت و اعتلای خانواده و جامعه محسوب می‌شوند، حفظ سلامت آنان یکی از مهم‌ترین اولویت‌های برنامه سلامت است. در این بین و در ارتباط با سلامت زنان با فاجعه‌ای بزرگ تحت عنوان مرگ مادر مواجه هستیم، مرگی که ناشی از عوارض دوران بارداری و زایمان است و یکی از مهم‌ترین شاخص‌های توسعه یعنی نسبت مرگ‌ومیر مادران را به خود اختصاص می‌دهد. عوامل مختلفی در کاهش موارد مرگ مادران باردار تأثیرگذار است و مراقبت با کفایت از آنها در این بین از جایگاه خاصی برخوردار است، ماما‌ها با ارائه خدمات مراقبتی با کیفیت و کارآمد و شناسایی به موقع عوامل خطر و مدیریت صحیح آنها نقش مؤثری در پیشگیری از مرگ مادران و حفظ جان مادر و نوزاد او ایفا می‌کنند.

نقش ماما‌ها در ترویج تغذیه با شیر مادر

وی ادامه داد: ماما‌ها نقش مؤثری در ترویج تغذیه با شیر مادر داشته و بهترین مشاوران ترویج تغذیه با شیر مادر در بیمارستان‌های دوستدار کودک و مراکز مشاوره شیردهی هستند، اجرای برنامه تماس پوست با پوست در ساعت اول تولد چه در زایمان طبیعی و چه در زایمان به شیوه سزارین بر عهده ماما‌ها است و آنها نشان دادند که بهترین پایشگران سیستم ارزیابی ۱۰ اقدام در بیمارستان‌های دوستدار کودک هستند.

دکتر بختیاری نیا ادامه داد: همچنین مراقبت از مادران باردار بخشی از شرح وظایف پرسنل مامایی را در واحد‌های بهداشتی به خود اختصاص می‌دهد، در برنامه میانسالان معاینات ادواری زنان، غربالگری انواع کنسر‌های بانوان و مشاوره‌های تخصصی در زمینه باروری، در برنامه باروری سالم مشاوره‌های فرزندآوری و مشاوره باروری سالم توسط آنها صورت می‌گیرد.

نقش ماما در ارتقای سلامتی مادر، نوزاد و جامعه

وی اضافه کرد: ماما می‌تواند در ارتقای سلامتی مادر، نوزاد و جامعه تأثیرگذار باشد و در محور‌هایی مانند آموزش‌های بهداشت دوران بلوغ و مشاوره‌های حین ازدواج و پیش از بارداری، مشارکت با مادران در جهت انجام مراقبت‌های دوران بارداری و حمایت از آنها با در نظر گرفتن فرهنگ و سنت‌های خانواده و جامعه، حامی برای مادر در موقع زایمان و دسترسی مادر به امکانات و تجهیزات لازم، انجام زایمان فیزیولوژیک و طبیعی، افزایش آگاهی خانواده در خصوص اهمیت مراقبت بارداری، علائم خطر و مراجعه به موقع به مراکز پزشکی، مراقبت از نوزاد و تغذیه انحصاری با شیر مادر و انجام خدمات باروری سالم در راستای تحقق سیاست‌های جمعیتی ابلاغی مقام معظم رهبری همچنین خدمات مراقبتی زنان ویژه سنین میانسالی و سالمندی مادر و نوزاد را همراهی کند.

چند ماما در حوزه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اهواز فعالیت دارند و هدف این کارگروه چیست؟

دکتر پژمان بختیاری نیا هدف از ارائه خدمات و برنامه‌های این حوزه را ارتقای کمی و کیفی پوشش خدمات مراقبتی، همچنین برنامه‌ریزی به منظور بهبود شاخص‌های سلامت، انجام پژوهش و طرح‌های تحقیقاتی مرتبط عنوان کرد و گفت: محل خدمت رسانی ماما‌ها در حوزه بهداشت عموماً مراکز خدمات جامع سلامت، پایگاه‌های سلامت شهری و روستایی، واحد‌های ستادی مرتبط در سطح شهرستان و استان، واحد‌های مختلف دیگری مانند کلاس‌های آموزشی و آمادگی برای زایمان، مراکز آموزش‌های حین ازدواج، مراکز مشاوره شیردهی و مراکز آموزش بهورزی است و در حال حاضر بیش از ۹۰۰ ماما در حوزه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اهواز فعالیت دارند، وظایف پرسنل مامایی در واحد‌های بهداشتی در حیطه‌های سلامت مادران، میانسالان، باروری سالم، کودکان و سالمندان است.

وی افزود: امسال در روز جهانی مامایی سطح دانشگاه ۲۸ ماما در حوزه بهداشت به عنوان مامای نمونه و ۲ ماما به عنوان مامای نمونه کشوری انتخاب شده اند.