بیماری تیرویید را بشناسیم

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای استان خوزستان، به گفته پزشکان ، بیماری تیروئید شیوع زیادی دارد. تیروئید یک غده کوچک پروانه‌ای شکل است که در وسط و قسمت تحتانی گردن قرار دارد. وظیفه اصلی این غده، کنترل متابولیسم بدن است (سلول‌هایی که وظایف ضروری را برای زنده ماندن انجام می‌دهند). تیروئید به منظور کنترل متابولیسم، هورمون‌های T۴ و T۳ را تولید می‌کند و مقدار مصرف انرژی را به سلول‌های بدن مخابره می‌کند. غده تیروئید که وظیفه خود را بدرستی انجام می‌دهد، مقدار مناسبی از هورمون‌ها را تولید کرده و عملکرد متابولیسم بدن را با سرعت رضایت بخشی حفظ می‌کند؛ بنابراین هرچه هورمون‌ها مورد استفاده قرار بگیرند، این غده جایگزین آنها را تولید می‌کند.
مقدار هورمون تیروئید در جریان خون بواسطه غده هیپوفیز کنترل و ردیابی می‌شود. هنگامی که غده هیپوفیز که در مرکز جمجمه زیر مغز قرار دارد، فقدان این هورمون یا افزایش سطح هورمون‌های تیروئید را احساس می‌کند، هورمون TSH را تنظیم کرده و آن را برای تیروئید ارسال می‌کند.

بیماری تیروئید

هنگامی که این غده، مقدار زیادی هورمون تولید می‌کند، سرعت مصرف انرژی در بدن بیشتر می‌شود که به این حالت، پرکاری تیروئید گفته می‌شود. اما هنگامی که این غده، هورمون بقدر کافی تولید نمی‌کند، سرعت مصرف انرژی کمتر می‌شود که به این حالت، کم کاری تیروئید گفته می‌شود. دلایل زیادی برای ابتلا به این بیماری وجود دارد.

چه کسانی به بیماری تیروئید مبتلا می‌شوند؟

درحال حاضر حدود ۲۰ میلیون امریکایی مبتلا به بیماری تیروئیدی هستند. افراد در هر سن و با هر نژادی می‌توانند به بیماری تیروئید مبتلا شوند. به هرحال زنان ۵ تا ۸ برابر بیشتر از مردان در معرض ابتلا به این بیماری هستند.

دلایل ابتلا به بیماری تیروئید

دلایل زیادی برای ابتلا به این بیماری وجود دارد. موارد زیر منجر به بیماری کم کاری تیروئید می‌شود:
تیروئیدیت: نوعی التهاب غده تیروئید است که می‌تواند روند تولید هورمون‌ها را کاهش دهد.
تیروئید هاشیموتو: یک بیماری بدون درد در سیستم ایمنی که ارثی می‌باشد.
تیروئیدیت بعد از زایمان: این حالت در ۵ تا ۹ درصد از زنانی بعد از زایمان رخ می‌دهد و معمولا موقتی و گذراست.
کمبود ید: مشکلی که تقریبا ۱۰۰ میلیون نفر در دنیا را درگیر کرده است. ید عنصری است که غده تیروئید از آن برای تولید هورمون استفاده می‌کند. با وجود شیوع کمبود ید قبل از دهه ۱۹۵۰ در امریکا، کمبود ید با استفاده از نمک ید برطرف شده است.
غده تیروئید کم کار: از هر ۴ هزار نفر، یک نوزاد به این بیماری مبتلا می‌شود. اگر این بیماری درمان نشود، کودک دچار عقب ماندگی جسمی و ذهنی می‌شود. از همین رو به منظور آزمایش عملکرد این غده، از همه نوزادان در بیمارستان تست غربالگری تیروئید گرفته می‌شود.

پرکاری تیروئید

بیماری گریو که کل غده تیروئید پرکار شده و هورمون زیادی را تولید می‌کند. به این بیماری، گواتر سمی (بزرگی غده تیروئید) گفته می‌شود. ندول‌ها در این غده پرکار می‌شوند. به یک ندول، ندول تیروئید سمی با عملکرد مستقل گفته می‌شود درحالیکه به چندین ندول، گواتر چند ندولی سمی گفته می‌شود. تیروئیدیت، بیماری است که می‌تواند با درد و یا بدون درد باشد. در این بیماری، هورمون‌ها آزاد می‌شوند و در این غده ذخیره شده که در نهایت موجب پرکاری تیروئید طی چند هفته یا چند ماه می‌شود. نوع بدون درد آن غالبا در زنان بعد از زایمان ظاهر می‌شود. مقدار ید با مصرف دارو‌هایی مثل آمیودارون، محلول لوگول (ید) و برخی شربت‌های سرفه افزایش می‌یابد که این موجب افزایش یا کاهش روند تولید هورمون تیروئیدی در برخی افراد می‌شود. علایم کم کاری تیروئید شامل خستگی، نامنظمی قاعدگی، فراموشی، افزایش وزن، خشکی و زبری پوست و مو، صدای خشن و حساسیت به سرما است. علایم پرکاری تیروئید شامل عصبانیت/ تحریک پذیری، ضعف عضلات یا لرزش، نامنظمی قاعدگی، کاهش وزن، بی خوابی، بزرگ شدن غده تیروئید، مشکلات بینایی یا سوزش و التهاب چشم و حساسیت به گرما است.

تشخیص بیماری تیروئید

تشخیص بیماری تیروئیدی می‌تواند سخت و دشوار باشد، چون گاهی علایم و نشانه‌های آن با سایر بیماری‌ها اشتباه گرفته می‌شود. خوشبختانه از تست هورمون تحریک کننده تیروئید (TSH) برای تشخیص و شناسایی بیماری‌های تیروئیدی حتی قبل از شروع علایم استفاده می‌شود. طبق گزارش ژورنال انجمن پزشکی امریکا، غربالگری این غده از نوع خفیف در زنان و مردان بالاتر از ۳۵ سال به اندازه غربالگری برخی مشکلات مثل کلسترول بالا یا فشار خون مقرون به صرفه است.
هنگامی که این بیماری به موقع تشخیص داده شود، با استفاده از شیوه‌های درمان و قبل از شروع علایم می‌توان بیماری را کنترل کرد.

درمان بیماری تیروئید

هدف از درمان این بیماری، احیا و بازگرداندن سطح این هورمون به حالت نرمال است. کم کاری تیروئید با دارویی بنام لووتیروکسین درمان می‌شود. لووتیروکسین یک قرص هورمونی است که کمبود این هورمون را در بدن جبران می‌کند. پزشک می‌تواند دوز این دارو را تعیین کند و سطح هورمون را در فرد بیمار تحت کنترل در آورد و آن را به حالت نرمال و اولیه بازگرداند. در پرکاری تیروئید که عموما درمان سخت تری دارد، لازم است روند تولید هورمون تیروئید به حالت نرمال بازگردد. درمان این نوع بیماری شامل استفاده از دارو برای جلوگیری از تولید هورمون، استفاده از ید رادیواکتیو که تیروئید را غیرفعال می‌کند و حتی جراحی تیروئید که کل یا بخشی از این غده برداشته می‌شود. مشهورترین روش درمان، ید رادیواکتیو است. این نوع درمان غالبا موجب کم کاری تیروئید شده که نیازمند مصرف لووتیروکسین می‌باشد تا سطح هورمون به حالت نرمال بازگردد. این بیماری از جمله بیماری‌هایی هستند که فرد را تا آخر عمر درگیر می‌کنند؛ بنابراین این بیماران با مدیریت دقیق می‌توانند سالم زندگی کنند و از عمر طبیعی برخوردار شوند.