طراحی و ساخت دستگاه شبیه‌ساز فضایی ریزگرانش در شیراز

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای مرکز فارس،معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی شیراز، از طراحی و ساخت دستگاه شبیه‌ساز فضایی ریزگرانش (Microgravity) از نوع «موقعیت یاب تصادفی» یا همان Random Positioning Machine (RPM)، به عنوان یک دستگاه دارای فناوری پیشرفته (High Tech) در این دانشگاه خبر داد.
محمد هاشم هاشم‌پور، گفت: این شبیه‌ساز فضایی توسط سید محمد جواد مرتضوی، رئیس مرکز تحقیقات پرتو‌های یونساز و غیر یونساز دانشگاه علوم پزشکی شیراز و جواد مرادقلی، پژوهشگر پسا دکترای این مرکز تحقیقاتی، توسعه داده شده است.
حسین پارسایی، مدیر توسعه فناوری سلامت معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی شیرازهم با اعلام آمادگی و استقبال از طرح‌های فناورانه دانشگاهیان گفت: دستگاه شبیه‌ساز فضایی ریزگرانش، در قالب یک طرح فناورانه مصوب کارگروه فناوری سلامت دانشگاه علوم پزشکی شیراز تولید شده است.
مجری هیئت علمی طرح فناورانه «طراحی، ساخت و اصلاح مولفه‌های کلیدی سامانه شبیه‌ساز ریزگرانش پایدار برای شبیه‌سازی محیط فضا بر روی سطح زمین» هم گفت: دستگاه‌های ریزگرانش، شرایط گرانش نزدیک به صفر و بی وزنی همچون محیط فضا را بر روی زمین ایجاد می‌کنند.
سیدمحمدجواد مرتضوی با اشاره به تاثیرات فراوان ریزگرانش بر پدیده‌های فیزیکی و نیز سامانه‌های زیستی افزود: به کمک این دستگاه‌ها، افزون بر اجرای پژوهش‌های زیست‌شناسی و پزشکی فضایی در زمین، امکان اجرای پژوهش‌های مرتبط در زمینه‌های گوناگون علوم پزشکی از جمله پژوهش‌های سلولی و ملکولی، مهندسی بافت و نیز ساخت برخی دارو‌ها فراهم می‌شود.
وی گفت: در بررسی پیامد‌های زیستی رویارویی با محیط فضا، در نظر گرفتن تنها یک عامل اثرگذار فضایی همچون ریزگرانش، ممکن است سبب بروز خطا‌های بزرگ در تعمیم نتایج به محیط واقعی فضا شود، چرا که دیگر عوامل اثرگذار در محیط فضا نیز به صورت پیوسته در حال برهم کنش با ریزگرانش بوده و می‌توانند اثرات آن را تشدید یا تضعیف کنند.
استاد گروه فیزیک و مهندسی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز افزود: ویژگی ممتاز دستگاه شبیه‌ساز ریزگرانش طراحی و ساخته شده در این دانشگاه آن است که افزون بر ریزگرانش می‌تواند همزمان عوامل اثرگذار دیگری همچون تابش پرتو‌های یونساز را نیز با بهره‌گیری از امکانات جانبی آن ایجاد کرده و اثرات آنها را بر روی نمونه آزمایشگاهی بررسی کند.
مرتضوی با اشاره به امکان بهره‌گیری از سپر فعال (Active Shield) برای محافظت از انسان در برابر پرتو‌های فضایی، بیان کرد: سامانه RPM توسعه یافته در دانشگاه علوم پزشکی شیراز، قادر به تولید میدان مغناطیسی ایستا مشابه با میدان مغناطیسی زمین است.
این استاد پژوهشگر و فناور دانشگاه علوم پزشکی شیراز گفت: استفاده از میدان‌های مغناطیسی در ایستگاه‌های فضایی برای انحراف ذرات باردار، مانند ذرات موجود در باد‌های خورشیدی و تابش‌های کی‌هانی یکی از روش‌های محافظت فضانوردان در مقابل پرتو‌های فضایی است.