نرخ صفر مالیاتی، قانونی روی زمین مانده

به گزارش خبرنگار گروه اقتصاد کلان خبرگزاری صدا و سیما، بیش از سه سال است که مجلس به دولت‌ها تکلیف کرده که دیگر معافیت‌های مالیاتی بدون قید و شرط ممکن نیست و باید با دریافت اظهارنامه مالیاتی و بررسی دفاتر آن ها، معافیت را اعمال کند.

این نوع معافیت را نرخ صفر مالیاتی می‌گویند. یعنی فعال اقتصادی که شامل معافیت مالیاتی می‌شود باید برای بهره مندی از این معافیت، ابتدا اظهارنامه تمام فعالیت‌های اقتصادی خودش را ارائه کند سپس مشمول معافیت شود. اما آنطور که دیوان محاسبات کل کشور، برای هر سال تفریغ بودجه ارائه می‌کند در هر گزارش اینطور عنوان کرده که دولت ها، نرخ صفر مالیاتی را جایگزین معافیت‌های مالیاتی نکرده‌اند.

* گزارش تفریغ بودجه ۱۴۰۲

نرخ صفر به صورت کامل اجرایی نشد

آقای صفائی نسب، مشاور رئیس دیوان محاسبات کل کشور در گفت‌و‌گو با خبرنگار خبرگزاری صدا وسیما می‌گوید: این نرخ صفر مالیاتی که سال هاست به دولت‌ها تکلیف شده، هنوز به صورت جامع اعمال نشده است. هدف از وضع قانون این است که فعالیت‌های اقتصادی شفاف شده و میزان معافیت‌های اعطایی به طور دقیق محاسبه و در دفاتر ثبت شود.

وی افزود: باید مشخص شود که فرد یا افرادی که در حوزه شغلی معاف از مالیات فعالیت می‌کنند، آیا درهمان حوزه هستند یا فعالیت دیگری در سایه معافیت‌ها انجام می‌دهند. اگر فعالیت اقتصادی مطابق با معافیت باشد بعد از بررسی‌ها سازمان مالیاتی با نرخ صفر درصد یعنی همان معافیت با آن فعال اقتصادی برخورد می‌کند.

همه ما در این سال‌ها بار‌ها شنیده‌ایم که فردی با سو استفاده از یک شغل که معاف از مالیات است، فعالیت‌های دیگری انجام داده است. مثلا کشف فرار مالیاتی چند میلیاردی در قالب یک صندوق قرض الحسنه که ماهیت آن خیرخواهانه بوده، اما در اصل کار اقتصادی رخ داده است.

معافیت‌ها باید ساماندهی شوند

به همین دلیل است که هم مجلس و هم دولت در سال‌های متوالی به تعدد معافیت‌های مالیاتی انتقاد داشته‌اند. موضوعی که آقای فرید موسوی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی اینطور آن را تشریح میکند که در مجلس هرگاه خواستیم یک قشری را حمایت کنیم متاسفانه به آن‌ها معافیت مالیاتی دادیم و بعد‌ها این معافیت‌ها آنقدر زیاد شد که از دست مجری و قانون گذار هم در رفت.

بحثی که آقای سبحانیان، رئیس سازمان امور مالیاتی هم آن را تایید کرده و معتقد است که معافیت‌های مالیاتی باید ساماندهی شوند. اما راهکار این ساماندهی را قانون گذار یعنی مجلس از همان سال ۹۹ برای دولت‌ها مصوب کرده، اما تاکنون عملکردی از آن به چشم نخورده است.

این موضوع را یکبار سال گذشته از رئیس کمیسیون اقتصادی وقت مجلس پیگیری کردیم، اما آقای پورابراهیمی مدعی شد، برخلاف اینکه در قانون بودجه ذکر شده دولت‌ها باید گزارش عملکرد این بند از قانون را هر سه ماه یکبار به مجلس گزارش کند، اما هیچ گزارشی بر این مبنا به مجلس شورای اسلامی ارسال نشده است.

یکسال از این موضوع گذشت و ماجرای فرار‌های مالیاتی متعدد در سایه معافیت‌های مالیاتی نیز بیشتر شد. به همین دلیل بازهم سراغ ناظران قانون رفتیم.

آقای طغیانی، نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس در گفت‌و‌گو با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، گفت: موضوع نرخ صفر مالیاتی برای ساماندهی معافیت‌های مالیاتی بسیار مهم است، اما در سال‌های گذشته اقدامی مبنی بر اخذ اظهارنامه مالیاتی از مشمولان معافیت صورت نگرفته است. مجلس به جد پیگیری می‌کند که این قانون اجرایی شود.

با گذشت نزدیک به ۵ سال از تصویب این قانون، روی زمین ماندن آن کاملا آشکار است و مجریان امر، برای کشف هر چه بهتر فرار‌های مالیاتی باید این قانون را اجرایی می‌کردند.

گزارش از خبرنگار اقتصاد کلان خبرگزاری صدا و سیما - نرگس معززی