نوروز در زبان و ادب فارسی جایگاه ویژه دارد

اسماعیل آذر استاد و پژوهشگر در گفت‌و‌گو با خبرنگار صداوسیما گفت: نوروز، به عنوان یک جشن باستانی، نمادی از نو شدن و تجدید حیات است که در هر گوشه از ایران و جهان بازتابی از آن دیده می‌شود. نوروز نه تنها یک تغییر تقویمی، بلکه فرصتی برای تجدید اندیشه و یادآوری پیوند آن با زبان فارسی است. 

وی افزود: در این ایام، با هر فرا رسیدن نوروز، شناسنامه هر فرد سنگین‌تر می‌شود و یادآوری می‌کند که یک سال دیگر به عمر انسان افزوده شده است. 

 استاد و پژوهشگر گفت: در ادب فارسی، بسیاری از شاعران از جمله منوچهری دامغانی، سعدی و حافظ، از نوروز بهره گرفته‌اند. منوچهری با توصیف‌های دلنشینش از بهار و گل‌ها، نوروز را به شکوهمندی جشن گرفته است. سعدی نیز در اشعار خود، نوروز را با معانی عمیق عرفانی و معنوی پیوند زده است و بر این نکته تأکید می‌کند که در هر کجا که “تو” باشی، آنجا نوروز است.

 

ما را سر باغ و بوستان نیست

هر جا که تویی تفرج آن جاست

 

اسماعیل آذر در ادامه بیان کرد: منظور او این است که‌ای خدا! هرجا که تو حضور داشته باشی، آن لحظه و آنجا عید ماست. در واقع شاعران در این مرحله به صورت مفهومی به نوروز می‌نگرند و نوعی نگاه عرفانی در این گونه سخن‌ها دیده می‌شود. 

 

در شاهنامه فردوسی هم مفصل درباره نوروز صحبت شده است. در شاهنامه آمده است که کیومرث یا گیه‌مرتَ (یعنی زنده میرا) نوروز را جشن می‌گرفت؛ این نشان می‌دهد که اولین پادشاه ایرانی هم با نوروز آشنایی داشته است. خود فردوسی چنین می‌گوید:

 

چو آمد به برج حمل آفتاب

جهان گشت با فر و آیین و آب

 

بتابید از آن سان ز برج بره

که گیتی جوان گشت ازآن یکسره

 

به جمشید بر گوهر افشاندند

مران روز را روز نو خواندند

 

سر سال نو هرمز فرودین

برآسوده از رنج روی زمین

 

بزرگان به شادی بیاراستند‌

می‌و جام و رامشگران خواستند

 

چنین جشن فرخ ازان روزگار

به ما ماند ازان خسروان یادگار 

 

وی افزود: سفره هفت‌سین، نمادی از زندگی و آرزو‌ها در نوروز است. این سفره با عناصری، چون سبزه، سکه، سنجد و قرآن، نه تنها برکت و شادی را به خانه‌ها می‌آورد، بلکه یادآور فلسفه‌ای عمیق از تاریخ و فرهنگ ایرانی، زبان فارسی است.

 

 استاد و پژوهشگر گفت:در پایان، نوروز نه تنها جشن طبیعت و زمان است، بلکه پیامی از فرخی و شادمانی به همراه دارد. این جشن، نه تنها یک آغاز جدید، بلکه یادآوری از جاودانگی و امید به زندگی است.