چالش‌ها و راه‌های حمایت از طبیعت در فصل زادآوری حیات‌ وحش

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای خراسان جنوبی، سرپرست اداره کل حفاظت محیط‌زیست خراسان جنوبی گفت: احترام به چرخه طبیعی زندگی و ایجاد امنیت برای زادآوری و بزرگ شدن فرزندان حیات‌وحش، مراقبت از زیستگاه‌ها و اجتناب از ورود به مناطق ممنوعه، کمک به آگاهی بخشی و انتقال تجربیات خود با دیگران، پشتیبانی از پروژه‌های حفاظتی به صورت حمایت مالی یا فعالیت‌های داوطلبانه، توجه به رفتار‌های خود در هنگام سفر به طبیعت و اجتناب از رهاکردن زباله، ایجاد سر و صدا و روشن کردن آتش از جمله اقداماتی است که می‌توان برای حمایت از این دوران حساس و حفظ تنوع زیستی به انجام رساند.

علی خانی افزود: فصل زادآوری حیات وحش به شرایط اقلیمی، نوع گونه و منطقه جفرافیایی بستگی دارد. 

وی با بیان اینکه معمولاً در فصل بهار در بسیاری از مناطق معتدل، فصل زادآوری آغاز می‌شود که به دلیل افزایش دما و در دسترس بودن منابع غذایی بیشتر است افزود: این فصل، اصلی‌ترین زمان برای تولید مثل و ادامه نسل گونه‌هاست؛ زادآوری در این فصل به حفظ تنوع زیستی کمک می‌کند و کمک خواهد کرد که اکوسیستم‌ها متنوع و پایدار باقی بمانند. همچنین این فصل به تعادل اکوسیستم، تغییرات اقلیمی و محیطی، رفتار‌های اجتماعی و تعاملات، تحولات ژنتیکی، آموزش و انتقال مهارت‌ها و پاسخ به تهدیدات محیطی حائز اهمیت است. 

سرپرست اداره کل حفاظت محیط‌زیست خراسان جنوبی با بیان اینکه در فصل زادآوری گونه‌هایی از پرندگان مانند گنجشک‌ها، کبوتر‌ها، پستاندارانی مانند قوچ و میش، کل و بز، آهو، جییر و بسیاری از حشرات مانند پروانه‌ها و زنبور‌ها زادآوری می‌کنند، گفت: از چالش‌هایی که در این فصل وجود دارد می‌توان به تغییرات اقلیمی مانند افزایش دما و تغییر در الگو‌های بارندگی، از بین رفتن زیستگاه به دلیل فعالیت‌های انسانی، شکار و صید غیرمجاز، شیوع بیماری‌ها و کمبود منابع غذایی را نام برد.

خانی افزود: حمایت از حیات وحش در فصل زادآوری نیازمند آگاهی، مسئولیت پذیری و اقدام‌های عملی است. آگاهی و آموزش، محافظت از زیستگاه‌ها، اجتناب از مداخله در طبیعت مانند عدم نزدیک شدن به لانه حیوانات یا پرندگان و عدم برداشت جانواران از طبیعت، استفاده از منابع پایدار مانند کاهش مصرف پلاستیک، گزارش تخلفات شکار غیرمجاز یا تخریب زیستگاه، حمایت از گردشگری مسئولانه و کنترل جانواران اهلی خصوصاً سگ‌های بلاصاحب از جمله این موارد است.

وی با اشاره به اینکه مادران در این زمان معمولاً مکان‌های امن و دور از دسترس شکارچیان را برای زایمان انتخاب می‌کنند. پستانداران، نوزادان را با شیر خود تغذیه می‌کنند، افزود: مادران مهارت‌های بقا را به نوزادان خود آموزش می‌دهند و در صورت احساس خطر، رفتار‌های تهاجمی یا فرار را از خود نشان می‌دهند تا از فرزندان خود محافظت کنند. 

سرپرست اداره کل حفاظت محیط‌زیست خراسان جنوبی گفت: این مهم با برگزاری کارگاه‌ها و سمینار‌های آموزشی و دعوت از کارشناسان حیات وحش، استفاده از رسانه‌های اجتماعی مانند اشتراک گذاری محتوا‌های آموزشی، انتشار بروشور و پوستر، تشکیل گروه‌های محلی و تشکل‌های حفاظت از محیط زیست، برگزاری فعالیت‌های داوطلبانه و به اشتراک گذاری تجربیات شخصی قابل حصول است.

خانی با بیان اینکه نظارت بر زادآوری حیات وحش معمولاً تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست انجام می‌شود، افزود: پایش زیستگاه‌ها، مطالعات جمعیتی و الگو‌های زادآوری، حفاظت از زیستگاه‌ها و جلوگیری از تخریب آن ها، وضع قوانین و مقررات برای حفاظت از گونه‌ها، اعمال محدودیت دسترسی به مناطق حساس در فصل زادآوری، آموزش جوامع محلی، اطلاع رسانی عمومی از جمله برنامه‌های قابل انجام است.

سرپرست اداره کل حفاظت محیط‌زیست خراسان جنوبی گفت: برگزاری کارگاه‌ها و برنامه‌های آموزشی برای جوامع محلی و عموم مردم درباره اهمیت حفاظت از حیات وحش و زادآوری آنها، ایجاد و نگهداری از مناطق حفاظت شده جهت حفاظت از زادآوری حیات وحش، محدود کردن فعالیت‌های انسانی مانند شکار، گردشگری و ساخت و ساز در زمان زادآوری حیات‌وحش، استفاده از دوربین‌های تله‌ای و دیگر فناوری‌ها برای نظارت بر جمعیت‌های حیات وحش، توسعه پایدار و طراحی پروژه‌های توسعه‌ای سازگار با محیط زیست، انجام تحقیقات علمی برای درک بهتر رفتار‌های زادآوری و نیاز‌های زیستگاهی حیوانات از جمله اقدامات محیط زیست در فصل زادآوری است. 

خانی با بیان اینکه برخی از گونه‌های حیات وحش ممکن است در دوران زادآوری و مهاجرت در معرض خطر قرار بگیرند، ادامه داد: پرندگان مهاجر در معرض خطراتی مانند تخریب زیستگاه‌ها یا شکار قرار می‌گیرند و برخی پستانداران بزرگ جثه مانند یوزپلنگ آسیایی، برخی پرندگان مانند هوبره و برخی دوزیستان دچار کاهش جمعیت شده‌اند.

وی افزود: برای کمک به این قبیل گونه‌ها می‌توان اقداماتی از قبیل حفاظت از زیستگاه‌ها، آموزش و آگاهی بخشی، پایش مستمر وضعیت جمعیتی و تحقیقات علمی، مقابله با شکار غیرقانونی، توسعه برنامه‌های بازپروری و مشارکت در پروژه‌های جهانی برای مقابله با تغییرات اقلیمی و کاهش اثرات آن بر حیات وحش را به انجام رسانید.