راه‌حل کاهش کمبود برق که اولویت وزارت نیرو نبود

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صداوسیما، جمله‌ی هر روز بیشتر از دیروز، توصیف حال‌حاضر صنعت برق کشور است؛ هر سال بیشتر از سال قبل کمبود برق داریم. طبق آخرین آمار رسمی که از زبان وزیر نیرو شنیده شد، امسال ۲۰ هزار مگاوات کمبود برق داریم. 

اگر یادتان باشد سال گذشته، گرمای هوا و تشدید تقاضای مصرف برق، تا توانست برنامه‌های کشور را به‌هم زد، نه تنها ساعت کاری ادارات تغییر کرد بلکه کار به تعطیلی ادارات کشید، صنایع مجبور به تغییر روز کاری و حتی محدودیت استفاده از برق شدند و اینها فقط چند نمونه‌ی عیان از تبعات ناترازی برق بود. شما چه مشکلی که خودتان تجربه کردید را به مثال‌های این گزارش اضافه کنید؟

 

کولر‌ها را می‌توان اصلی‌ترین عامل افزایش قله مصرف برق در تابستان دانست. مصرف این وسایل به تنهایی ۳۵ هزار مگاوات برآورد شده است. از طرفی عدد‌های ثبت شده در قبض برق گرچه در مقایسه با گذشته، رقم‌های بالاتری است، اما هم‌چمنان هم واقعی نیست و قیمت پایین برق نسبت به هزینه‌ی تولید آن، بلای جان صنعت برق است، در نتیجه برای مصرف کننده اقتصادی نیست تا کولر‌های بااستاندارد بخرد، در نتیجه بازار و خانه‌های بیشتر ما پر از کولر‌های ارزان قیمت با مصرف بالا است که جگر صنعت برق را می‌سوزاند.

 

در نهایت دولت برای کاهش مصرف این مکنده‌های برق خود دست به کار شد. نیما محمدی، مجری طرح کولر‌های کم‌مصرف سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر در تابستان سال ۱۴۰۳ در این خصوص گفت: دولت قصد دارد همه‌ی الکتروموتور‌های پرمصرف کولر‌های آبی را با نمونه کم‌مصرف آن تعویض کند و در گام اول می‌خواهد موتور ۱۴ هزار کولرپرمصرف در دو شهر یزد و مشهد (هر شهر ۷ هزار موتور) را با موتور‌های کم‌مصرف عوض کند.

حالا به این اعداد توجه کنید:‌

طبق اعداد اعلام شده توسط مسئولان وزارت نیرو اگر متوسط مصرف برق کولر‌های آبی با موتور‌های قدیمی ماهانه ۱۲۰ کیلووات ساعت باشد، مصرف برق ۱۴ هزار کولرآبی قدیمی در یزد و مشهد، ۱۶۸۰ مگاوات ساعت برق است که با استفاده از موتور‌های کم‌مصرف (بی ال دی سی) مصرف آنها تا ۵۰ درصد کاهش می‌یافت و به عدد ۸۴۰ مگاوات ساعت می‌رسید. 

از نیما محمدی، نتیجه‌ی اجرای این طرح را که جویا شدیم، پاسخ داد: به علت نبود منابع مالی، طرح اجرایی نشد.

 

نبود منابع مالی آن هم برای وزارت‌خانه‌ای مانند وزارت نیرو درحالی ادعا شد که طرح‌های تشویقی کاهش مصرف برق در اوج تابستان، چندسالی است که در سطح کشور با جایزه‌های دندان‌گیر راه افتاده. 

 

آخرین این طرح‌ها، پویش "با انرژی" بود و اگر مشترکان مصرف خود را نسبت به سال گذشته ۱۵ درصد کم می‌کردند، در قرعه‌کشی جوایز این پویش شرکت داده می‌شدند. 

 

جوایزی به این شرح‌: 

۳۰۰ دستگاه خودرو داخلی 

۱۵۰۰ جایزه ۱۰۰ میلیون تومانی = ۱۵۰ میلیارد تومان

۱۵۰۰۰ جایزه ۱۰ میلیون تومانی = ۱۵۰ میلیارد تومان

۱۵۰۰۰۰ جایزه یک میلیون تومانی (۱۵۰ میلیارد تومان) که به صورت کمک هزینه خرید کالا به برندگان اعطا می‌شد. 

 

حالا بیایید یک معادل سازی انجام دهیم، اگر متوسط قیمت موتو‌های کم مصرف یا بی‌ال‌دی‌سی را طبق قیمت‌های تابستانی که گذشت درنظر بگیریم، هزینه ۱۴ هزار موتور کم‌مصرف برای شهر‌های یزد و مشهد ۱۵۴ میلیارد تومان می‌شد.

 

یعنی اگر اعتبار یکی از جوایز پویش"با انرژی" برای بهینه‌سازی کولر‌های پرمصرف خرج می‌شد، امسال تقریبا اندازه‌ی ظرفیت اسمی نیروگاه اسلام آباد اصفهان فشار کمتری روی شانه‌های صنعت برق بود و کمبود برق کمتری داشتیم، اما چه حیف که وزارت نیرو این اعتبار مالی را نداشت. 

 

 قله‌ی مصرف برق که در تابستان به علت روشن شدن وسایل سرمایشی ایجاد می‌شود، امری موقتی است و به همین دلیل احداث نیروگاه جدید برای پاسخگویی به این تقاضای فصلی، اقدام موجهی نیست، زیرا با توجه به محدودیت تامین گاز در فصل سرد، این نیروگاه‌ها باید خاموش و بلااستفاده باشند. 

 

در نتیجه پویش‌هایی مانند پویش با انرژی برای مدیریت قله مصرف برق در فصل گرم، اقدامی ضروری است، اما مسئله این گزارش این است که میزان ناترازی برق فراتر از ظرفیت این گونه طرح‌ها است.

 

این پویش‌ها قله‌های مصرف را باید مدیریت کنند، اما ناترازی زیادی که در کشور وجود دارد را درمان نمی‌کنند و راه‌حل‌هایی موقتی هستند. درحالی که برای درمان بلندمدت یا حتی دائمی این ناترازی باید سراغ افزایش تولید و بهینه‌سازی رفت. 

 

اگر سال گذشته برای تعویض موتورپرمصرف آن ۱۴ هزار کولر آبی هزینه می‌شد، کاهش مصرف برق در چندین تابستان را شاهد بودیم درحالی که این پویش‌ها فقط برای یک تابستان جوابگو هستند، به قولی بهینه‌سازی، درمان قطعی برای رفع بخشی از ناترازی برق و این پویش‌ها مسکن هستند.

 

در زمستان سال گذشته نیز دوباره طرح تعویض موتور کولر‌های موجود با الکتروموتور‌های بی‌ال‌دی‌سی بین وزارت‌نیرو و صندوق نوآوری و شکوفایی ریاست‌جمهوری با ارزش سرمایه‌گذاری ۸ هزار میلیارد تومان امضا شد که از عملیاتی شدن آن جزئیاتی منتشر نشده است. 

حالا باید دید اولویت وزارت نیرو چیست؟ " امروز را بگذرانیم تا فردا خدا بزرگ است" یا "کار را که کرد؟ آنکه تمام کرد"

 

گزارش از محبوبه شریفی‌گل، خبرنگار تحریریه انرژی خبرگزاری صداوسیما