توسعه علوم عقلی در حوزه دغدغه‌ مرحوم آیت الله العظمی حائری بود

به گزارش خبرگزاری صداوسیما؛ مرکز قم، آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی، پیش از ظهر امروز در آیین افتتاحیه همایش بین المللی یکصدمین سالگشت بازتأسیس حوزه علمیه قم و نکوداشت مرحوم آیت الله العظمی حاج شیخ عبدالکریم حائری در قم گفت: امیرالمؤمنین علی (ع) در نهج البلاغه فرمودندکتابی که همتا ندارد، قرآن است و قرآن شناسان اصلی نیز اهل بیت (ع) هستند. قله ولایت، علی (ع) و اولاد ایشان هستند، کما این که قله درجات معرفت، علی (ع) و اولاد علی (ع) است. اگر بهشت نیز درجاتی دارد عالی‌ترین درجات آن برای همین حضرات معصومین (ع) است.

ایشان افزود: قرآن کریم، کتابی است که اهل بیت (ع) مفسر آن هستند. نه قرآن معادل دارد و نه علی (ع) و اولاد علی (ع). ایشان در خطبه دوم نهج البلاغه فرمودند که نه قرآن معادل دارد نه اهل بیت (ع).

معظم له همچنین گفت: قرآن، کتاب عقل و علم است. امام رضا (ع) فرمودند که حجت خدا بر مردم، عقل است. در مقدمات کتاب الکافی بیان شده راز این که کتاب را از عقل و جهل شروع کردم به این خاطر است که قطب اصلی فرهنگی اسلام، عقل است. اگر عقل باشد، هم قرآن را حفظ می‌کند و هم عترت را می‌فهمد و حفظ می‌کند، ضمن آن که حوزه هزار ساله نجف و قم را می‌سازد. حقیقتاً اگر انسان از عقل دستش خالی باشد توان تاسیس حوزه را ندارد.

ایشان با بیان این که مرحوم آیت الله العظمی حائری، باعث احیای حوزه در قرن چهاردهم شدند، ابراز داشت: آیات عظام بروجردی، حجت و امام راحل نیز به این حوزه آمدند، زیرا دست آنها از قرآن و معارف اهل بیت (ع) پُر بود. با همین دست پُر بود که این جایگاه بلند و رفیع شکل گرفت.

حضرت آیت الله جوادی آملی خاطرنشان کرد: رمز و خصوصیت و ویژگی بزرگ مرحوم آیت الله حائری یزدی که هم توانست قرآن و علوم عقلی و فقه و اصول را بیش و پیش از گذشته احیا کند را باید جست‌و‌جو کرد.

معظم له همچنین گفت: روز‌هایی که حوزه علمیه قم شکل گرفت، روز‌های خفقان بود. امام راحل در توضیح سختی‌های آن دوران بیان می‌کردند روز‌ها از قم بیرون می‌رفتیم و شب‌ها بر می‌گشتیم. در چنین شرایطی بود که حوزه علمیه قم شکل گرفت.

ایشان افزود: قانون اساسی اسلام به ما اجازه نمی‌دهد که استخری فکر کنیم. یعنی محفوظات را به صورت کتاب و ذخیره دلی در بیاوریم. ما باید چشمه‌ای باشیم. امام صادق (ع) این قانون اساسی را برای شیعیان وضع کردند. ایشان بیان می‌کنند که نباید بیش از سواد خودتان حرف بزنید و ادعایی داشته باشید.

حضرت آیت الله جوادی آملی همچنین بیان داشت: امام صادق (ع) ما را تربیت نمی‌کنند تا فقط محفوظات داشته باشیم. استخر شدن، مشکل یک باغ را حل می‌کند ولی چشمه شدن مشکل یک کشور را حل می‌کند و لذا حضرت صادق (ع) بر اهمیت اجتهاد و نوآوری تأکید می‌فرمایند.

ایشان یادآور شد: پیام قرآن، آن است که قرآن همیشه حرف تازه دارد و حرف قرآن را هیچ جای دیگر نمی‌توان فراگرفت. امروز نیز همین سخن را به جامعه اسلامی باید بگوییم که باید از قرآن فرابگیریم و غواصی کنیم و از این دریای پر نعمت بهره بگیریم.

معظم له همچنین افزود: اگر انسان توانا باشد و اگر عقل و نقل همچون هم باشد و مثل مرحوم کلینی فکر کنیم هر روز می‌توانیم حرف تازه برای دنیای امروز یافته و آن را عرضه کنیم.

حضرت آیت الله جوادی آملی تصریح کردند: اگر عقل و علوم عقلی در حوزه باشد قطعاً به توفیقات عظیم می‌رسیم. اگر عقل و استدلال نباشد زیر بار شبهات می‌مانیم. فرزندان آیت الله العظمی حائری فقیه و فیلسوف شدند. ایشان تلاش کردند که علوم عقلی را در حوزه توسعه دهند. آن چه مهم است این که بدانیم اگر به جمادات نقلی بسنده کنیم و چشمه را به استخر تنزل دادیم، قطعا متضرر می‌شویم.

ایشان افزود: خداوند متعال این امانت را به مرحوم آیت الله حائری دادند و ایشان نیز امین الله شدند. مقام امین الله شدن حقیقتاً مقام بسیار بالایی است. اگر کسی مقام امارت را داشته باشد، ایشان را امیر می‌گویند ولی کسی که امانت دار است امین الله خواهد بود.

معظم له بیان کرد: اُمناالرحمن نیز فراوان هستند. این گونه مردان الهی که چیزی جز توحید نمی‌شناسند، امین هستند. تا کسی امین خدا نباشد حافظ دین خدا نخواهد بود و لذا کاری نمی‌کند که مردم از دین برگردتد و چیزی را بر خلاف دین تلقی کنند.

حضرت آیت الله جوادی آملی همچنین گفت: وقتی وارد حرم اهل بیت (ع) می‌شویم باید بلند پروازی هم داشته باشیم. همیشه باید در حرم اهل بیت (ع) و امام رضا (ع) از خداوند به واسطه ثامن الحجج (ع) علم بخواهیم. ما باید توانایی داشته باشیم که این علوم را اخذ کرده و همچون همت مرحوم شیخ عبدالکریم حائری در نشر آن بکوشیم.

ایشان افزود: مقام امانت همچون مقام خلافت و امارت است که اگر شامل هر کسی بشود، امین الله خواهد بود که البته این مرتبه نیز دارای درجاتی است. اگر کسی امین الله شد، خداوند نیز حوزه را به او می‌سپارد که در تاریخ حوزه نیز شاهد حضور این مراجع بزرگ و بزرگان بوده‌ایم.

حضرت آیت الله جوادی آملی تأکید کرد: قرآن کریم و اهل بیت (ع) این اساس و پایه را شکل دادند تا گمراه نشویم، بنابر این باید تلاش کنیم که از قرآن و عترت بهره بگیریم و به صلاح و رستگاری برسیم.