دانشگاه‌ ها باید به حاشیه‌ نشینی مشهد بپردازند

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، مرکز خراسان رضوی، معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیر عامل شرکت بازآفرینی شهری ایران گفت: شهر مشهد بیشترین جمعیت حاشیه نشینی را در کشور دارد و این مساله می‌ تواند به عنوان پایان نامه ارشد و دکتری در دانشگاه‌ ها مورد بررسی و پژوهش قرار گیرد تا به نظام اجرایی و نظام قانونگذاری کمک کند مسیرش را در یک راه روشن‌ تر ادامه دهد.

دکتر عبدالرضا گلپایگانی امروز در آیین آغاز به کار نخستین کنفرانس ملی چالش‌ های حاشیه‌ نشینی و فرصت‌ های بازآفرینی که به میزبانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد در حال برگزاری است، افزود: شرکت بازآفرینی شهری ایران به نمایندگی از دولت، متولی ستاد بازآفرینی شهری است که این ستاد در سه حوزه حاشیه‌ نشینی یا سکونتگاه‌ های غیررسمی، در حوزه بافت‌ های ناکارآمد و فرسوده و در حوزه بافت‌ های تاریخی کارهای هدایت و راهبری و تسهیلگری را انجام می‌ دهد.

وی ادامه داد: یکی از مسایل بنیادی توسعه در هر کشوری، داشتن مدل توسعه و الگوهای پیشرفت متناسب با شرایط سرزمین خودش است که اگر این را به عنوان نگاه بنیادی در نظر بگیریم برای تولید الگوهای متناسب با شرایط هر جامعه‌ای، کسانی که در خط مقدم قرار دارند، دانشگاهیان و فرهیختگان آن جامعه هستند.

معاون وزیر راه و شهرسازی گفت: انتظاری که ما به عنوان یک نهاد اجرایی از دانشگاه داریم، این است که به نهادهای اجرایی برای دست یافتن به یک الگوی مناسب است کمک کنند. به عنوان مثال در مساله حاشیه‌ نشینی، راهکارها برای کنترل، پیشگیری و برخورد با مسایل حاشیه نشینی را بررسی و راهکار ارایه کنند که شرکت بازآفرینی در این زمینه به دانشجویانی که در زمینه پژوهش در این موضوعات کمک کنند، مبلغی را برای پژوهش‌ ها اعطا می‌کند و این شرکت نیز آماده انعقاد تفاهمنامه‌ای در این زمینه با دانشگاه آزاد اسلامی خراسان رضوی و واحد مشهد است.

گلپایگانی با اشاره به این که از جمعیت حدود سه میلیون و ۴۰۰ نفری کلانشهر مشهد، یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر در حاشیه شهر مشهد در سکونتگاه های غیر رسمی زندگی می کنند، افزود: حاشیه‌ نشینی حاصل نظام برنامه‌ریزی نادرست است. اگر ما یک نظام برنامه‌ ریزی از لایه آمایش سرزمین تا لایه برنامه ریزی شهری و لایه مدیریت زمین کارآمد و درست داشته باشیم قاعدتاً نباید حاشیه نشینی اتفاق بیفتد.

وی ادامه داد: افرادی که به ناچار در حاشیه شهر سکونت دارند از نظام متوازن برنامه ریزی و توجه در ساختار آمایش سرزمینی عقب افتاده اند یا این که نظام آمایش و نظام برنامه ریزی شهری و نظام مدیریت زمین، کسانی را که در طبقه فرودست هستند را در نظام برنامه ریزی به رسمیت نشناخته است.

معاون وزیر راه و شهرسازی گفت: ساکنان حاشیه شهر عمدتا برای کار و آینده بهتر برای خود و فرزندانشان از روستاها به حاشیه شهرها می‌آیند چرا که نظام برنامه‌ ریزی برنامه‌ ای برای آنها نداشته است و یک نظام کامل برنامه ریزی و قانونگذاری همان طور که الزام به تحصیل رایگان، بهداشت و بازنشستگی برای کم درآمدها دارد باید برای حاشیه نشینی هم برنامه ریزی و قانونگذاری کند.

گلپایگانی افزود: در موضوع مالکیت زمین عمدتا آن چیزی که در انتهای نظام آمایش باید به یک پدیده محل سکونت تبدیل شود به مدیریت زمین بر می‌ گردد که مدیریت زمین در کشور عمدتا دولتی است و زمین‌ های بزرگ حاشیه شهرها بیشتر در مالکیت دولت هستند و یا گاه زمین‌ های بزرگ مقیاس وقفی و دولتی اند.

وی ادامه داد: جریان سوداگری زمین هم آن را به صورت غیر متعارف تفکیک می‌ کند و از این نیاز شهروند که به دنبال زندگی بهتر در حاشیه شهر است استفاده می‌ کند و روی زمین‌ های دولتی که این زمین‌ ها با شیب تند یا در حریم گسل‌ ها یا رودخانه ها هستند و دولت توان محافظت و مراقبت از آنها را ندارد سوء استفاده می کند که این امر زمینه تصرف آن زمین از سوی سوداگران زمین را فراهم می‌ کند که این موضوع سبب می‌شود سکونت اتفاق بیفتد و این موضوع، مدیریت شهری را با مشکل مواجه می سازد.