خیام، سرحلقه اتصال ادبیات ایران در عرصههای بینالمللی
مهدی نجفی پژوهشگر ادبی گفت: خیام را باید سرحلقه اتصال ادبیات ایران در عرصههای مختلف بینالمللی دانست؛ او در کنار سخنورانی بزرگ چون فردوسی، هویت ایرانی اسلامی را در تاریخ زنده نگاه داشتهاست.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما، مهدی نجفی گفت: فرهنگ ایرانی - اسلامی در فرازنای تاریخ خود مرهون مجاهدتهای علمی و ادبی بزرگانی است که چراغ راهی برای جویندگان حقیقت و معرفت گشته و نام خود را در هماره تاریخ جاویدان ساختهاند.
این پژوهشگر ادبی افزود: حکیم عمر خیام نیشابوری هرچند شهرت جهانیاش مرهون رباعیات اوست؛ با این حال در زمره ستارگان درخشانی است که مرزهای دانش و حکمت را در نوردید؛ شاعری ژرفاندیش و روشنبین که در اشعارش سرنوشت بشر را میسراید و هستیشناسی و سبک زندگی انسان را تحلیل و بررسی میکند.
آقای نجفی گفت: شاید به جرئت بتوان گفت هیچ شاعر ایرانی بهاندازه خیام ترجمهپذیر نبوده است؛ کافی است تنها به تأثیر خیام بر زبان عربی نگاهی بیندازیم تا ببینیم بیش از ۵۵ ترجمه از رباعیات خیام به زبان عربی وجود دارد که بیش از هفت ترجمه آن به زبانهای محلی و لهجههای عامیانه عربی است؛ همچنین بیش از ۵۰ ترجمه از رباعیات این شاعر به زبان ترکی استانبولی وجود دارد.
این پژوهشگر ادبی تاکید کرد: البته نباید فراموش کنیم که ترجمه ادوارد فیتزجرالد شاعر انگلیسی از رباعیات خیام، سرآغاز روندی برای برگردان وسیع این اثر به زبانهای مختلف دنیا بود که اکنون به بالغ بر ۵۰ زبان دنیا رسیده است.
نجفی افزود: ما امروز شاهد حضور زنده زبان فارسی در ایران، تاجیکستان، افغانستان و هندوستان هستیم و زبان فارسی عظمت خود را حفظ کرده است و این میراث بزرگی است که ما مدیون سرآمدانی، چون خیام هستیم.
۲۸ اردیبهشت روز بزرگداشت حکیم عمر خیام نیشابوری است.
اسرار ازل را نه تو دانی و نه من / وین حرف معما نه تو دانی و نه من
هست از پس پرده گفتگوی من و تو /چون پرده برافتد نه تو مانی و نه من
(رباعیات خیام)