پیامدهای پیری جمعیت در حوزه خانواده و اجتماع

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، مرکز اردبیل پیری جمعیت امروزه یکی از مهمترین چاش‌های کشورهاست، یکی از عوامل تاثیر گذار بر کاهش جمعیت جوان نرخ باروری است، مسائل اقتصادی، فرهنگی و ناباروری مهم‌ترین عوامل مهم بر نرخ باروری است.

مدیر واحد سلامت جمعیت، خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشت و درمانی استان اردبیل اعلام کرد: نرخ باروری در این استان با یک دهم درصد کاهش نسبت به سال قبل به ۱.۴ درصد و زیر سطح نرخ جایگزینی جمعیتی رسیده است.

لیلا مسعودی گفت: نرخ باروری در استان اردبیل سال گذشته ۱.۵ و در سال ۱۴۰۲ حدود ۱.۶۶ درصد بود که این روند نزولی همچنان در سال جاری نیز ادامه دارد.

وی کاهش میزان ازدواج و نیز کاهش فاصله ازدواج و باروری به چهار سال که کمتر از میانگین کشوری است را از جمله علل کاهش نرخ باروری در استان اردبیل ذکر کرد.

مدیر واحد سلامت جمعیت، خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشت و درمانی استان اردبیل، تمایل خانواده‌ها به تک فرزندی را از جمله علل کاهش جمعیت و کاهش نرخ باروری ذکر کرد و گفت: ۲۴ درصد خانوار‌های ساکن در استان اردبیل تک فرزند هستند.

وی با بیان این که امروزه به دلایل مختلف خانواده‌ها تمایلی به فرزندآوری ندارند و این امر به کاهش جمعیت کشور به ویژه جمعیت مولد منجر شده است، اضافه کرد: تک فرزندی موجب بروز آسیب‌های جدی در نهاد خانواده شده و افسردگی فرزند به علت نبود همبازی هم سن و سال و بروز مشکلات در روند رشد فردی از جمله عوارض آن به شمار می‌رود.

مدیر واحد سلامت جمعیت، خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشت و درمانی استان اردبیل با اشاره به ارائه خدمات رایگان مشاوره و ترویج فرزندآوری به زوج‌های در سن باروری توسط مراکز بهداشت استان افزود: هدف از این مشاوره بررسی ناباروری و علل تاخیر در باروری و فرزندآوری جمعیت استان است.

وی با بیان این که ۱۰ تا ۱۵ درصد زوجین معمولا دچار مشکلات باروری هستند و این رقم در کشور و استان اردبیل حدود ۱۱ درصد برآورد شده است، اظهار کرد: همه زوج‌ها تا ۵۴ سالگی می‌توانند سالانه ۲ بار با مراجعه به مراکز بهداشت استان اردبیل خدمات رایگان مشاوره باروری و شناسایی مشکلات و نارسایی‌های احتمالی باروری دریافت کنند و زوج‌های نابارور شناسایی شده نیز زیرپوشش بیمه سلامت قرار گرفته و خدمات لازم را دریافت می‌کنند.

مسعودی همچنین به راه‌اندازی مرکز نفس برای جلوگیری از سقط جنین غیرقانونی در استان اردبیل اشاره کرد و افزود: سلامت زنان در سنین باروری و فرزندآوری زوج‌ها جزو اولویت‌های خدمات بهداشت و درمان تعیین شده است.

وی با بیان این که زمانی شعار "فرزند کمتر، زندگی بهتر" مورد توجه قرار گرفته بود، اظهار کرد: در پی کاهش جمعیت و بحران سالخوردگی، شعار "فرزند بیشتر، زندگی بهتر" در اولویت سیاست‌های حمایتی دولت قرار گرفته است.

بنا به اعلام مسئولان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی استان اردبیل، نرخ باروری جمعیت در این استان با بیش از هفت دهم درصد کاهش طی هفت سال اخیر از ۲.۲ درصد رشد به ۱.۴ درصد کنونی رسیده است.

برای بررسی و مقابله با پیامد‌های این تغییر جمعیتی، قرارگاه جوانی جمعیت با ۶ کمیته تخصصی جمعیت در دانشگاه علوم پزشکی استان اردبیل تشکیل شده و در کمیته‌های تشکیل شده، تشویق به فرزندآوری، مشاوره قبل، حین و بعد از ازدواج و نیز ارائه خدمات بهداشتی و درمانی حین بارداری و بعد از زایمان با هدف افزایش نرخ زاد و ولد دنبال می‌شود.

به گفته کارشناسان، نرخ باروری اگر با این وضعیت پیش برود، در سال ۱۴۲۰ با پدیده سالخوردگی و پیری جمعیت در کشور رو‌به‌رو خواهیم شد.

در استان اردبیل نیز به‌رغم جوان بودن جمعیت استان، حرکت از سمت جمعیت جوان به سمت جمعیت سالمند با شیب تند آغاز شده است.

اگر در دوره پنج ساله نرخ باروری و نرخ رشد جمعیت به ۲.۱ درصد برسد، به ضریب جانشینی جمعیتی خواهیم رسید که در آن صورت، روند کاهشی جمعیت استان متوقف شده و حداقل ثابت خواهد ماند.