نوشتار‌های نادرست فضای مجازی، بلای جان ادبیات رسمی

لیلا وصالی، مدیرعامل انجمن سواد رسانه‌ای ایران، در گفت‌و‌گو با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما گفت: شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی امروز به ابزار‌های رسانه‌ای فراگیری تبدیل شده‌اند که عموم مردم، صرف‌نظر از جایگاه اجتماعی یا فرهنگی خود، می‌توانند در آن به تولید محتوا و انتشار پیام بپردازند.

 

وی با اشاره به از میان رفتن مرز‌های تشخیص در فضای مجازی افزود: در دنیای واقعی، جایگاه علمی و فرهنگی افراد، از طریق موقعیت‌های رسمی مانند دانشگاه‌ها یا نشست‌های تخصصی قابل تمایز است؛ اما در شبکه‌های اجتماعی چنین تمایزی وجود ندارد و همه پیام‌ها با ارزش برابر دیده می‌شوند.

 

وصالی با تأکید بر تأثیر شتاب و سطحی‌نگری رایج در فضای مجازی گفت: کاهش حوصله کاربران و سرعت بالای ارتباطات باعث شده تا خطا‌های زبانی افزایش یابد. استفاده گسترده از حروف اختصاری، تغییر شکل واژگان، جایگزینی حروف فارسی با حروف لاتین، و حذف یا اضافه‌کردن بی‌قاعده حروف و نشانه‌ها، از جمله آسیب‌هایی است که امروز به وضوح در این فضا مشاهده می‌شود.

 

مدیرعامل انجمن سواد رسانه‌ای ایران ادامه داد: بسیاری از این تغییرات، ریشه در تنوع‌طلبی و الگوبرداری از زبان محاوره‌ای فیلم‌ها و سریال‌ها دارد؛ اما آنچه نگران‌کننده است، ورود تدریجی این سبک‌های نادرست به نوشتار رسمی، اداری و حتی آموزشی کشور است.

 

 

وی با اشاره به برخی مصادیق گفت: واژه‌هایی مانند «رفته بودم» گاه به‌صورت‌های ناصحیح و مختصر نوشته می‌شوند. همچنین در مواردی، به جای نوشتن واژه «تو»، از حرف انگلیسی «u» استفاده می‌شود. این قبیل نوشتار‌ها نه‌تنها با دستور زبان فارسی مغایرت دارند، بلکه به تدریج موجب سایش و تضعیف فرهنگ و هویت زبانی ما می‌شوند.

 

وصالی افزود: ممکن است این سبک نگارش در ابتدا جنبه‌ای تفننی یا طنزآمیز داشته باشد، اما در درازمدت، تأثیر عمیقی بر ذهن نسل آینده خواهد گذاشت. کودکان و نوجوانان ممکن است با نسخه‌های تحریف‌شده واژگان مواجه شوند و شکل صحیح و اصیل کلمات را هرگز نیاموزند.

 

وی گفت: زبان فارسی سرشار از واژگان دقیق و متنوع برای بیان مفاهیم مختلف است. این ظرفیت فرهنگی ارزشمند نباید در برابر سیلاب فرهنگ‌های سطحی و بی‌ریشه‌ای که از طریق فضای مجازی گسترش می‌یابند، نادیده گرفته شود.

 

مدیرعامل انجمن سواد رسانه‌ای ایران در پایان تأکید کرد: حفظ زبان و خط فارسی در شرایط کنونی، وظیفه‌ای ملی و فرهنگی برای تمامی اقشار جامعه است. اگر امروز در برابر تغییرات نادرست بی‌تفاوت باشیم، فردا این خطا‌ها به قواعد غالب در فرهنگ عمومی تبدیل خواهند شد.