بازخوانی کودتای ننگین ۲۸ مرداد ۱۳۳۲

 به گزارش خبر گزاری صداوسیما مرکز کرمان،کودتای ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ یکی از حوادث مهم تاریخ سیاسی کشورمان است که با طراحی انگلستان و آمریکا و اجرای مشترک آن دو به انجام رسید. این کودتا پایان غم انگیزی بود بر نهضت ملی شدن صنعت نفت و آغاز دوره جدیدی از دیکتاتوری و استبداد پهلوی.

چرخش و انتقال قدرت صورت گرفته در کودتای نظامی ۲۸ مرداد، نمونه‌ای است از تلاش استعمار خارجی به کمک استبداد داخلی برای محروم ساختن ملت ایران از سه مولفه الهام گرفته از آموزه‌های دینی یعنی، استقلال، آزادی و کرامت انسانی.

آمریکا تا اواخر دهه ۱۳۲۰ سابقه استعماری در ایران نداشت، ورود استعماری خود را با انجام این کودتا تحت عنوان عملیات آژاکس آغاز کرد که خسارات جبران ناپذیری را به ملت ایران وارد کرد.

در ادامه به اهداف استعمارگران در کودتا، نقش گروه‌ها و عوامل مختلف اجتماعی در فرایند انجام کودتا اشاره می‌شود.

اهداف استعماری کودتا:

دولت انگلیس پس از ملی شدن صنعت نفت، به جهت از دست دادن یکی از منابع عمده ارزی خود، لحظه‌ای از توطئه علیه دولت مصدق غافل نشد.

ملی کردن صنعت نفت، مصدق و جبهه ملی را رویاروی دولت انگلیس قرار داد و در نهایت انگلیس را به این نتیجه رساند که تنها راه حل مسئله نفت سرنگونی دولت مصدق می‌باشد. اما به جهت موقعیت بین المللی و قرار داشتن در جایگاه درجه دوم از قدرت در فرایند امر مذکور ناگزیر از جلب موافقت و همراهی یک قدرت درجه یک بود. به همین منظور با عنوان کردن خطر کمونیزم سعی در متقاعد کردن آمریکا نمود، 

مذاکرات انگلیس و آمریکا تا زمان "ترومن" نتیجه بخش نبود، زیرا "ترومن" و همفکرانش راه حل کمک به مصدق را به منظور جلوگیری از کودتای کمونیستی در ایران، در قالب دکترین «سد نفوذ» پیشنهاد می‌کردند. در حالی که در پی تحویل مقام ریاست جمهوری آمریکا از "ترومن" به "آیزنهاور", این استراتژی جای خود را به یک راهبرد امنیتی خصمانه و تهاجمی جدید به نام «انتقام گسترده» داد. چرخش مذکور در سیاست خارجی آمریکا با به قدرت رسیدن "آیزنهاور", به اتخاذ سیاست نفتی و مقابله با حکومت ملی مصدق در ایران کمک کرد.

بدین ترتیب می‌توان نتیجه گرفت: در حالی که هدف انگلیس از راه اندازی کودتا و حرکت ضد ملی، دستیابی دوباره به منافع نفتی است، تغییر سیاست آمریکا در قبال ایران، متاثر از دو دلیل عمده یعنی نگرانی از خطر کمونیست و نگرانی از خارج شدن ذخایر نفتی ایران از دست جهان غرب می‌باشد.