خمیردندان‌های زغالی یا طبیعی؛ واقعیت علمی یا تبلیغ تجاری

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز فارس،  دکتر پریسا قاسمیه متخصص داروسازی بالینی با بیان اینکه در سال‌های اخیر، خمیردندان‌های «زغالی»، «گیاهی» و «طبیعی»، از طرف مردم توجه زیادی را به خود جلب کرده است، گفت: بسیاری از تبلیغات ادعا می‌کند که این محصولات دندان‌ها را سفیدتر و تنفس افراد را خوشبوتر می‌کند و به دلیل «طبیعی» بودن بی‌خطر است، اما آیا این ادعا‌ها پشتوانه علمی دارد؟

او افزود: اگرچه زغال فعال (Activated Charcoal) به دلیل خاصیت جذب بالا در صنایع دارویی و نیز تصفیه آب مورد استفاده قرار می‌گیرد، اما پژوهش‌ها نشان می‌دهد که وجود زغال فعال در خمیردندان‌های سفیدکننده، می‌تواند سبب سایش دندان‌ها شده که در استفاده مکرر سبب آسیب به مینای دندان می‌شود.

به گفته این متخصص داروسازی بالینی، برخلاف تصور رایج، زغال فعال دندان‌ها را سفیدتر نمی‌کند؛ بلکه ممکن است لایه‌های سطحی را تمیزتر نشان دهد و در طولانی‌مدت باعث نازک شدن مینای دندان شود؛ همچنین زغال فعال می‌تواند سبب خاکستری یا سیاه رنگ شدن دندان‌ها نیز شود.

دکتر قاسمیه ادامه داد: همچنین رنگ تیره زغال می‌تواند باعث تغییر رنگ لثه و تجمع ذرات در شیار‌های میکروسکوپی دندان‌ها شود؛ به این ترتیب، خمیر دندان‌های حاوی زغال فعال برای استفاده روزانه مناسب نیست و نکته‌ی مهم دیگر اینکه خمیر دندان‌های حاوی زغال فعال اغلب حاوی فلوراید نیست، در حالیکه خمیر دندان‌های حاوی فلوراید سبب جلوگیری از پوسیدگی دندان‌ها می‌شود.

او با اشاره به این نکته که مطابق انجمن‌های دندان‌پزشکی معتبر دنیا، خمیر دندان‌های حاوی فلوراید، تأییدشده و دارای برچسب علمی معتبر است، اضافه کرد: از نظر علمی، شواهد کافی برای برتری خمیردندان‌های زغالی بدون فلوراید نسبت به خمیردندان‌های معمولی وجود ندارد.

این متخصص داروسازی بالینی ضمن تاکید بر این موضوع که خمیردندان‌های طبیعی و گیاهی نیز همیشه بی‌خطر نیست، گفت: بسیاری از این خمیردندان‌ها فاقد فلوراید است، در حالی که فلوراید مؤثرترین عامل پیشگیری از پوسیدگی دندان‌ها محسوب می‌شود و حذف فلوراید به معنی افزایش خطر پوسیدگی به‌ویژه در کودکان و افراد مستعد است؛ بنابراین، اصطلاح طبیعی بودن خمیر دندان ها، به معنای سالم‌تر بودن و مفیدتر بودن آنها نیست.

دکتر قاسمیه ادامه داد: برخی از خمیردندان‌های زغالی یا طبیعی، حاوی اسانس‌ها و ترکیبات گیاهی تحریک‌کننده نیز هست که در افراد حساس ممکن است باعث التهاب لثه و یا حساسیت‌های پوستی شود؛ بنابراین در خرید خمیردندان، توجه ویژه به ترکیبات مؤثر، وجود فلوراید و داشتن مجوز از سازمان غذا و دارو بسیار مهم‌تر از نام‌های جذاب و تبلیغاتی است.

توصیه این متخصص داروسازی بالینی برای انتخاب خمیردندان، به ویژه برای افرادی که دندان‌های حساسی دارند یا از محصولات سفیدکننده دندان استفاده می‌کنند؛ مشورت با داروساز و یا دندان‌پزشک بود.

او یادآور شد: خمیردندان‌های حاوی زغال فعال و یا خمیر دندان‌های طبیعی، اغلب انتخاب‌های ایمن‌تر و مؤثرتری برای دندان‌ها نیست؛ بنابراین آنچه اهمیت دارد، نه نام‌ها و تبلیغات تجاری، بلکه ایمنی فرآورده، مواد مؤثره موجود در خمیر دندان و روش صحیح مسواک‌زدن است؛ همچنین برای داشتن دندان‌هایی سالم، استفاده منظم از خمیردندان‌های حاوی فلوراید، نخ دندان و دهان شویه مناسب و توصیه‌شده از سوی دندان پزشک و داروساز کافی است.