زادروز نیما یوشیج پدر شعر نو

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای مازندران؛ نیما یوشیج پدر شعر نو فارسی اهل استان مازندران است که در سرودن شعر، تبحر خاصی داشت و زبانزد عام و خاص بود.

ایران با دارا بودن شاعران برجسته‌ای، چون نیما یوشیج، از نظر فرهنگ ادبی، در دنیا حرف اول را میزند. نیما یوشیج که اسم اصلی او علی اسفندیاری است، در ۲۱ آبان ۱۲۷۴ در روستای یوش از توابع بخش بلده شهرستان نور استان مازندران متولد شد. این شاعر برگزیده، نام خود را بر اساس نیاکان و زادگاهش که یوش بوده، در سال ۱۳۰۰ تغییر داده است. نیما به معنای کمان بزرگ است. این اسم یکی از نام‌های اسپهبدان طبرستان می‌باشد.

زمانی که علی اسفندیاری شاعری معروف شد، شعر‌های خود را با نام نیما یوشیج امضا میکرد. ایشان توانست با سرودن مجموعه شعر افسانه، یک سبک شعری متفاوت پایه گذاری نماید. در واقع اولین نمونه شعر نو در ادبیات فارسی متعلق به نیما یوشیج می‌باشد؛ به همین دلیل به ایشان لقب پدر شعر نو فارسی را داده‌اند. این قالب شعری به دلیل داشتن طرفداران بسیار، به سرعت جایگزین شعر کلاسیک فارسی شد و در ۳ شیوه: نیمایی، سپید و حجم دسته بندی گردید. این شاعر بزرگ در یوش که محل زندگی اش بود دفن شده است.

زندگینامه نیما یوشیج:

همانطور که ذکر کردیم نیما یوشیج، در نزدیکی رشته کوه البرز (روستای یوش) به دنیا آمد. در یادگیری تیراندازی، اسب سواری و روش زندگی روستایی، پدر نیما استاد او بوده است. پدر ایشان ابراهیم خان عظام السلطنه نام داشت. زمانیکه نیما بچه بود، خواندن و نوشتن را از آخوند روستا آموخت، اما از او راضی نبود. به همین دلیل در سن ۱۱ سالگی به تهران مهاجرت کرد و در مدرسه حیات جاوید ادامه تحصیل داد و بعد از مدتی نیز به مدرسه سن لویی رفت. در آنجا معلم نیما، نظام وفا نام داشت (شاعر بنام امروز). نظام وفا او را به سرودن شعر ترغیب می‌کرد. زیرا متوجه استعداد نیما در شاعری شده بود؛ بنابراین او در سن ۲۳ سالگی اولین شعر خود را با عنوان: قصه رنگ پریده سرود.

اولین شعر نیما یوشیج

نیما یوشیج در کنار سرودن شعر، در سال ۱۲۹۸ استخدام وزارت مالیه شد و در سال ۱۳۱۷ تصمیم به همکاری با صادق هدایت، عبدالحسین نوشین و ضیاء هشترودی، در فعالیت‌های مطبوعاتی گرفت. او در زندگی خود دو بار عاشق شد که هر دو بار با شکست مواجه گردید. سرانجام در سال ۱۳۰۵ با دختری به نام عالیه جهانگیری ازدواج کرد. متاسفانه یک ماه بعد از ازدواجشان، پدر نیما فوت کرد. این اتفاق باعث خانه نشینی نیما شد. سرانجام این شاعر بزرگ در سیزده دی ماه ۱۳۳۸ به علت بیماری ذات الریه درگذشت و در امامزاده عبدالله تهران دفن شد؛ اما، چون وصیت کرده بود او را در زادگاهش به خاک بسپارند؛ پیکر او را در سال ۱۳۷۲ در خانه پدری اش در روستای یوش، در کنار خواهرش بهجت الزمان اسفندیاری به خاک سپردند.

شعر داروَگ (اثر نیما یوشیج)
خشک آمد کشتگاه من
در جوار کشت همسایه.
گر چه می‌گویند: «می‌گریند روی ساحل نزدیک
سوگواران در میان سوگواران.»
قاصد روزان ابری، داروگ! کی می‌رسد باران؟

بر
بساطی که بساطی نیست
در درون کومه‌ی تاریک من که ذره‌ای با آن نشاطی نیست
و جدار دنده‌های نی به دیوار اطاقم دارد از خشکیش می‌ترکد
ـــ، چون دل یاران که در هجران یاران ـــ
قاصد روزان ابری، داروگ! کی می‌رسد باران؟

(یاداور می‌شوم داروَگ در زبان مازندرانی به معنی قورباغه درختی است.)

زادگاه: روستای یوش

خانه پدری نیما یوشیج در روستای یوش، یکی از روستا‌های سرسبز استان مازندران قرار دارد. این شاعر بنام در زمان حیات خود، علاقه خاصی به خانه پدری داشت؛ به طوری که وصیت کرد در این خانه دفن شود. روستای یوش در فاصله ۱۸۰ کیلومتری از تهران و ۱۱۰ کیلومتری از شهر آمل قرار دارد. این روستا با مردمان مهمان نواز، در میان گردشگران طرفداران زیادی پیدا کرده است. شغل مردم این روستا دامداری، کشاورزی، باغداری و پرورش زنبور عسل است. بی شک دیدار از خانه پدری نیما، روستای دل انگیز یوش و استفاده از سوغاتی‌های آن می‌تواند هر فردی را شگفت زده کند. کوه یوش و رودخانه اوزرود از جاذبه‌های این روستا محسوب می‌شوند.

تاریخچه و معماری خانه نیما:

جالب است بدانید خانه پدری نیما یوشیج، یادگاری از دوره قاجار است. این خانه به نسبت دیگر خانه‌های روستا، خاص و متفاوت می‌باشد، به طوری که نیما در نوشته‌های خود به برتری خانه اعیانی پدری خود نسبت به دیگر خانه‌های روستا، اشاره کرده است. بنا بر گفته اهالی روستا، ساخت این خانه ۸ سال طول کشیده؛ به همین دلیل این خانه بعد از چندین سال مقاوم و مستحکم باقی مانده است. در سال ۱۳۷۰ از طرف میراث فرهنگی، بازسازی و مرمت این خانه که در کوچه شیبدار سنگفرش شده‌ای قرار دارد؛ آغاز شد. بعد از ۵ سال بخش‌های دیگری از این خانه نیز مرمت گردید تا در نهایت به موزه‌ای زیبا تبدیل شد.

معماری خانه نیما یوشیج، با گچ بری و آجرکاری به دست معماران مطرح اصفهانی چشم هر بیننده‌ای را به خود خیره میکند. ساخت این بنا توسط ناظم الایاله با خشت و گل و چوب صورت گرفته است. این خانه شامل ۳ ورودی است. در سر در ورودی اصلی این ساختمان، تاریخی حک شده است که پیشینه آن مشخص نیست و به ۸۰ سال قبل از ساخت خانه بازمی گردد. همچنین در سردر شمالی خانه نیز تاریخ ۱۱۳۶ حک شده است که متاسفانه دلیل حکاکی این تاریخ نیز مشخص نمی‌باشد.

سقفی شبیه به شیروانی، اتاق‌های دارای پنجره‌های ارسی و چوبی با نورگیر مشبک، معماری این خانه را تکمیل کرده‌اند. امروزه این اتاق‌ها تبدیل به مکانی برای بازدید عموم شده‌اند. یکی از اتاق‌ها دارای یک نقاشی با امضای نیما است و در اتاق دیگری وسایل شخصی او مثل: چراغ، قلم و عینک نگهداری می‌شوند. همچنین یکی از اتاق‌ها به کتابخانه‌ای برای خواندن اشعار این شاعر بزرگوار تبدیل شده است. سنگ مزار نیما و دو تن دیگر نیز در حیاط این خانه قرار دارد.

ساعت بازدید خانه نیما یوشیج:

ساعت بازدید از آرامگاه نیما یوشیج، در فصول مختلف متفاوت است. این مکان، در فصل بهار و تابستان که مراجعه کننده بیشتری دارد، از ساعت ۸ صبح تا ۲۲ شب باز است. در فصل پاییز و زمستان، چون هوا سردتر و دسترسی به این مکان سخت‌تر است؛ ساعت بازدید از ۸ صبح تا ۲۱ شب می‌باشد.

گردشگران و بازدید از زادگاه نیما یوشیج:

گردشگرانی که به شمال می‌آیند و قصد بازدید از خانه نیما یوشیج را دارند، پیشنهاد میشود حتما به دیدار از جاذبه‌های دیگر این روستا مثل: کوه یوش، غار خوچک، آبشار‌های منطقه بلده نور و قلعه پولاد بپردازند.

بنیامبن مرشدی و گزارشی در این زمینه: