کاهش سطح آب دریای خزر تهدیدی برای اقتصاد و امنیت اجتماعی منطقه است

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما صدیقه ترابی، در حاشیه کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل  (COP30)در شهر بلم برزیل در پاویون جمهوری آذربایجان، در نشست ویژه‌ با حضور نمایندگان و وزرای پنج کشور ساحلی دریای خزر ، راهکار‌هایی مانند تشکیل نهاد علمی مشترک، تدوین برنامه اقدام منطقه‌ای برای نجات دریای خزر و همکاری منصفانه در مدیریت رودخانه‌های ورودی را پیشنهاد کرد.

این نشست با حضور نمایندگان و وزرای پنج کشور ساحلی دریای خزر شامل ایران، آذربایجان، روسیه، قزاقستان و ترکمنستان در پاویون جمهوری آذربایجان برگزار شد و به بررسی کاهش نگران‌کننده سطح آب خزر و پیامد‌های زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی آن اختصاص داشت.

نمایندگان کشور‌ها در این نشست بر اثرات تغییرات اقلیمی شامل افزایش تبخیر، کاهش بارش‌ها و کاهش آبدهی رودخانه‌های ورودی از جمله ولگا تأکید کردند. پیامد‌های اقتصادی و حمل‌ونقلی ناشی از کم‌عمق شدن مسیر‌های دریایی، دشواری پهلوگیری کشتی‌های بزرگ، نیاز به هزینه‌های لایروبی گسترده و عقب‌نشینی بنادر، تهدید تنوع زیستی و آسیب به زیستگاه آبزیان به‌ویژه ماهیان استخوانی و تاس‌ماهیان ارزشمند خزر از محور‌های اصلی بحث بود.

ترابی ضمن تأکید بر ضرورت پاسخ جمعی به این بحران، خواستار ایجاد یک نهاد دائمی علمی مشترک برای پایش و پیش‌بینی نوسانات تراز آب دریای خزر شد. وی همچنین بر تدوین و اجرای «برنامه اقدام منطقه‌ای برای نجات دریای خزر» که پیش‌نویس آن با همکاری پنج کشور در چارچوب کنوانسیون تهران تهیه شده است، تأکید کرد.

وی افزود: مدیریت یکپارچه حوضه‌های آبریز، همکاری منصفانه در بهره‌برداری از رودخانه‌های ورودی و اجرای پروژه‌های احیای تالاب‌ها و ایجاد زیستگاه‌های جایگزین برای گونه‌های در معرض خطر، از اولویت‌های مهم کشور‌ها باید باشد.
ترابی همچنین به استفاده از ظرفیت‌های بین‌المللی و منطقه‌ای، به ویژه COP۷ کنوانسیون تهران در سال ۲۰۲۶، برای جلب حمایت‌های فنی و مالی جهانی اشاره کرد.

در پایان نشست، کشور‌های ساحلی بر ضرورت شتاب‌بخشی به همکاری‌ها، تبادل داده‌های علمی و تقویت سازوکار‌های مشترک حفاظت از محیط‌زیست دریای خزر تأکید کردند و مقدمات نهایی‌سازی «برنامه اقدام کاهش آثار افت تراز آب خزر» پیش از COP۷ کنوانسیون تهران آغاز شد.