مسیر پرپیچ‌وخم فکری جلال در نهایت به راه دین رسید

 

امیراسماعیل آذر در گفت‌و‌گو با خبرنگار صداوسیما و به مناسبت یازدهم آذر زادروز جلال آل‌احمد افزود: جلال آل‌احمد که سال ۱۳۰۲ در خانواده‌ای مذهبی متولد شد، از همان جوانی ذهنی جستجوگر داشت و در کنار تحصیل در رشته زبان و ادبیات فارسی، مسیر‌های متنوع فکری و سیاسی را تجربه کرد.

 

وی گفت: آل‌احمد در آثار و مطالعات خود به مسائل انقلابی، دینی، تفکرات چپ و گرایش‌های سوسیالیستی توجه ویژه داشت و نوشته‌ها و اندیشه‌های فیلسوفانی، چون آلبر کامو، سارتر و داستایوفسکی را نیز پی گرفت، اما سرانجام به باور‌های دینی خود بازگشت.

 

به‌گفته آذر، جلال آل‌احمد در طول ۲۴ سال فعالیت ادبی، حدود ۴۰ اثر در حوزه‌های گوناگون نوشت؛ از داستان‌هایی، چون «دید و بازدید»، «سه‌تار»، «زن زیادی»، «رنجی که می‌بریم»، «سرگذشت کندوها»، «مدیر مدرسه» و «نون و القلم» گرفته تا ترجمه‌هایی مانند «عزاداری‌های نامشروع»، «قمارباز»، «مائده‌های زمینی» و «دست‌های آلوده». او همچنین سفرنامه‌هایی از سفر به اروپا، آمریکا، روسیه و عراق و مقالات متعدد از خود به‌جا گذاشت.

 

این استاد زبان و ادبیات فارسی با اشاره به کتاب جدید خود «نظریه‌های پسااستعماری» گفت: در نگارش این اثر از کتاب «غرب‌زدگی» آل‌احمد بهره برده و در آن، ابعاد مختلف اندیشه جلال را بررسی کرده‌ام؛ جایی که او غرب را جامعه‌ای بی‌فکر و شرق را جامعه‌ای گرفتار تفکر توصیف می‌کند.

 

آذر در بخش دیگری از سخنانش به نقش همسری سیمین دانشور در زندگی جلال اشاره کرد و گفت: سیمین شخصیتی استوار و اندیشمند داشت و در کنار جلال، مسیر مستقل ادبی خود را نیز دنبال کرد. او یکی از برجسته‌ترین زنان نویسنده ایران است و حتی می‌توان گفت در برخی حوزه‌ها تأثیری فراتر از جلال بر ادبیات معاصر گذاشت.