انتقال ۲۰ هزار مگاوات برق از جنوب به شمال در افق شبکه برق

به گزارش تحریریه انرژی خبرگزاری صدا و سیما، مهدی عرب‌صادق مجری شبکه انتقال برق کشور با تشریح ضرورت ایجاد کریدور شمال–جنوب برق کشور گفت: الگوی مصرف برق در ایران به‌گونه‌ای است که در زمستان بار مصرف در نیمه شمالی و در تابستان در نیمه جنوبی کشور افزایش می‌یابد، در حالی که بخش عمده منابع تولید انرژی و سوخت‌های فسیلی در جنوب کشور متمرکز است. همین مسئله، کشور را ناگزیر به انتقال برق یا جابه‌جایی سوخت از جنوب به شمال کرده است.

 

وی با اشاره به وضعیت فعلی شبکه افزود: در شرایط کنونی، شبکه برق کشور دچار نوعی «حبس تولید» شده و در فصل زمستان، انتقال توان از جنوب به شمال با محدودیت‌های جدی روبه‌رو است. بر اساس آمار رسمی وزارت نفت، سالانه تا ۲۲ میلیارد لیتر سوخت مایع شامل مازوت و گازوئیل برای تولید برق در کشور جابه‌جا و مصرف می‌شود که بخش عمده آن در مسیر جنوب به شمال است.

 

مجری شبکه انتقال برق کشور تأکید کرد: این جابه‌جایی گسترده سوخت، علاوه بر افزایش آلودگی و تلفات، زمینه قاچاق سوخت و تردد روزانه هزاران نفتکش در جاده‌ها را فراهم می‌کند. از این رو، راهکار اصولی، تمرکز تولید برق در جنوب کشور، به‌ویژه سواحل مکران، نیروگاه اتمی بوشهر و مناطق مستعد توسعه میادین گازی و انتقال توان از طریق شبکه برق به پهنه شمالی کشور است.

 

عرب‌صادق با بیان اینکه ظرفیت نامی انتقال برق از جنوب به شمال در حال حاضر حدود ۴۲۰۰ تا ۴۳۰۰ مگاوات است، گفت: هرچند در مقاطع کوتاه این ظرفیت تا حدود ۱۵ درصد افزایش یافته، اما این وضعیت برای بهره‌بردار قابل پذیرش نیست و شبکه را در معرض ریسک و تنش قرار می‌دهد. افق هدف‌گذاری‌شده، دستیابی به انتقال توان حدود ۲۰ هزار مگاوات است که در فاز نخست، افزایش این ظرفیت به ۱۰ هزار مگاوات دنبال می‌شود.

 

ستون فقرات شبکه برق کشور

 

وی درباره انتخاب سطح ولتاژ ۷۶۵ کیلوولت توضیح داد: بر اساس رویه‌های جهانی، زمانی که شبکه با ناترازی یا افزایش قابل توجه تولید مواجه می‌شود، ارتقای سطح ولتاژ یک ضرورت است. تجربیات بین‌المللی نشان می‌دهد که افزایش ولتاژ، علاوه بر افزایش ظرفیت انتقال، تلفات شبکه را نیز کاهش می‌دهد که این موضوع از اهداف برنامه هفتم توسعه است.

 

به گفته عرب‌صادق، شبکه ۷۶۵ کیلوولت می‌تواند به‌عنوان ستون فقرات جدید شبکه برق کشور عمل کرده و با ایجاد یک معماری نوین، توسعه پایین‌دستی شبکه را با هزینه کمتر و کارایی بالاتر امکان‌پذیر کند.

 

وی با اشاره به چالش‌های فنی اجرای این سطح ولتاژ تصریح کرد: تمامی سناریو‌های فنی و مخاطرات احتمالی بررسی شده و نتایج مطالعات نشان می‌دهد که اجرای این طرح نه‌تنها موجب تضعیف شبکه نمی‌شود، بلکه پایداری آن را نیز افزایش می‌دهد.

 

مجری شبکه انتقال افزود: در برخی نقاط کشور، به دلیل محدودیت‌های پایداری و طراحی غیربهینه شبکه، خطوط انتقال تنها با ۲۰ تا ۲۵ درصد ظرفیت خود بارگذاری می‌شوند که این مسئله نشان‌دهنده استفاده ناکافی از دارایی‌های شبکه است. ایجاد ستون فقرات ۷۶۵ کیلوولت می‌تواند این گلوگاه‌ها را برطرف کند.

 

وی در پایان با تأکید بر ماهیت فرابخشی این طرح گفت: این پروژه یک ابرطرح ملی است که با همگرایی دولت، مجلس، کمیسیون انرژی و سازمان برنامه دنبال می‌شود. در فاز دوم، اتصال شبکه برق قطر به روسیه از مسیر ایران و از طریق ترانزیت توان پیش‌بینی شده است؛ اقدامی که می‌تواند بدون نیاز به سرمایه‌گذاری‌های سنگین در احداث نیروگاه‌های جدید، ناترازی برق کشور را از طریق شاهراه برق مدیریت کند.