جشنواره ملی امیرکبیر، پیونددهنده دانشگاه و صنعت در مسیر پژوهش کاربردی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، راضیه لطفی با بیان اینکه جشنواره ملی امیرکبیر یک فرصت ارزشمند برای ایجاد فرهنگ پژوهش کاربردی است، اظهار کرد: این جشنواره با تاکید بر پایان‌نامه‌های کارفرما محور و نیازمحور، دانشجویان و اساتید را ترغیب می‌کند تا پژوهش‌های خود را طوری طراحی کنند که نتایج آن قابلیت بهره‌برداری توسط صنایع، دستگاه‌های اجرایی و جامعه را داشته باشد. نتایج نشان داده این فرهنگ در حال تقویت شدن است.

وی افزود: در بسیاری از دانشگاه‌ها، پایان‌نامه‌ها و رساله‌های دانشجویان با صرف زمان، انرژی و هزینه‌های زیاد انجام می‌شود، اما اغلب بازدهی کاربردی ندارند. جشنواره امیرکبیر باعث می‌شود جامعه دانشگاهی حساس‌تر شود و توجه داشته باشد که پژوهش‌ها باید به حل مسائل واقعی و ارتقای سیستم‌های موجود در صنعت و جامعه کمک کند.

لطفی ادامه داد: سال اول جشنواره، تعداد پایان‌نامه‌های کارفرما محور بسیار محدود بود، اما با اطلاع‌رسانی مناسب و تلاش اساتید و مدیران، اکنون در برخی دانشکده‌ها پایان‌نامه‌های متعددی انجام می‌شود که از حمایت مالی و تجهیزات آزمایشگاهی صنایع بهره‌مند هستند. این روند نشان‌دهنده اثر باارزش و مثبت جشنواره در فرهنگ‌سازی پژوهش کاربردی است.

معاون آموزشی دانشگاه علوم پزشکی استان البرز بیان کرد: اثرگذاری جشنواره محدود به دانشگاه‌ها نیست و برای صنعت، اقتصاد کشور، آموزش و جامعه نیز مفید است. این هدف هر ساله با برگزاری جشنواره در حال تقویت است، اما جا دارد که در زمینه اطلاع رسانی اقدامات کامل‌تری داشته باشیم و بر روی گروه‌های آموزشی کار بیشتری صورت بگیرد.

وی مطرح کرد: دانشگاه‌ها با هدایت پژوهش‌ها به سمت نیاز‌های واقعی، می‌توانند پروژه‌های فناورانه خود را تقویت کنند و صنایع نیز از ظرفیت علمی دانشگاه‌ها بهره‌مند شوند. این همکاری دو جانبه باعث افزایش بهره‌وری در آموزش، پژوهش و اقتصاد کشور می‌شود. نفع این رویکرد قطعا چند جانبه خواهد بود.

ضرورت رفع موانع کند و دست و پاگیر

وی در پاسخ به پرسشی درباره میزان موفقیت جشنواره در پاسخ به نیاز‌های واقعی صنعت گفت: با توجه به تجربه سه سال گذشته، شاهد افزایش تعداد پایان‌نامه‌های کارفرما محور بوده‌ایم و اطلاع‌رسانی‌ها باعث شد دانشجویان و اساتید توجه بیشتری به کاربردی بودن پژوهش‌ها داشته باشند.

لطفی ادامه داد: البته این تحول و نگرش ملی است و فقط مربوط به یک دانشگاه نیست، با این حال تاکید دارم که هنوز مسیر طولانی پیش رو داریم و باید موانع اجرایی و دست و پاگیر که روند همکاری دانشگاه و صنعت را کند می‌کند، برطرف شود.

معاون آموزشی دانشگاه علوم پزشکی استان البرز ادامه داد: در دانشگاه‌ها باید فرصتی فراهم شود که استاد و دانشجو بدانند اثر گذار هستند و در تعامل با صنعت توانمندی‌هایی را کسب کنند، در گام بعدی دانشگاه‌ها پروژه‌های فناوری خود را تقویت کرده و حل مسائل صنعت توسط جامعه علمی هم محقق شود.

وی گفت: در این فرایند صنعت در اجرای برنامه‌ها از سرعت خوبی برخوردار است، اما دانشگاه‌ها مخصوصا دانشگاه‌های دولتی تا اتمام پروسه‌های اداری زمانی را از دست می‌دهند که این موضوع آسیب زاست.

نیاز دانشجویان به بانک نیاز‌های پژوهشی صنایع

معاون آموزشی دانشگاه علوم پزشکی البرز، همچنین به اهمیت نقش نهاد‌های اجرایی و حمایتی در جشنواره اشاره کرد: جهاد دانشگاهی در اجرا و هدایت علمی نیز نقش موثری داشته و خوش درخشیده است. کار‌های جهادی-علمی این مجموعه نشان می‌دهد که به خوبی برنامه‌ریزی می‌کنند. بنیاد نخبگان نیز با همکاری جهاد دانشگاهی، فرایند ثبت و داوری پایان‌نامه‌ها را تسهیل کرده و امکان پیگیری بهتر پروژه‌ها را فراهم آورده است.

وی درباره نقش اتاق بازرگانی افزود: اتاق بازرگانی به عنوان حلقه اتصال دانشگاه و صنعت، نقش محوری و پر رنگی در تقویت این تعامل ایفا می‌کند. برگزاری نشست‌های مشترک دانشگاه و صنایع، حمایت مالی و شناسایی نیاز‌های پژوهشی صنایع، باعث می‌شود دانشگاه‌ها بتوانند پایان‌نامه‌ها و پژوهش‌های خود را به سمت حل مسائل واقعی هدایت کنند.

لطفی ادامه داد: اگر می‌خواهیم فرهنگ سازی اتفاق بیافتد گام‌های عملی باید برداشته شود، اتاق بازرگانی می‌تواند نیاز‌های صنعت را احصاء کرده و برای معرفی این نیاز‌ها و دستاورد‌های علمی بین دانشگاه و صنعت نقش محوری ایفا کند. این اقدام می‌تواند علاوه بر برنانه‌های جاری به صورت تشکیل کارگروه‌های منظم در ارتباط با پایان نامه‌های کارفرما محور دانشگاه‌ها برگزار شود.

معاون آموزشی دانشگاه علوم پزشکی البرز، گفت: هنوز موانع اجرایی در دانشگاه‌ها برای همکاری با صنعت وجود دارد و دانشجویان و اساتید نیازمند دسترسی به بانک نیاز‌های پژوهشی صنایع هستند تا بتوانند راحت‌تر پایان‌نامه‌های کارفرما محور انجام دهند. اطلاع‌رسانی گسترده‌تر و برنامه‌ریزی هدفمند برای هدایت پژوهش‌ها به سمت صنعت، از ضروریات پیشرفت این فرآیند است.

لطفی افزود: اگر دانشگاه‌ها بتوانند به لیستی از نیاز‌های صنعتی دسترسی داشته باشند و تعامل مستقیم با صنایع داشته باشند، دانشجویان و اساتید می‌توانند از همان ابتدا پروژه‌های پژوهشی خود را بر اساس نیاز‌های واقعی طراحی کنند. این امر باعث صرفه‌جویی در زمان و منابع و افزایش اثرگذاری پژوهش‌ها می‌شود.

وی درباره تبدیل جشنواره امیرکبیر به الگویی تمام ملی گفت: اگر کاری که در البرز محقق شده، در استان‌های دیگر نیز انجام شود، با برنامه‌ریزی دقیق و حمایت وزارتخانه‌ها، بنیاد نخبگان، اتاق‌های بازرگانی و سایر نهاد‌های مرتبط، می‌توان جشنواره را به یک الگوی ملی برای پیوند نظام‌مند دانشگاه، صنعت و نهاد‌های پشتیبان نوآور تبدیل کرد. این امر نه تنها کیفیت پژوهش‌ها را افزایش می‌دهد بلکه فرصت‌های فناورانه جدیدی برای توسعه کشور ایجاد می‌کند.

لطفی یادآورشد: در حال حاضر درصد پایان‌نامه‌های کارفرما محور درصد قابل قبولی نیست و آمار‌ها نشان می‌دهد که در این زمینه هنوز ضعف داریم. برای تقویت این پایان نامه‌ها و رسیدن جشنواره در سطح ملی بنیاد نخبگان با اختصاص امتیاز، اتاق بازرگانی با سیاست گذاری می‌تواند اقدامات مؤثری انجام دهد و تعاملات موثری بین این سه مجموعه در سطح ملی برقرار شود.

وی تاکید کرد: جشنواره امیرکبیر در سه سال گذشته نشان داده است که می‌تواند تعامل دانشگاه و صنعت را ارتقا دهد و مسیر تعامل موثر میان پژوهش، آموزش و نیاز‌های واقعی جامعه را فراهم کند و نیازمند همکاری همگانی، حمایت رسانه‌ها و ایجاد ساختار‌های تسهیل‌کننده در دانشگاه و صنعت است.