معرفی کتاب نخستین رویارویی‌های اندیشه‌گران ایران با دو رویه تمدن بورژوازی غرب

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما،.کتاب «نخستین رویارویی‌های اندیشه‌گران ایران با دو رویه تمدن بورژوازی غرب»، از جمله آثار مرجع و ماندگار در حوزه تاریخ اندیشه و مطالعات تمدنی ایران معاصر به‌شمار می‌آید. این کتاب، با رویکردی تحلیلی و مستند، به بررسی نخستین مواجهه‌های فکری، سیاسی و فرهنگی نخبگان و اندیشمندان ایرانی با تمدن جدید غرب می‌پردازد؛ تمدنی که پس از رنسانس و عصر روشنگری، با شتابی فزاینده وارد مرحله‌ای تازه از گسترش علمی، اقتصادی و سیاسی شد و به‌تبع آن، تأثیرات عمیق و گاه متناقضی بر جوامع غیرغربی، از جمله ایران، بر جای گذاشت.

نویسنده در این اثر، از همان آغاز، بر این نکته اساسی تأکید می‌کند که تمدن بورژوازی غربی را نمی‌توان به‌صورت یک‌بعدی یا ساده‌انگارانه فهم کرد. به‌زعم او، این تمدن دارای دو رَویه به‌هم‌پیوسته اما از حیث کارکرد و پیامد، متمایز است: نخست، رَویه‌ای که متکی بر دانش نوین، عقلانیت علمی، نظام کارشناسی و پیشرفت‌های فناورانه است؛ و دوم، رَویه‌ای که در قالب سلطه‌جویی سیاسی، استعمار، نفوذ اقتصادی و برتری‌طلبی ژئوپلیتیک بروز می‌یابد.

مؤلف با بهره‌گیری از منابع تاریخی، اسناد سیاسی، آثار فکری و نوشته‌های اندیشمندان ایرانی، نشان می‌دهد که نخستین تماس‌های ایران با غرب مدرن، نه صرفاً مواجهه‌ای نظامی یا دیپلماتیک، بلکه تجربه‌ای عمیقاً فکری و معرفتی بوده است.

«نخستین رویارویی‌های اندیشه‌گران ایران با دو رویه تمدن بورژوازی غرب» فراتر از یک روایت تاریخی صرف، تلاشی برای فهم ریشه‌های فکری مسئله تجدد، غرب‌گرایی و غرب‌ستیزی در ایران است. این کتاب نشان می‌دهد که مواجهه ایران با غرب، از همان آغاز، پدیده‌ای پیچیده، چندلایه و آمیخته با تناقض بوده است؛ مواجهه‌ای که آثار آن تا امروز نیز در مباحث فرهنگی، سیاسی و اجتماعی ایران قابل مشاهده است.

عبدالهادی حائری را می‌توان پژوهشگری دانست که میان سنت و تجدد، شرق و غرب، و تاریخ و اندیشه پلی استوار برقرار کرد. میراث علمی او همچنان برای پژوهشگران تاریخ ایران، مطالعات شیعی و اندیشه سیاسی معاصر، منبعی معتبر و الهام‌بخش به‌شمار می­‌آید.

این نویسنده و پژوهشگر شاخص، سرانجام در ۲۳ تیرماه ۱۳۷۲ چشم از جهان فروبست و پیکرش در صحن انقلاب اسلامی بارگاه امام رضا (ع) به خاک سپرده شد.

 در این نشست، علیرضا ملایی تو‌انی، رئیس پژوهشکده اسناد، و منصور صفت‌گل، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، به‌عنوان سخنران حضور دارند. دبیری نشست را نیز یوسف امیری، پژوهشگر سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، بر عهده دارد.

مجموعه نشست‌های «صد کتاب ماندگار قرن» با هدف مرور و تحلیل آثار شاخص تألیفی و پژوهشی معاصر فارسی از سوی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار می‌شود و تاکنون چهل‌وچهار عنوان اثر برجسته در این چارچوب مورد بررسی قرار گرفته است.

چهل‌وپنجمین نشست از مجموعه‌برنامه‌های «صد کتاب ماندگار قرن» روز یکشنبه ۲۱ دی‌ماه ۱۴۰۴ برگزار می‌شود و به بررسی کتاب «نخستین رویارویی‌های اندیشه‌گران ایران» اثر عبدالهادی حائری اختصاص دارد.