خواص دارویی تخم کتان

به گزارش خبرگزاری صداوسیما؛ مرکز سمنان، بذر کتان با طعم ملایم، آجیلی و قوام ترد و ترد خود، یک ماده همه کاره است که می‌تواند طعم و بافت تقریباً هر دستور غذایی را بهبود بخشد. یکی از راه‌های استفاده از این دانه مخلوط کردن آن با اسموتی صبحگاهی است. همچنین یک افزودنی عالی برای خمیر پنکیک، همبرگر‌های گیاهی خانگی و حتی جو دوسر شبانه است. علاوه بر این، سرشار از مواد مغذی است و با فواید متعددی مرتبط است

خواص دانه کتان برای زنان متعدد است. از طرفی خواص دانه کتان برای رحم نیز ثابت شده است. بر هم خوردن تعادل هورمونی در خانم‌ها از شایع‌ترین دلایل ناباروری و مشکلات رحمی در آنها است. بذر کتان به دلیل آنکه سرشار از استروژن است می‌تواند به تعادل هورمون‌های زنانه و سلامتی رحم و از بین بردن کیست‌های تخمدان کمک نماید.

۱. دانه کتان مملو از مواد مغذی است

بذر کتان یکی از قدیمی‌ترین محصولات زراعی جهان است. دو نوع قهوه‌ای و طلایی وجود دارد که هر دو به یک اندازه مغذی هستند. فقط یک وعده مقدار مناسبی از پروتئین، فیبر و اسید‌های چرب امگا ۳، همراه با چندین ویتامین و مواد معدنی مهم را فراهم می‌کند. به دلیل سرشار بودن از فیبر، تخم کتان برای یبوست بسیار مفید است؛ بنابراین خوردن تخم کتان برای همه افراد بسیار مفید است.

یک قاشق غذاخوری (۷ گرم) دانه کتان آسیاب شده حاوی:

کالری ۳۷

کربوهیدرات ۲ گرم

چربی ۳ گرم

فیبر ۲ گرم

پروتئین ۱.۳ گرم

تیامین ۱۰ ٪ از ارزش روزانه

مس ۹%

منگنز ۸%

منیزیم ۷%

فسفر ۴%

سلنیوم ۳%

روی ۳%

ویتامین ۲%

آهن ۲%

فولات ۲%

دانه کتان به ویژه سرشار از تیامین است، ویتامین B که نقش کلیدی در متابولیسم انرژی و همچنین عملکرد سلول ایفا می‌کند. همچنین منبع بسیار خوبی از مس است که در رشد مغز، سلامت سیستم ایمنی و متابولیسم آهن نقش دارد.

۲. سرشار از اسید‌های چرب امگا ۳

بذر کتان منبع عالی آلفا لینولنیک اسید است، نوعی اسید چرب امگا ۳ که برای سلامت قلب مهم است و عمدتاً در غذا‌های گیاهی یافت می‌شود. یکی از دو اسید چرب ضروری است که باید از غذا‌هایی که می‌خورید به دست آورید، زیرا بدن شما آنها را تولید نمی‌کند. مطالعات حیوانی نشان می‌دهد که موجود در دانه کتان ممکن است به کاهش التهاب و جلوگیری از رسوب کلسترول در رگ‌های خونی قلب شما کمک کند.

۳. خواص تخم کتان برای محافظت از سرطان

بذر کتان سرشار از لیگنان است که ترکیبات گیاهی هستند که به دلیل خواص قوی در مبارزه با سرطان مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. جالب اینجاست که این دانه ۷۵ تا ۸۰۰ برابر بیشتر از سایر غذا‌های گیاهی لیگنان دارد. برخی از مطالعات مصرف بذر کتان را با خطر کمتر ابتلا به سرطان سینه، به ویژه برای زنان یائسه مرتبط می‌دانند. مطالعات حیوانی و لوله آزمایش همچنین نشان می‌دهد که بذر کتان از سرطان روده بزرگ، پوست، خون و ریه محافظت می‌کند. به خاطر داشته باشید که تحقیقات بیشتری در مورد انسان مورد نیاز است.

۴. سرشار از فیبر

فقط یک قاشق غذاخوری (۷ گرم) دانه کتان آسیاب شده حاوی ۲ گرم فیبر است که به ترتیب حدود ۵ و ۸ درصد از مصرف روزانه توصیه شده برای مردان و زنان است. علاوه بر این، بذر کتان حاوی دو نوع فیبر - محلول و نامحلول - است که توسط باکتری‌های روده تخمیر می‌شوند تا از سلامت روده حمایت کرده و منظم بودن روده را بهبود ببخشند. در حالی که فیبر محلول آب را در روده شما جذب می‌کند و هضم را کند می‌کند، که ممکن است به تنظیم سطح قند خون و کاهش کلسترول کمک کند، فیبر نامحلول حجم مدفوع را افزایش می‌دهد که ممکن است از یبوست جلوگیری کند و حرکات منظم روده را تقویت کند.

۵. خواص تخم کتان برای کاهش کلسترول

دانه کتان همچنین ممکن است به کاهش سطح کلسترول کمک کند. بر اساس یک مطالعه یک ماهه در افراد مبتلا به بیماری عروق محیطی، خوردن ۴ قاشق غذاخوری (۳۰ گرم) دانه کتان آسیاب شده در روز، سطح کلسترول بد را تا ۱۵ درصد کاهش داد. یک مطالعه ۱۲ هفته‌ای بر روی ۱۱۲ فرد مبتلا به فشار خون بالا یافته‌های مشابهی داشت و گزارش داد که ۴ قاشق غذاخوری (۳۰ گرم) بذر کتان در روز منجر به کاهش قابل توجه شاخص توده بدنی، کلسترول کل و فشار خون می‌شود.

این اثرات ممکن است به دلیل فیبر موجود در دانه کتان باشد که قبل از دفع شدن توسط بدن به نمک‌های صفراوی متصل می‌شود. برای دوباره پر کردن این نمک‌های صفراوی، کلسترول از خون شما به کبد کشیده می‌شود و در نتیجه سطوح آن پایین‌تر می‌شود.

۶. خواص تخم کتان برای کنترل فشار خون

بذر کتان به دلیل توانایی خود در کاهش سطح فشار خون مشهور است. بررسی ۱۵ مطالعه نشان داد که مصرف مکمل با محصولات بذر کتان، از جمله پودر بذر کتان، ممکن است به طور قابل توجهی سطوح فشار خون سیستولیک و دیاستولیک را کاهش دهد - به ترتیب اعداد بالا و پایین در یک مطالعه این دانه ممکن است به ویژه برای کسانی که سطح فشار خون بالایی دارند موثر باشد. در واقع، یک مطالعه کوچک ۱۲ هفته‌ای نشان داد که مصرف ۴ قاشق غذاخوری (۳۰ گرم) بذر کتان در روز باعث کاهش فشار خون در افراد دارای سطوح بالا می‌شود.

علاوه بر این، طبق یک بررسی، مصرف روزانه بذر کتان برای بیش از ۳ ماه ممکن است سطح فشار خون را تا ۲ میلی متر جیوه کاهش دهد. در حالی که ممکن است ناچیز به نظر برسد، برخی تحقیقات نشان می‌دهد که کاهش ۲ میلی متر جیوه خطر سکته مغزی و بیماری عروق کرونر قلب را به ترتیب ۱۴ و ۶ درصد کاهش می‌دهد.

۷. ممکن است سطح قند خون شما را تثبیت کند

دانه کتان ممکن است سطح قند خون را تثبیت کند و کنترل قند خون را تقویت کند. بر اساس بررسی ۲۵ مطالعه، دانه کتان کامل ممکن است قند خون را کاهش دهد و از مقاومت به انسولین جلوگیری کند، وضعیتی که توانایی بدن برای تنظیم موثر سطح قند خون را مختل می‌کند. این اثر کاهش دهنده قند خون ممکن است به دلیل محتوای فیبر محلول این دانه باشد. تحقیقات نشان می‌دهد که فیبر محلول جذب قند در خون را کند می‌کند، که ممکن است سطح قند خون را کاهش دهد. به این ترتیب، بذر کتان ممکن است به خصوص در صورت ابتلا به دیابت نوع ۲ مفید باشد.

۸. ممکن است به شما در مدیریت وزن کمک کند

چندین مطالعه نشان می‌دهد که بذر کتان ممکن است به مدیریت وزن کمک کند. یک مطالعه قدیمی نشان داد که نوشیدنی حاوی قرص‌های فیبر کتان حاوی ۲.۵ گرم فیبر محلول باعث کاهش احساس گرسنگی و اشتهای کلی می‌شود. این احتمالاً به این دلیل است که فیبر محلول هضم را کند می‌کند و احساس سیری را افزایش می‌دهد، که ممکن است به ویژه برای کاهش وزن سریع مفید باشد. در واقع، یک بررسی بزرگ از ۴۵ مطالعه نشان داد که مصرف مکمل با بذر کتان منجر به کاهش قابل توجه وزن بدن، BMI و چربی شکم می‌شود.

۹. همه کاره و آسان برای استفاده

استفاده از روغن بذر کتان و بذر کتان آسان است و می‌توان آن را به انواع دستور العمل‌ها اضافه کرد. در اینجا چند راه ساده برای افزایش مصرف وجود دارد:

پودر بذر کتان را به آب اضافه کنید یا آن را در اسموتی‌های خود بپاشید.

روغن بذر کتان را به جای سس سالاد روی سالاد‌های تازه بپاشید.

دانه کتان آسیاب شده را روی غلات سرد یا گرم بپاشید تا فیبر و طعم بیشتری داشته باشید.

دانه کتان را با ماست مورد علاقه خود مخلوط کنید.

با مخلوط کردن بذر کتان در کلوچه ها، کلوچه‌ها یا نان ها، به محصولات پخته شده حالتی سالم بدهید.

برای جایگزینی ساده تخم کتان، دانه کتان را با کمی آب ترکیب کنید.

دفعه بعد که گریل را گرم کردید، بذر کتان را در گوشت یا نبات‌های سبزیجات قرار دهید

۱۰. کاهش مشکلات یائسگی

لیگنان‌های موجود در تخم کتان می‌تواند برای بانوان یائسه مفید باشد. با توجه به خواص استروژنی لیگنان می‌توان از آن به‌عنوان گزینه‌ای در درمان جایگزینی هورمونی استفاده کرد.

تخم کتان به علت داشتن استروژن زیاد در دوران یائسگی از گرگرفتگی و ایجاد عوارض و حالت‌های این دوران جلوگیری می‌کند.

لیگنان می‌تواند در کاهش احتمال ابتلا به پوکی استخوان مؤثر باشد و همچنین به منظم شدن چرخه‌ی عادت ماهانه‌ی زنان کمک کند. برای بهره‌مندی از این خواص تخم کتان و کاهش مشکلات یائسگی، می‌توانید روزانه از یک تا دو قاشق غذاخوری پودر کتان به همراه یک قاشق غذاخوری روغن تخم کتان استفاده کنید

خواص تخم کتان در بدن سازی

از آنجا که دانه کتان شامل ویتامین‌ها و مواد مغذی لازم بدن است، می‌توان از خواص دانه کتان در بدنسازی استفاده کرد. تخم کتان حاوی پروتئین، کربوهیدرات، فیبر، انواع چربی شامل: چربی‌های اشباع‌شده، چربی ترانس، اسید‌های چرب امگا ۳، ویتامین B۱، B۵، B۶، B۷ و B۹، انواع فولات، کلسیم، آهن، منیزیم، فسفر و پتاسیم است. میزان کافی مصرف دانه کتان به طور معمول یک قاشق سوپ‌خوری است که این مقدار شامل تمام موارد ذکر شده بالا برای تامین اندازه مواد مغذی لازم بدن است.

مقدار بالای امگا‌های موجود در دانه کتان برای جلوگیری از انواع بیماری‌های قلبی موثر است. وجود فیبر کافی در تخم کتان که به دو صورت فیبر محلول و نامحلول است، باعث می‌شود که فیبر محلول آن از جذب کلسترول و گلوکز در بدن کاسته و فیبر نامحلول آن به کمک باکتری‌های روده تولید، دفع مواد زائد در بدن را بالا برده و از عبور سریع مواد در روده جلوگیری کند که این خود باعث جذب کامل مواد موجود در مواد غذایی مصرف شده می‌شود.

به طور کلی بذر کتان حرکات و فعالیت مثبت شکم تخت را بیشتر می‌کند، خطر ابتلا به سرطان روده را کاهش می‌دهد، کلسترول خون را پایین آورده، از چاقی جلوگیری می‌کند و حاوی موادی است که وقتی با آنزیم و شیره معده ترکیب شود به لینگان تبدیل می‌گردد. بذر کتان مواد شیمیایی و لیپوزوم را محافظت و خاصیت آنتی‌اکسیدانی و ضدسرطانی ایجاد می‌کند. با استفاده از خواص تخم کتان در بدنسازی و در رژیم غذایی می‌توانید از انواع بیماری‌های قلبی و انواع مختلف سرطان مثل سرطان سینه و پروستات و روده جلوگیری نمایید.

طریقه مصرف بذر کتان برای لاغری شکم

بذر کتان برای لاغری شکم و پهلو کاربرد دارد. البته بذر کتان به تنهایی باعث لاغری نمی‌شود، اما از آنجایی که دارای ویتامین‌های کافی و انواع اسید‌های چرب اشباع نشده و امگا ۳ فراوان و فیبر کافی است، می‌توان از آن به عنوان مکمل در رژیم‌های لاغری استفاده کرد. بذر کتان با داشتن فیبر زیاد می‌تواند موجب کاهش اشتها و با داشتن ویتامین‌ها و مواد مغذی کافی موجب تامین مواد غذایی لازم برای بدن شود.

بهترین زمان مصرف بذر کتان برای لاغری چه زمانی است؟

در طریقه مصرف بذر کتان برای لاغری شکم بهتر است یک قاشق سوپخوری از دانه تازه کوبیده شده را در یک فنجان آب داغ حل نموده تا یک مخلوط ژله‌ای بدست آید. کمی که خنک شد آب نصف یک لیمو ترش را به آن اضافه کرده و میل نمایید؛ می‌توانید از این نوشیدنی یکبار در روز مصرف کنید. چنانچه دارای بیماری خاصی هستید و دارو مصرف می‌کنید، قبل از استفاده از هر نوع داروی گیاهی حتی بذر کتان با پزشک خود مشورت نمایید. البته عوارض مصرف بذر کتان برای لاغری شکم بسیار به ندرت گزارش شده است.

طرز تهیه دمنوش بذر کتان برای لاغری

طرز استفاده تخم کتان متنوع است و یکی از روش‌های متداول آن مصرف به صورت دمنوش دانه کتان است. جهت آماده کردن دمنوش تخم کتان کافی است دو تا سه قاشق غذاخوری از آن را داخل یک فلاکس یا لیوان دمنوش بریزید. سپس حدود یک لیتر آب جوش به آن اضافه کنید و درب ظرف را ببندید. برای لاغری می‌توانید از این دمنوش روزانه پیش از صرف هر وعده غذایی استفاده کنید. یک فنجان از این دمنوش را پیش از وعده‌های نهار و شام یا پیش از خواب بنوشید.

موارد منع مصرف تخم کتان 

دانه‌های کتان، چون حاوی مقدار زیادی استروژن هستند و فعالیت غدد جنسی را بیشتر می‌کنند؛ باید در مصرف آن در مواردی که باردار هستید یا شیردهی انجام می‌دهید و در پاره‌ای از بیماری‌ها، دقت کافی داشته و مشورت با پزشک خود را فراموش نکنید. 

علاوه بر فواید متعددی که دانه کتان برای سلامتی و لاعری دارد، مصرف بی رویه آن برخی مضرات را نیز به دنبال خواهد داشت. به طور مثال دانه کتان می‌تواند موجب افزایش سطح ماده‌ای به نام آلفا فتوپروتئین در بدن شود که این ماده عملکرد کبد را مختل می‌نماید. البته در صورت استفاده بیش از حد مجاز از بذر کتان می‌توانید دچار برخی عوارض و مشکلات گوارشی نیز بشوید. به نحوی که موجب سوء هاضمه یا اسهال در فرد شده و جذب مواد غذایی در بدن کاهش پیدا کند.