آلودگی صوتی؛ عامل پنهان اضطراب و کاهش شنوایی در کلان‌شهر‌ها

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، دکتر صابر مرادی حنیفی عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران، متخصص بهداشت حرفه‌ای و ایمنی کار، در برنامه «به زندگی سلام کن» رادیو سلامت، آلودگی صوتی را هرگونه صدای ناخواسته و خارج از حدود استاندارد دانست که موجب ناراحتی و آزردگی افراد می‌شود و افزود: ترافیک سنگین، کارگاه‌های صنعتی و بوق‌های مکرر خودرو‌ها از مهم‌ترین منابع تولید آلودگی صوتی در شهر‌ها هستند.

وی با اشاره به تفاوت اثرات آلودگی صوتی در محیط‌های شهری و صنعتی اظهار کرد: در فضا‌های شهری، صدا‌های ناگهانی، بلند و تکرارشونده بیش از هر چیز باعث افزایش استرس، اضطراب، اختلال خواب و حتی بروز رفتار‌های پرخاشگرانه می‌شوند.

مرادی حنیفی با تأکید بر اینکه سکونت در مناطق پرصدا می‌تواند یکی از عوامل افزایش فشار خون و بروز مشکلات قلبی و روانی باشد، تصریح کرد: این پیامد‌ها معمولاً به‌صورت تدریجی و در نتیجه مواجهه طولانی‌مدت با صدا‌های فراتر از حد مجاز ایجاد می‌شوند. حتی کودکان و نوجوانانی که در معرض آلودگی صوتی قرار دارند، ممکن است دچار کاهش تمرکز و ضعف حافظه شوند.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران با تأکید بر ضرورت کنترل منابع تولید صدا در شهر‌ها گفت: ایجاد دیوار‌های جاذب صوت در مسیر‌های پرترافیک، توسعه کمربند‌های فضای سبز با درختان متراکم و استفاده از مصالح ساختمانی با قابلیت جذب صدا از جمله راهکار‌های مؤثر برای کاهش آلودگی صوتی است.

وی همچنین به نقش فرهنگ‌سازی در استفاده صحیح از بوق خودرو اشاره کرد و افزود: بوق وسیله‌ای هشداردهنده است، اما در برخی موارد به ابزاری برای تخلیه عصبانیت تبدیل شده است. اصلاح این رفتار اجتماعی، گامی مهم در کنترل آلودگی صوتی در کلان‌شهر‌ها به شمار می‌رود.

مرادی حنیفی درباره استاندارد‌های صوتی توضیح داد: بر اساس استاندارد‌های ملی، میزان مجاز صدا در محیط‌های صنعتی باید کمتر از ۸۵ دسی‌بل در هشت ساعت کاری باشد تا از آسیب شنوایی جلوگیری شود. در محیط‌های شهری نیز حد مجاز صدا در طول روز بین ۴۵ تا ۵۵ دسی‌بل و در ساعات شب کمتر از ۴۵ دسی‌بل تعیین شده است.

این متخصص بهداشت حرفه‌ای و ایمنی کار با بیان اینکه قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض صدا‌های بیش از ۸۵ دسی‌بل می‌تواند به سلول‌های شنوایی گوش آسیب رسانده و موجب افت دائمی شنوایی شود، افزود: هرچند در محیط‌های شهری معمولاً شدت صدا کمتر از این میزان است، اما اثرات روانی و عصبی آن به‌مراتب بیشتر دیده می‌شود.

مرادی حنیفی با اشاره به وضعیت کلان‌شهر‌ها به‌ویژه تهران گفت: تراکم بالای خودروها، تردد موتورسیکلت‌های فرسوده و استقرار برخی واحد‌های صنعتی در محدوده‌های مسکونی باعث شده است که در بسیاری از مناطق، سطح صدا از حد مجاز فراتر رود. در برخی نقاط پرترافیک، شدت صوت به بیش از ۷۰ دسی‌بل می‌رسد که برای سلامت انسان خطرناک محسوب می‌شود.

وی در ادامه بر ضرورت استفاده از تجهیزات حفاظت فردی در محیط‌های صنعتی تأکید کرد و افزود: استفاده از گوشی‌های محافظ شنوایی مانند ایرپلاگ و ایرماف ضروری است. در محیط‌های شهری نیز می‌توان با کاهش مواجهه با صدا‌های بلند، بستن شیشه‌های خودرو در ترافیک و پرهیز از سکونت در مناطق بسیار شلوغ، اثرات آلودگی صوتی را کاهش داد.

مرادی حنیفی همچنین خاطرنشان کرد: در صورتی که کاهش منبع تولید صدا در صنایع امکان‌پذیر نباشد، می‌توان از طریق طراحی مهندسی، اصلاح آکوستیک محیط و به‌کارگیری موانع و عایق‌های صوتی، شدت صدا را تا محدوده مجاز کاهش داد.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران در پایان با تأکید بر اینکه آلودگی صوتی پدیده‌ای خاموش، اما جدی با تأثیر مستقیم بر سلامت جسم و روان انسان است، اظهار کرد: همان‌گونه که آلودگی هوا جدی گرفته می‌شود، آلودگی صوتی نیز نیازمند توجه ویژه است. کاهش منابع تولید صدا، فرهنگ‌سازی عمومی، نظارت بر وسایل نقلیه پرصدا و توسعه فضای سبز شهری، نقش مهمی در مدیریت این معضل سلامت‌محور دارند.