مینوی؛ از چهره‌های ماندگار پژوهش و تصحیح متون در ایران معاصر

محمد جعفر محمدزاده در گفت‌و‌گو با خبرنگار صداوسیما با اشاره به زندگی و فعالیت‌های علمی زنده‌یاد مجتبی مینوی گفت: محقق، مترجم، ایران‌شناس و استاد ادبیات، در سال ۱۲۸۲ در خانواده‌ای روحانی متولد شد و تا زمان درگذشتش در سال ۱۳۵۵، عمر خود را وقف علم، پژوهش و فرهنگ ایران کرد.

او افزود: مینوی از دوران کودکی با قرآن و متون قدیمی فارسی مانند حافظ و سعدی آشنا شد. او تحصیلات مقدماتی خود را در سامره آغاز کرد و پس از بازگشت به ایران، در مدارس نوین تهران و سپس در دارالفنون ادامه تحصیل داد و در ۱۶ سالگی وارد عرصه تدریس شد.

محمدزاده با اشاره به مسیر علمی مینوی اظهار کرد: او در دارالمعلمین عالی زیر نظر استادان برجسته‌ای، چون عباس اقبال آشتیانی، عیسی صدیق و عبدالعظیم قریب تحصیل کرد و پس از استخدام در وزارت معارف، مدتی ریاست کتابخانه این وزارتخانه را بر عهده داشت که همین امر زمینه‌ساز ورود جدی او به دنیای کتاب و پژوهش شد.

او ادامه داد: مجتبی مینوی در سال ۱۳۰۷ به فرانسه اعزام شد، زبان فرانسه را آموخت و با علامه محمد قزوینی آشنا شد و سپس در لندن زبان انگلیسی را فرا گرفت. او جزو نسل دوم ادبیات پس از مشروطه است و با هر دو جریان سنت‌گرایان و نوگرایان ادبی ارتباط مؤثر داشت.

این استاد زبان و ادبیات فارسی افزود: مینوی در شاهنامه‌پژوهی، تصحیح متون کهن و ترجمه آثار تاریخی و ادبی نقش برجسته‌ای داشت و در کنار آن، زبان پهلوی را نیز آموخت و متونی از این زبان باستانی را تصحیح و ترجمه کرد.

محمدزاده با اشاره به فعالیت‌های فرهنگی مینوی در خارج از کشور گفت: یکی از مهم‌ترین خدمات او، فعالیت به عنوان رایزن فرهنگی ایران در استانبول بود؛ جایی که بیش از ۱۵۰۰ نسخه خطی فارسی را شناسایی، مستندسازی و به ایران منتقل کرد؛ اقدامی کم‌نظیر که تأثیر عمیقی بر حفظ میراث مکتوب ایران گذاشت.

این استاد زبان و ادبیات فارسی در پایان تأکید کرد: مجتبی مینوی شخصیتی جامع‌الاطراف بود که هم به سنت‌های کهن زبان و ادبیات فارسی وفادار بود و هم با روش‌های نوین پژوهشی و ادبیات غرب آشنایی عمیق داشت. شناخت و معرفی چنین چهره‌هایی برای نسل جوان، ضرورتی فرهنگی است.